XaPXyH

Энэ асуултанд эх хvн хамгийн сайн хариулах байх гэж та бодож байна уу? Гэтэл дандаа тийм биш ажээ.

Эхийн хайр ба хорвоод дєнгєж сая мэндэлсэн хvvхэд хоёр маш нягт холбоотой байдаг гэдгийг олон залуу эхчvvд мэддэг ч чухам єєрєєс нь тэр нялх хvvхдийн аз жаргалтай амьдрал, амь нас хамаарна гэдгийг тэр бvр сайн ойлгодоггvй. Нэгэн тєрєх газар ийм явдал болжээ. Хоёр эмэгтэй бараг зэрэг шахам хvvхэд тєрvvлжээ. Нэг нь эрvvл саруул, нєгєє нь дутуу тээлттэй, жижиг биетэй, эмч нар тvvнийг амьдарна гэж итгэхгvй байв, энэ тухай эхэд нь ч хэлжээ. Эрvvл хvvхдийн эх уг нь хvvхэдтэй болохыг хvсээгvй бєгєєд зєвхєн vр хєндvvлэхээс айгаад хvvхдээ тєрvvлсэн байна, тэгээд хvvхдээ харахыг ч хvсэхгvй байв. Сувилагч бvсгvй эх хvн хvvхдээ хараад зvрх нь тэсэхгvй, хайрлана гэж бодоод єрєєнд нь аваачтал бvр толгойгоо ч эргvvлж харсангvй.

Харин бие муутай хvvхдийн эх хvvхдийнхээ хажууд байх гэж эмч нарт худал хэлэн 24 цагийн турш сахиж байв. Гурван хоногийн дараа эрvvл тєрсєн хvvхэд гэнэт нас баржээ, тvvний vхлийн шалтгааныг эмч нар тодорхойлж чадсангvй. Харин нєгєє сул биетэй тєрсєн хvvхэд амьдарч, одоо эрvvл чийрэг єсєж торниж байгаа. Тэр хvvхдийг энэ ертєнцєд эхийн хайр л тогтоожээ гэхээс яахав. Энэ бол эхийн хайрын хvч. Байгалиас заяагдсан эх vрийн салшгvй холбооны илрэл. Эх хvний хайр амьдралыг ч аварна. Иймээс хvvхэдтэй болохоор шийдсэн эмэгтэй хvvхдээ тээх vедээ эрvvл хэв маягаар амьдрах ёстой тєдийгvй хvvхдээ хайрлахад бэлдэх ёстой. Эх хvн бvр хvvхдээ эрvvл саруул, хєєрхєн, амгалан тайван єсч торниосой гэж мєрєєддєг. Гэтэл сvvлийн vед эрvvл хvvхэд тєрєх нь улам ховордож байна.

Vvнд олон шалтгаан бий: орчин vеийн залуусын амьдрах хэв маяг, байгаль орчны бохирдол, чанаргvй хоол хvнс, стресс гэх мэт. Гэхдээ эдгээр хvчин зvйлийн нєлєєллийг багасгаж болно. Орчин vеийн анагаах ухааны судалгаагаар эхийн умайд байгаа хvvхэд эхийн зєвхєн нэг хэсэг биш, харин vvсэж бий болсон vеэс эхлэн, єєрийн євєрмєц шинж чанар бvхий хvн гэдгийг нотолжээ. Ийм учраас эхийн муу бодол, сэтгэлийн сєрєг хєдєлгєєн гутрал, цєхрєл нь хvvхдийн эрvvл мэнд, сэтгэцэд сєргєєр нєлєєлдєг тєдийгvй алж ч магадгvй, мєн хугацаанаас ємнє тєрєх, хvндрэлтэй тєрєх зэрэг хор уршигтай. Хvvхдийнхээ тєлєє эх хvн зєв хооллож, эрvvл агаарт аль болох удаан байх ёстой. Эхийн сэтгэл санааны байдал тун чухал vvрэгтэй, иймээс унших номоо сайн сонго, єєдрєг гэгээн ном зохиол болон vлгэр, шvлэг унш. Ямар ч тохиолдолд аймшгийн кино vзэж болохгvй.

Хvvхдийн сэтгэлд юу байдаг вэ?
Хvvхэд байж vзээгvй хvн байхгvй. Харин єсєж том болоод бvгд л эцэг эхийн байр сууринд очдог. Сvvлийн vед бидний хvvхэдтэйгээ харьцах харьцаа буруу байна гэсэн шvvмжлэл их гарах болсон. Танд энэ тал дээр ямар бодол тєрж байсан бэ? Хvvхдээ яаж анхаардаг талаар асуухад сайндаа л оройд "Хичээлээ хийсэн vv?", "Хоолоо идсэн vv?" гэх зэргийн єдєр тутмын зvйлс асуухаас бусад нарийн ширийн зvйлийн талаар ярилцаж байгаагvй санагдах байх. Эцэг эхчvvд хvvхдээ хоолтой хувцастай байлгах гээд єдєр шєнєгvй л мєнгєний тєлєє ажлын тєлєє улайрна. Тиймээс хvvхдийнхээ тухайд мэдээлэл багатай байдаг нь нийтлэг дутагдал. Тэдний сэтгэлийн ертєнц рvv єнгийх аваас хvсэж тэмvvлэн, мєрєєдєж бас уйтгарлан гуниглаж, санаа зовж байдаг олон зvйлийг харж болно. Тэр тусмаа амьдралд бие даах нь дєхєж буй єсвєр насны хvvхдvvдэд хайр дурлал, ирээдvйн сургууль, мэргэжил, хєлєє олоход хялбаргvй энэ нийгэмд хэрхэн амьдрах вэ гэх зэрэг санаа зовох, бодох зvйл олон.

Хичээлээ ойлгохдоо бэрхшээлтэй байгаа, сурлагаар хоцорсон хvvхэд vvндээ тоож эмзэглэдэггvй гэж бодож байна уу. Хvvхдээ хоол унд, хувцас хунар бvхнээр хангавч дотоод ертєнц рvv нь єнгийж, сэтгэлээсээ ярилцан, тулгамдсан асуудлаа ухаалгаар шийдэхэд нь тусалдаг аав ээж цєєхєн. Тиймээс ганцаардаж гуниглах vедээ хамгийн зєв туслагч нь байж чадах ээж аавтайгаа ярилцахаас илvvтэйгээр найз нєхєд, гадны хvмvvст ярьдаг, эсвэл насандаа ахадсан зvйл ийг єєрєє л тээж явдаг хvvхдvvд олон байгаа. Хамгийн бяцхан бага насны хvvхэд ч хvртэл маш баялаг сэтгэлийн ертєнцтэй, их зvйлийг боддог байж болно. Харин та хvvхдээ энгийн хялбар эсвэл юм ойлгодоггvй гээд итгэчихсэн юм биш биз. "Гэдэс цатгалан мєр бvтэн явуулж байхад энэ юугаар дутлаа гэж ингэж байгаа юм бэ?" гэж буруутгахаасаа ємнє хvvхдийг сонс, ойлгохыг хичээ, тvvний байр сууринаас харахыг оролдоод vзээрэй, Хvvхдэдээ зориулсан таны хайр хоёр дахин илvvгээр танд ирэх болно. Read More......

Охид гэдэг оньсого л гэсэн vг. Гэхдээ тvлхvvрийг нь олчихвол хvрч боломгvй зvйл бас биш. Харин тэр тvлхvvрийг олох аргыг хєвгvvддээ сонирхуулъя.
Урьдчилан тєлєвлєх: Тєлєвлєгєє хамгийн чухал нь. Юу хэлэхээ ч мэдэхгvй байвал оролдлого чинь эхний алхамаасаа л сvйрнэ гэсэн vг. Тvvнд бvтэлгvй тэнэг шиг харагдахгvйн тулд бvхнийг урьдаас тєлєвлє. Тvvний сонирхдог зvйлс, онцлог гээд л бvгдийг жагсааж бичсэн ч болох шvv дээ. Эндээс чамд ярианы сэдвийн санаа олдох ч юм билvv.

Єєртєє итгэлтэй байх: Єєртєє бат итгэлтэй бай. Ямар ч охин єєртєє итгэлтэй хєвгvvнд татагддаг юм. Хамгийн гол нь єєртєє итгэлтэй байдал, дээрэлхvv бардам занг ялгаж зааглах нь чухал. Охидыг болон тэдний vзэл бодлыг ямагт хvндэтгээрэй.

Єєрийгєє илэрхийлэх: Тvvнд таалагддаг /бага ч болов/ эсэхээ мэдеэн бол єєрийнхєє сэтгэлийг илэрхийлээрэй. Хамгийн гол нь чин сэтгэлээсээ. Охид зєнгєєрєє хуурамч байдал, жинхэнэ сэтгэлийг ялгадаг тул vнэн тєрхєє нуух хэрэггvй. Дотносох тусам бодол чинь эргэж, бvхнийг дуусгах хvсэлтэй байвал эелдгээр энэ бvхнийг тайлбарлаарай. Хайртай, хайргvй, хайртай... Тvvнийг харах бvрт зvрх чинь хvчтэй дэлсч, "Би тvvнд таалагддаг болов уу?" гэх бодол сэтгэлийг чинь эзэмддэг юм биш биз. Толгой гашилгасан ээдрээтэй бодлыг гурван шинжээр эмхэлье. Хамгийн гол нь эдгээр vйлдлийг санаатай, эсвэл санамсаргvй хийснийг мэдэж чадвал хариуг нь хялбархан гаргаж дєнгєнє.

Сандарч байвал: Охид таалагдсан хєвгvvнийхээ дэргэд байхдаа ичиж биеэ барьдаг. Энэ нь vсээ оролдох, шидэх зэргээр ч илэрч мэдэх юм. Чамд таалагдах гэж л тэр шvv дээ. Энэ vед нvд рvv нь эгцлэн хараарай. Хэрэв тэр ичингvйрэн харц бууруулж, эсвэл нvvр нь улайж байвал энэ нь сайны дохио. Тvvнээс гадна хэрэв чи тvvнд таалагддаг бол тэр хэлсэн vг бvрийг чинь анхааран сонсох болно. Тиймээс тандалтаа бэхжvvлэхийн тулд хэдэн єдрийн ємнєх яриагаа эргэн сєхєєрэй. Тэнэг онигоо байсан ч тэр бvгдийг санах болно.

Чам руу анхаарлаа хандуулбал:
Тvvний санааг мэдэх бас нэгэн арга. Тэр яриа бvртээ чам руу харж, эсвэл чамайг ярьж эхлэх vед анхааран чагнаж байх вий. Мэдээж энэ нь чамд сэтгэлтэйн шинж. Охид хэн нэгний анхаарлыг татахын тулд биед нь ойртож, эсвэл хvрдэг. Тvvний зєєлєн шvргэлтийг анзааралгvй єнгєрєєх вий. Хянамгай байгаарай. Read More......

Дэлхий дахинаа Санхvvгийн Моцарт хэмээн єргємжлєгдсєн, баруун европын №1 санхvvгийн зєвлєх Бодо Шеферийн “Санхvvгийн эрх чєлєєнд хvрэх нь” бестселлэр номыг сонссоноор, Санхvvгийн эрх чєлєєнд хvрэхэд Та єєрєє ямар хичээл зvтгэл гаргах ёстойгоо мэдэж, сурч авах болно.

Энэхvv сонсдог номыг худалдаж авахад зарсан мєнгєє хэдэн мянга, магадгvй хэдэн сая дахин єсгєх арга, ухаарлыг Та уг номоос сонсож мэдэх болно.

Єєрчлєлт явуулж болдог олон тvвшин байдаг. Энэ номондоо би танд таван тvвшин тус бvр дээр нєлєєлєхийг эрмэлзэнэ. Гагцхvv эдгээр таван тvвшин тус бvрт аливаа юм хувирч байж бvхнийг хамарсан єєрчлєлтvvд гардаг учиртай.

Єсєлтгvйгээр бид vхнэ. Єсєлт бол єєрєє амьдрал юм. Тасралтгvй суралцаж, єсч хєгжих нь хvн єєрийгєє амьд яваагаа мэдэрч байгаагийн шинж. Ингэж чадвал бид бололцооныхоо дээд хэмжээгээр сайн байна гэж ойлгож болно.

Єдрийн тэмдэглэл нь та єєртєє зориулан бичдэг цэвэр тунгалаг ном. Хvн бvр єдєр тутам єєрийн гаргасан амжилтуудыг бичдэг єдрийн тэмдэглэлтэй байх нь зvйтэй. Тухайн єдєр амжуулсан бvх ажлаа бичиж байхдаа таны ажлыг хvмvvс хэр сайн vнэлсэн, та биеэ хэр зєв зохистой авч явсан, аливаа асуудлыг хэр зєв шийдвэрлэсэн, хvнийг яаж баярлуулсан гэх мэт асуудлуудыг хамруулна.

Єєртєє итгэх итгэлийн vр дагавар нь ямагт ялгарал байдаг. Амжилтын тэмдэглэлийн дэвтэр нь юунаас ч илvv єєртєє итгэх итгэлийг батжуулна.

Бид амьдралынхаа анхны мєчєєс эхлэн ихэнхдээ бусдыг дуурайж юманд суралцдаг. Орчин тойрон бидэнд итгэхийг хvсэхээс ч илvv хэмжээгээр нєлєєлдєг юм. Ямар ч ном судар биднийг хvрээлэн тойрч буй хvмvvсээс ойролцоогоор ч хvртэл тийм хvчтэй хэмжээнд нєлєєлж, бидний тєлєвшилд тусдаггvй. Бид єєрсдєєсєє илvv хvмvvсээр хvрээлэгдсэн нєхцєлд хєгжих чадвартай. Хэрэв биднээс дорой хvмvvс хvрээлбэл бид зогсонги байдалд ордог.

Баян чинээлэг байдлын тулгуур чулуу нь дасгалжуулагч юм. Тэрээр нь таныг єєрийн далбаан дор авч дэмжлэг vзvvлдэг, танаас ахиу баян хvн байх учиртай. Баян хvмvvстэй уулзах болгонд тэдэнд дасгалжуулагч буюу дотно харьцаатай, тэдний хvндлэн биширдэг хэд хэдэн хvмvvс байсан болохыг би ойлгож авдаг байв.

Vvнээс улбаалах сургамж нь “Єндєглєдєг тахиагаа бvv ал!” гэвэл зохилтой.
Харин ихэнх хvмvvс ингэдэг биш билvv? Тахиа бол капитал, харин алтан єндєг бол хувь процент. Капиталгvйгээр хувь процент бий болохгvй.

Хангалуун амьжиргааг бий болгох бvх зvйл дээрхээс шалтгаалах учир юуны тvрvvнд хэмнэлт хийх ёстой! Магадгvй та илvv ихийг олдог болж болно, орлого ч єсч болно. Гэвч бvх юмны vндэс нь хэмнэлт байх болно.

Амьдралд эрvvл мэнд, хэлхээ холбоо, мєнгє санхvv, сэтгэл мэдрэхvй болон ноогдсон vvрэг зорилго гэсэн таван чухал салбар байдаг. Эдгээр таван салбар бvгд чухал. Хэрэв аль нэг салбарт бид урагшлах аваас, энэ нь заавал бусад салбаруудад нєлєєлнє. Санхvvгийн асуудлаа сайн шийдвэрлэвэл бидний бvхий л амьдрал илvv єндєр шатанд дэвшинэ.

Хэрэв та єрєєлийг буруутгаж байгаа бол эрх мэдлээ алдсан хэрэг. “Бvх юманд зогсонги байдал буруутай. Би хэтэрхий хєгшин, эсвэл залуу. Засгийн газрын буруугаас бvх юм болж байгаа юм. Эцэг эх...” гэх мэтийн зvйл ярих нь ямар ч утгагvй. Хариуцлагаас бултаж тойроод байвал эд баялаг бvрэлдэхгvй. Хэрэв бид єєртєє итгэхгvй, шийдлийг эрэлхийлэхийн оронд бvх эрч хvчээ шалтаг хайхад зарцуулах юм бол хангалуун сайхан амьдрал хэзээ ч ирэхгvй.
Цєвvvн цаг гэнэт ирэхэд та мэдлэгээр бvрэн зэвсэглэчихсэн байна. Vvгээр барахгvй, хэрэв дэлхий нийтийг хамарсан эдийн засгийн хямрал болох vед та мєнгєтэй байх юм бол танд ер бусын, гайхалтай боломжууд нээгдэнэ. Муу цаг ирэхгvй нєхцєлд ч, та сайн хєрєнгє оруулагч болчихсон тул тийм ч хувь тавилангvй нэгэн биш байх болно.

Автомашиныг тvрэхийг оролдоно гэж байдаггvй. Эсвэл та машиныг байдаг хvчээрээ тvрнэ, эсвэл юу ч хийхгvй. “Ямар нэгэн юмыг” хийх гэж оролдоно гэдэг бол vнэн чанартаа боломжгvй зvйл. Хvн аливаа юмыг хийнэ, эсвэл vл хийнэ.

Ялагч нар єєр дээрээ хєнєєлтэй шvvмжлэлийг vл хvлээж авах тийм бэлэн байдлыг хєгжvvлсэн байдаг. Асуудал нь гол тєлєв шvvмжилж буй хvний асуудал болохыг тэд эрхбиш ухамсарладаг аж. Vvнээс гадна юмыг дандаа гоочилж, няцааж явдаг хэcэг хvмvvс байдгийг ч тэд бас мэднэ.

Хvний амжилт арвин байх тусам алдаагаа бага санадаг болохыг та мэдэрнэ. Амжилтаар дулимагхан хvмvvсийн яриа гол тєлєв осол сvйрэл, ялагдал буюу єдгєє єрнєж буй бусад аймшигт vйл явдлын эргэн тойронд эргэлддэг. Харин ялагчдын хувьд бол, эсрэгээр, сvvлийн vед ямар зvйлийг гойд сайн хийсэн тухайгаа ярина.

“Эрх чєлєє нь чадах зvйлээ хийж болох буюу хvссэн юмаа авч vлдэх гэхээс илvvтэйгээр санаж сэдсэн зvйлээ хэрэгжvvлэх хувийн сахилга баттай байхыг хэлнэ”.

Амжилтад хvргэдэг ажил хэрэг ерєнхийдєє тийм ч хэцvv биш. Энэ нь гол тєлєв єдєр тутмын хэвшмэл ажил юм. Хэрэв та баян болохыг хvсч байгаа бол ер бусын хvнд хvчир ажлыг сайн хийж гvйцэтгэх биш, дасал болсон ажлаа ер бусаар сайн хийж байхад л хангалттай.

Та биеэ удирдаж, єєрийгєє хатуу хянаж байвал зохино. Тєлєвлєгєєгєє мєрдєхгvй байх хэмжээнд хvртлээ биеэ сул тавьж таарахгvй. Таны дотор байгаа дарга таны доторх цэргийн олон жилийн турш хуримтлуулсан бvхий л бvтээлч бус зуршлуудыг vргээж гаргах ёстой.

Завгvй байх явдлыг дэвшилтэй андуурахад амархан. Бид єдєржингєє нэг юм хийснээрээ єєрийгєє хялбар хуурчихдаг. Бид чухам юу хийгээд завгvй байсан юм бэ? гэдэг асуудал хамгийн чухал.

- Нугас “Энийг би хийж чадахгvй!” гэж єгvvлэх зуур бvргэд “Энийг бvтээхийн тулд юу хийх вэ байз” гэж асууна.
- Нугас шалтаг хайдаг бол бvргэд шийдлийг эрэлхийлдэг.
- Нугас хvндрэлvvд дээр анхаарлаа тєвлєрvvлж гонгинодог. Бvргэд шийдвэр дэрээ анхаарлаа тєвлєрvvлж хєдєлдєг.

САЙХАН АМЬДРАЛЫН ЗАМНАЛ ДЭЭР VЛДЭХИЙН ТУЛД БАГ БVРДVVЛЭЭРЭЙ!
Та нэгэнт шийдсэн бол Танаас хамгийн сайныг гаргаж чадах тийм бvлэг хvмvvстэй нийлээрэй. Єєрийн зорилгоо хэрэгжvvлэхийн тулд шаардлагатай бvхнийг хийдэг, ид шидийг бий болгодог хvмvvстэй нийлээрэй. Vр дvнд хvрч, єдрєєс єдєрт хєгжиж, Таныг дэмждэг тийм хvмvvстэй. Таныг чадлынхаа доор сэтгэл ханахыг хэзээ ч хvлээн зєвшєєрч чадахгvй тийм хvмvvстэй. Тэдгээр хvмvvстэй зvгээр харьцахад л хєгжих, єсєх хэрэгтэй болохыгоо мэдэрдэг. Эдгээр хvмvvстэй ойр дотно байх нь та єєртєє хvсч болох хамгийн сайн бэлэг гэж vзээрэй.
Ийм хvмvvстэй дотно байх нь бас зугаатай. Хэн нэгнээс амьдралынх нь хамгийн сайхан мєчийх нь тухай асуувал та тэр хvн багийн гишvvн байхдаа тийм зvйл хийсэн гэж олонтаа сонсоно. Хэрэв Та багийн гишvvн бол энэ нь таны єсєлт хєгжилд тvлхэц болно. Та єєрєє чадахгvй байх байсан тийм нарийн арга замаар тэр хvмvvс Таныг дэмжиж урамшуулж чадна.

Энэ хорвоо дээр єєрийн байр cууриа цогцлуулахын тулд тасралтгvй суралцаж дэвжээрэй!
Бусдыг аз жаргалтай болгож, бусдад эд баялаг бvтээж байгаадаа сэтгэлийн ханамж аваарай!
Єєрт тєрєлхєєс заяасан эрхээ эдэлж єєрийн амьдралаа давтагдашгvй уран бvтээл болгон цогцлуулаарай! Read More......

Мэдээлэл, шуудан, харилцаа холбоо, технологийн газар Монгол Улсын иргэн 18-23 насны, 2009 оны 6 дугаар сарын 30-ны байдлаар дотоодын их дээд сургуулийн 2 дугаар курсээ дүүргэсэн оюутнуудын дунд дараах сэдвээр эссе бичлэгийн уралдаан зарлаж байна.
Эссе бичлэгийн сэдэв: What is the biggest problem facing people in your community and how would you use information and communication technologies to solve it?
Сонирхосон оюутан хавсаргасан хүснэгтийг бөглөн эссе бичлэгийн хамт 2009 оны 2 дугаар сарын 10-ны дотор МШХХТГазар хүргүүлнэ.
МШХХТГазар дээд үнэлгээ авч шалгарсан 2 эрэгтэй 2 эмэгтэй оюутныг Швецарь Улсын Засгийн газраас санхүүжин Дэлхийн Цахилгаан Холбооны байгууллагаас зохион байгуулдаг дэлхийн цахилгаан холбооны форум, үзэсгэлэнд оролцох эрхийг олж авах шалгаруулалтанд оролцох эрхээр шагнана. Чуулга уулзалт 2009 оны 10 дугаар сарын 5-9-ны өдрүүдэд Швецарь улсын Женев хотноо Англи, Франц, Испани хэл дээр явагдаж бөгөөд оролцогч оюутан аль хэл ч хэл дээр арга хэмжээнд оролцох боломжтой. Англи хэл бусад орны анд нөхөдтэйгээ харилцахад шаардлагатай учир Англи хэлний зохих мэдлэгийг шалгах аман ярилцлагыг МШХХТГазраас авна. Дэлхийн цахилгаан холбооны байгуулагаас 2 оюутныг онгоцны билет, байр, унаа, өдөр бүрийн хэрэглээний зардлаар хангана.

Эссе Англи хэл дээр байна.
Ямар нэгэн суралцах чиглэл заахгүй болно.
1-4 байр шалгаруулна.
• Эхний 2 байр: (2 эрэгтэй, 2 эмэгтэй) Дэлхийн Цахилгаан Холбооны байгууллагаас зохион байгуулдаг дэлхийн цахилгаан холбооны форум, үзэсгэлэнд оролцох эрхийг олж авах шалгаруулалтанд оролцох эрхээр шагнагдана. (МШХХТГазар эссе, анкет, ярилцлага зэргээс хамгийн сайн гэсэн 2 эмэгтэй 2 эрэгтэй оюутныг сонгож Дэлхийн Цахилгаан холбооны байгуулага руу санал болгоно. Түүнээс Дэлхийн Цахилгаан холбооны байгуулага 1 эмэгтэй, 1 эрэгтэй оюутныг сонгоно)

• Дээрх шалгаруулалтаас тунаж үлдсэн 2 оюутны 2009-2010 оны хичээлийн жилийн сургалтын төлбөрөөр урамшуулна.
Хаяг: Мэдээлэл, шуудан, харилцаа холбоо, технологийн газар
Төв шуудан, Сүхбаатарын талбай-1,
Улаанбаатар-15160 ш/х-785
Утас: 318171
Факс: 330780 Read More......

АНУ-ын ''Heritage'' сангаас дэлхийн улс орнуудыг 2008 оны эдийн засгийн эрх чєлєєний vнэлгээг гаргажээ.

Монгол орон эдийн засгийн эрх чєлєєний индексээр 62.8 оноо авч нийт 183 орноос 69-д оржээ.

Энэ нь єнгєрсєн оныхоос 0.8 оноогоор буурсан vзvvлэлт юм. Эдийн засгийн эрх чєлєєний бууралт нь 10 vзvvлэлтийн зургаа нь бага зэрэг дордсоноос шалтгаалжээ. Мєн Монгол Улс Ази Номхон далайн бvс нутгийн 41 орноос 11 -д жагссан байна. Эдийн засгийн эрх чєлєєний оноо нь дэлхийн улс орнуудын дунджаас арай дээгvvрт байгаа юм. Энэ тухай тус сангийн сайтад гаргасан мэдээллийг тоймлон хvргэе.

Бизнесийн эрх чєлєє 71 оноо
Бизнес эрхлэх эрх чєлєє Монгол оронд харьцангуй сайн хамгаалагдсан. Бизнес эхлэхэд 13 хоног шаардагддаг нь дэлхий дундаж болох 38 єдрєєс бага юм. Бизнесийн тусгай зєвшєєрєл авахад дэлхийн дундаж болох 225 хоногоос бага хугацаа шаардагддаг. Харин дампуурал зарласнаас хойш гарах шvvх ажиллагаа нэлээд тvвэгтэй.

Худалдааны эрх чєлєє 81.2 оноо
Монгол Улсын гаалийн хураамж 2006 онд 4.4 хувь байсан. Худалдааг либералчлах vйл явц хєгжиж байгаа. Гэвч импорт, экспортын хязгаарлалтууд, татвар муу, оюуны ємчийн эрхийн хамгаалал vр дvнгvй. Vvнээс гадна авлигад автсан гаалийн хvндрэлийг татварын бус саадад тооцож болно.

Мєнгєний эрх чєлєє 81.3 оноо
Анх 2007 оноос хэрэгжvvлж эхэлсэн татварын шинэчлэлийн vр дvнд хvн амын орлогын татвар жилд 10 хувь болж, єндєр орлогын дээд татвар 25 хувиар тогтсон. Бусад татварт НЄАТ, онцгой албан татвар, ногдол ашгийн татвар орно. Сvvлийн жилvvдэд ДНБ- д татварын эзлэх хэмжээ 33.8 хувь болсон.

Санхvvгийн эрх чєлєє 76.7 оноо
2005-2007 онд инфляци дунджаар 8.4 хувьтай байсан. Тєрєєс ихэнх vнийг хянахаа больж татаас олгохоо зогсоосон. Гэвч Засгийн газар нь зарим бараа, бvтээгдэхvvний vнийг тогтворжуулахын тулд тєрийн байгууллагууд болон бусад зохицуулалтаар дамжуулан зах зээлд хєндлєнгєєс оролцож, агаарын тээврийн болон, шатахууны vнийг хянасаар байна.

Хєрєнгє оруулалтын эрх чєлєє 60.0 оноо
Гадаад болон дотоод хєрєнгє оруулалт хуулийн дагуу тэгш эрхтэй. Газрын тосны олборлолт, стратегийн ордуудын ашиглалтад гадаадын хєрєнгє оруулалт оролцох тохиолдолд тусгай зохицуулалт, хязгаарлалтvйлчилдэг. Хєрєнгє оруулалттай холбоотой хууль, зохицуулалтууд vе, vе єєрчлєгдєж зохих ёсоор нь хэрэглэх боломжгvй байдаг. Дотоод, гадаадын хєрнгє оруулагчид хяналт, шалгалт, зєвшєєрєл лиценз хэт хавтгайрсан тухай гомдоллодог. Гадаадын иргэн болон тvр оршин суугчид гадад валютын данстай байх эрхтэй бєгєєд бараг хязгаарлалт байдаггvй. Тєлбєр тооцоо болон шилжvvлэг хийхэд ямар нэгэн хязгаарлалт байдаггvй. Гадаадын хєрєнгє оруулагч нар газрыг ємчлєх эрхгvй ч тvрээслэх эрхтэй.

Ємчлєх эрх 30 оноо
Хувийн ємчийг хамгаалсан хууль эрх зvйн тогтолцоо сул. Шvvгч нар гэрээ хэлэлцээрийн чанд байдлыг хvндэтгэн vздэггvй. Тэдний гаргасан шийдвэр нь гэрээний заалтыг хэрэгсдэггvй. Уг тогтолцоо нь vнэт цаасаар баталгаажсан хєрєнгийг хvлээн зєвшєєрдєггvй. Моргэйжийн хууль байхгvй. Зохиогчийн эрхийг зєрчсєн бvтээгдэхvvнvvд элбэг. Зохиогчийн эрхийн тухай хуулийг хааяа хэрэгжvvлэх гэж оролддог.

Авлига 30 оноо
Авлига ихээхэн тvгээмэл тархсан. Монгол Улс энэ vзvvлэлтээр 179 орноос 99-д нь орсон. Авлига их бєгєєд єсєх хандлагатай. Тєрийн албаны авлигад Засгийн газрын тvвшингийн албаныхан ихээхэн єртдєг.

Хєдєлмєрийн эрх чєлєє 67.7 оноо
Ажил эрхлэлтийг дэмжих хєдєлмєрийн бvтээмжийг нэмэгдvvлэх талаар Монгол Улс харьцангуй уян хатан зохицуулалттай. Ажилтантай холбоотой цалингийн бус зардал дунд зэргээс гадна ажиллах хvчин элбэг. Харин цалин хєлс нь бага. Ажлын цагтай холбоотой зохицуулалтууд нь уян хатан бус. Read More......

Олон улсын санхvvгийн хямрал нь банк, санхvvгийн системд vvссэн бэлэн мєнгєний дутагдал, банкинд итгэх итгэлцэл дутагдснаас болж анх АНУ-д ажиглагдсан боловч єнєєгийн дэлхий нийтийн даяаршлын нєхцєлд уг хямрал дэлхийн бvх орныг ямар нэг хэмжээгээр хамарсан тєдийгvй цаашдаа дэлхийн эдийн засаг, нийгмийн хямрал болон єргєжих хандлагатай болж байна. Энэхvv хямралын шалтгааныг 2008 оны 11 дvгээр сарын 15-нд Вашингтонд болсон дэлхийн хамгийн том эдийн засагтай 20 орны буюу G20 -ын тєр, засгийн тэргvvн нарын уулзалт -аас гаргасан тунхаглалд санхvvгийн зах зээлийн хэлцлийн журам хангалтгvй, олон улсын хэмжээнд зохицуулалт байхгvй, банкны зvгээс эрсдэлийг зєв тооцож чадахгvй байгаа, нягтлан бодохын систем боловсронгуй биш, стандарт орон бvрт нэг байж чадахгvй байгаа ба зарим зах зээл дээр хяналт хангалтгvй байгаатай холбоотой гэж дvгнэжээ.

Энэхvv хямралын vр дvнд дэлхийн санхvvгийн системийн хэвийн ажиллагаа алдагдаж, дэлхийн хэмжээнд vйл ажиллагаагаа явуулдаг томоохон хэд хэдэн банк дампуурч, улмаар олон улсын болон vндэсний санхvv зээл, тєлбєрийн системд саатал vvсч, уг vйл явц цаашаа даамжрах тєлєвтэй болсон нєхцєлд томоохон орнуудын зvгээс тєв банкаараа дамжуулан мєнгє нийлvvлэх болсон нь тодорхой vр дvнгээ єгч байна. Дээрх арга хэмжээний дvн олон улсын санхvvгийн зах зээл vндсэндээ тогтворжих хандлагатай болсон боловч найдвартай болж чадаагvй хэвээр байна.

Єрнєдийн орнуудаас хамгийн тvрvvнд Английн Ерєнхий сайд Браун санхvvгийн хямралын сєрєг нєлєєг арилгах чиглэлээр арга хэмжээ авч эхэлсэн нь оновчтой болж, тvvний туршлагыг бусад орнууд авч хэрэглэх болжээ. Брауны санаачилгын дагуу єрнєдийн орнуудын засгийн газар банкны найдваргvй зээлийг нєхєж, банкны найдвартай ажиллагааг хангахын тулд банканд бэлэн мєнгє нийлvvлж, оруулсан хєрєнгийнхээ хэмжээгээр банкны Тєлєєлєн уидрдах зєвлєлд єєрийн тєлєєлєгчийг томилон ажиллуулж, хяналт тавьж байгаа нь vр дvнтэй болж байна. Гэвч засгийн зvгээс банкны хєрєнгийн тодорхой хэсгийг “хvчээр” худалдан авч байгаа нь тvр зуурын арга хэмжээ бєгєєд банкны санхvv сайжирч, хувьцааны vнэ єсєхийн цагт засгийн газар илvv єндєр vнээр хувьцааг борлуулж єєрийн тєлєєлєгчєє татах болно гэдгээ мэдэгдэж байгаа болно.

Санхvvгийн хямрал нь даяарчлагдсан єнєєгийн дэлхий ертєнцєд vндсэндээ бvх орныг хамарч, орон тус бvр банкны системээ аврах чиглэлээр арга хэмжээ авч байна. Засгийн газрууд нэг хэсэг мєнгийг банкны бэлэн мєнгєний хангамжийг сайжруулахын тулд шууд нийлvvлж байгаагаас гадна банк хоорондын гvйлгээний механизмын хэвийн ажиллагааг хангахын тулд нєгєє хэсэг мєнгєнд баталгаа гаргаж єгч байна.

Санхvvгийн хямрал анх АНУ-д эхэлж, тэнд газар авсан боловч нэлээд хугацаанд арга хэмжээ авалгvй тvvнийг улам гvнзгийрvvлсэн билээ. Энэ нь АНУ-ын удирдах бvлгээс баримталдаг vзэл баримтлалд “хувийн хэвшил нь хамгийн vр ашигтай, хувийн бизнесийн vйл ажиллагаанд тєрийн зvгээс оролцохгvй” гэсэн номлол онцгой хvчтэй мєрдєгдєж байдагтай холбоотой байна. Харин Ж.Бушийн засгийн газар санхvvгийн хямралыг зохицуулах талаар европоос гаргасан саналыг хvлээн авах болсон vндсэн шалтгаан нь тvvнээс єєр зам vлдээгvйд болно гэж эдийн засагчид дvгнэж байна. АНУ Сангийн сайд Пульсон санаачилгын дагуу найдваргvй зээлийг худалдан авах, банкны ажиллагааг дэмжих зорилгоор 700 тэрбумын хєтєлбєр гаргаж хэрэгжvvлээд мєнгєний тал илvv зарагдсан боловч, Засгийн газраас єгсєн мєнгийг банкууд зориулалтын дагуу муу зээлийг худалдан авч, иргэдийн ачааллыг хєнгєлєхийн оронд єєрийнхєє мєнгєний зузаатгалд хэрэглэж байсан тул хєтєлбєрийн хэрэгжилтийг тvр зогсоож, банкинд мєнгє єгєхдєє ТУЗ-д нь єєрийн тєлєєлєгчєє томилж хяналт тавих европын зам руу оров.

Олон улсын санхvvгийн хямрал нь бодит эдийн засагт нєлєєлж, дэлхийн хэмжээнд эдийн засгийн єсєлт удааширч, хvмvvсийн амьдралд шууд нєлєєлж эхлээд байна. Юуны ємнє банкны системийн vйл ажиллагаа удааширч тєлбєр тооцоо цаг тухайдаа хийгдэхэд бэрхшээлтэй болсноос гадна жижиг, дунд vйлдвэр, хэрэглэгчидийн зээл авах нєхцєл хатуурч, зээлийн єртєг нэмэгдснээс гадна олдохгvй болсон тул томоохон орнуудын эдийн засгийн идэвхи удааширсан байна. Зах зээл дээр мєнгє ховордож, итгэлцэл буурахын хирээр vйлдвэрvvд нь єєр хоорондоо хийдэг тооцоондоо бие биедээ харилцан зээл олгодог явдал ч ихээхэн багассан байна. Хvмvvсийн худалдан авах чадвар буурч, тэд мєнгийг зарцуулах биш, харин барьж байх уур амьсгал давамгайлах болов. Энэ бvхний vр дvнд хэрэглээ багасч, vйлдвэрvvдийн захиалга багасаж, vйлдвэрийн хvчин чадал буурах буюу зогсоход хvрч ажилгvйдэл нэмэгдэв. Энэ vзэгдлийн хамгийн тод жишээ болгон тємрийн vйлдвэрлэлийг нэрлэж болохоор байна. Тємрийн хэрэглээний тэн хагасыг єєртєє шингээдэг барилга, автомашины vйлдвэрлэл удааширснаас хэрэглээ 50%-иар буурч, vнэ нь сvvлийн 6 сард 50%-иар буурахад хvрчээ.

ОУВС-ийн захирлаас Их 20-ын уулзалт дээр хэлсэн vгэндээ гишvvн орнууд эдийн засгийг уналтаас хамгаалах, эдийн засгийн идэвхийг сэргээх зорилгоор улсын тєсвєєрєє дамжуулан хєрєнгє оруулах шаардлагатай байгааг онцлон тэмдэглэсэн юм. ОУВС-гийн vзэж байгаагаар тєсвєєр дамжуулан оруулах хєрєнгийн хэмжээ нь ДНБ-ний 2%-тай тэнцvv байж болох гэнэ. Дэлхийн эдийн засагт нєлєє бvхий орнуудаас авч хэрэгжvvлэхээр тєлєвлєж буй хєтєлбєрт зарцуулах мєнгєний хэмжээ харилцан адилгvй байна . ЕХ-ны хэмжээнд дэд бvтцийг дэмжих чиглэлээр 200 тэрбум евроны хєтєлбєр боловсруулж, 2008 оны сvvлчээр ЕХ-ны дээд хэмжээний уулзалтаас баталсан байна.

Ийнхvv єрнєдийн орнуудын засгийн газраас гаргаж байгаа бэлэн мєнгє нь бэлэн байгаа нєєц мєнгє биш бєгєєд харин гадаадын зах зээлээс vндсэндээ Хятад, Япон, ОХУ, нефть экспортлогч арабын орнуудын биеэ даасан сангуудаас засгийн газрын бондын хэлбэрээр зээлсэн мєнгє болно. Єєрєєр хэлбэл дэлхийн санхvvгийн зах зээл дээр хялбар мєнгє гэж байхгvй болсон ба ганцхан хамгийн найдвартайд тооцогдох засгийн газрын зээлийн баталгаа л єнєєдєр ганцаараа vйлчилж байна. Vvний vр дvнд хувийн секторын найдвар муутай зээлийг урт хугацаатай улсын єр болгож хувиргаж байна гэсэн vг юм. Дээрх арга хэмжээний дvнд улсын єрийн хэмжээ ихээр нэмэгдэж байгаа нь бас шинэ зvйл биш юм. Ер нь эдийн засгийн томоохон єєрчлєлт хийх, ялангуяа дэд бvтцийг хєгжvvлэхэд улсын єрийн хэмжээ нэмэгддэг уламжлалтай болно. Тухайлбал дэлхийн 2 дугаар дайны дараа єрнєдийн орнуудын засгийн газрын єрийн хэмжээ ДНБ-нээс хэд дахин илvv байсан ч тохиолдол бий. Тухайлбал Английн Засгийн газрын єрийн хэмжээ нь ДНБ-ний 300%-тай тэнцэж байжээ . Єрийг ихээр нэмэгдvvлэх нь мєн улсын тєсвийн зарлагад нэмэлт ачааг бий болгож єгнє. Францад л гэхэд хэрвээ улсын єрийн хэмжээг 400 тэрбум еврогоор нэмэгдvvлнэ гэвэл энэ нь єрийн тєлбєрийг 13 тэрбумаар нэмж, нийт єрийн тєлбєр жилд 43 тэрбум болох ажээ.

Дэлхийн єнєєгийн санхvvгийн хямрал нь єрнєдийн орнуудад хамгийн хурцаар тусаж, зах зээл дээрээс мєнгє босгох явдал vндсэндээ байхгvй болсон тул мєнгийг зєвхєн Хятад, Япон, ОХУ болон нефть экспортлогч орнуудаас болон тусгай сангуудаас зээлэхэд хvрч байгааг vvний ємнє дурдсан билээ. Хятадын алт, вальютын нєєц нь 1900 тэрбум доллар, Японых 1000 тэрбум, ОХУ-ынх 480 тэрбум, Энэтхэгийнх 300 тэрбум, АНУ-ынх 40 тэрбум доллар байна. Тvvнээс гадна дээрх орнуудад экспортын орлогын илvvдлийг байрлуулсан нэлээд тооны тусгай зориулалтын сангууд байгаа бєгєєд тэдний хєрєнгийн хэмжээ нь нийт дvнгээрээ дээр дурдсан томоохон орнуудын нєєцєєс ч илvv байна.

2009 онд АНУ – 1011 тэрбум доллар, Франц -175 тэрбум, Герман -238 тэрбум, Итали – 220 тэрбум, Англи – 182 тэрбум, Грек -53 тэрбум долларыг тус тус гадаад зах зээлээс олохоор тєлєвлєжээ . Гэвч єрнєдийн орнуудаас гадаад зах зээл дээрээс олох мєнгєний хvv(зардал) нь орон тус бvрийн тєлбєрийн чадвар, эрсдэл, эдийн засаг, санхvvгийн байдлаас шалтгаалан єєр єєр байгаа ба цаашид єсєх хандлагатай байна. Энэ нєхцєлд тєлбєрийн чадварын хувьд сул, жижиг орнуудын зvгээс гадаад зах зээл дээрээс мєнгє босгох бололцоо багасч байгааг ажиглагчид анхааруулж байна. Исланд нь дээрх шалтгаанаар шаардлагатай мєчид гадаад зах зээлээс мєнгє олж чадаагvй тул улсын санхvvгийн систем нь дампуурахад хvрчээ. Мєн тvvнчлэн засгийн газраас зээлийн тєлбєрийн баталгаа гаргахдаа авах тєлбєрийн хэмжээ ч тасралтгvй єсч байгаа гэнэ.

Олон улсын валютын сан нь гишvvн орнуудын зvгээс тєлбєрийн алдагдалд ороход яаралтай тусламж vзvvлэх vvрэгтэй цорын ганц байгууллага боловч тvvний бололцоо ихээхэн хязгаарлагдмал байна. ОУВС-гийн зээл олгох хєрєнгийн хэмжээ нь 250 тэрбум доллар болно. Нєгєє талаас урт хугацааны зээл авах асуудлыг шийдвэрлэх vйл явц нь ОУВС-нд ихээхэн удаан, хvнд сурталтай байсныг єєрчлєх анхны алхмууд хийгдэж байна. ОУВС єнгєрсєн 10 дугаар сард санхvvгийн тєлбєрийн хямралд орсон оронд зээл олгох журмаа хєнгєвчилж, харьцангуй богино хугнацаанд зээл олгож байхаар зохицуулсан байна. Энэ утгаар зээл хvсэх хэмжээ ч урьд ємнє байгаагvй их болжээ. Санхvvгийн хямралд орсон Исланд, Унгар, Вьетнам, Украйн зэрэг орон тус бvр 10 гаруй тэрбумыг авах хvсэлт гаргажээ. Энэ нєхцєлд хєрєнгийн боломжтой орнууд ОУВС-гийн зээлийн хєрєнгийг нэмэгдvvлэх чиглэлээр зарим санаачилгыг гаргаж эхлээд байна. Тухайлбал 11 дvгээр сарын 15-нд Вашингтонд болсон дэлхийн хамгийн том эдийн засагтай 20 орны буюу G20-ын бага хурлын ємнє Япон, Хятад хоёр ОУВС дахь єєрийн хувь нэмжээг нэмэгдvvлэх замаар тус бvрдээ 100 тэрбум долларыг нийлvvлэх саналыг тавьсан. Нєгєє талаас дэлхийн 2 дугаар дайны дараа Бретон Вуудын системийг 44 орон vvсгэн байгуулж байсан бол єнєєдєр дэлхий дээр 200 орчим тусгаар тогтносон улс оршин тогтож, єнєєгийн даяаршлын vед хєгжиж буй болон шинээр хєгжиж буй орнууд нь эрчимтэй хєгжиж дэлхийн эдийн засгийн єсєлтийн vндсэн зvтгvvр болсон ба ихээхэн хэмжээний хуримтлалыг бий болгосон байна. Дэлхийн эдийн засгийн одоогийн єсєлтийн 80 шахам хувийг шинээр хєгжиж буй болон хєгжиж буй орнууд хангаж байгаа, шинээр хєгжиж буй орнуудын алт, валютын нєєц нь 5 500 тэрбум доллар болсон мэдээ байна. Тийм учраас дэлхийн санхvv, эдийн засгийн системийг єнєєгийн нєхцєлд нь тохируулан єєрчлєх, шинээр хєгжсєн, хєгжиж буй орнуудад зохих байх суурийг эзлэх бололцоог хангаж єгєх асуудал зvй ёсоор тавигдаж байна .

Гvйлгээнд бэлэн мєнгийг бvтээгдэхvvн, vйлчилгээг vйлдвэрлэхгvйгээр ийнхvv ихээр оруулах нь мєнгєний ханшийн уналтыг бий болгох нэг vндсэн нєхцєл болдог бєгєєд энэ нь нєгєє талаас улсын єрийн дарамтыг багасгах нэг vндэс болдог байна.

Дэлхийн санхvvгийн хямрал нь жирийн иргэдийн хувьд яаж тусаж байгааг одоо авч vзье. Юуны ємнє иргэдээс банканд хадгалуулсан мєнгийг улсын зvгээс баталгаа гаргаж єгч байна. Европын хэмжээнд иргэддээ аль банканд мєнгєє хадгалуулсан байхаас vл шалтгаалан иргэний хадгаламжийн 100 000 евронд улсын зvгээс баталгаа єгч байна. Харин иргэд єєрийн ихээхэн хэмжээний хуримтлалыг томоохон компанийн vнэт цаас авч хадгалдаг уламжлал Европ, Америкт тогтоод удсан. Vvний шалтгаан гэвэл, єрнєдєд банкны хадгаламжийн хvv нь vнэт цаасны ашгийн хэмжээнээс ямагт ариа доогуур явж ирсэнтэй холбоотой байна. Гэтэл дэлхийн санхvvгийн зах зээл дээр бэлэн мєнгєний хомсдол vvсч, vнэт цаасны vнэ ихээр унаснаас жирийн хувьцаа эзэмшигчид ихээхэн хохирсон байна. Эдийн засагчдын бичиж байгаагаар єрнєдийн орнуудын зах зээлд vнэт цаасны vнэ дунджаар 2008 он гарснаас хойш 50%-иар унасан бол, шинээр хєгжиж буй орнуудын зах зээл дээр 60% унасан ажээ. Ийнхvv vнэт цаасны vнэ унаснаас vvдсэн иргэдийн хохирлыг нєхєх боломжгvй vлджээ. Vvний дvнд vнэт цаасанд хуримлалаа оруулж байсан хvмvvс хуримтлалаа алдаж, ядуурсан гэж хэлж болох юм.

Энэхvv хямрал нь дэлхийн баячуудыг тойроогvй бєгєєд тэдний эзэмшдэг компанийн хувьцааны vнэ буурснаас хєрєнгийнх нь vнэлгээ буурч, бас хадгаламжид ч хохирол учруулсан байна. Саяхан интернетийн arabianbuziness.com-д бичсэнээр арабын 50 баян хvн нийт 25 тэрбум долларын хохирол хvлээсэн гэж бичжээ.

Санхvvгийн хямралын улмаас улсын єрийн дарамт єсч байгаа нь бодит зvйл бєгєєд тvvнийг хэзээ нэгэн цагт тєлж барагдуулах ёстой. Тvvнийг тєлж барагдуулах vндсэн 3 арга байдаг гэж эдийн засагчид vздэг ажээ. Улс єрєє тєлєхийн тулд юуны ємнє тєсвийн зардлыг, эн тэргvvнд боловсрол, эрvvл мэнд зэрэг нийгмийн салбарын зардлыг багасгах, эсхvл иргэд, компаниудаас хураах татвараа нэмэх замаар тєсвийн орлогын шинэ эх vvсвэрийг бий болгох, эсхvл инфляцийг нэмэгдvvлэх замаар бодитойгоор тєлєх мєнгєний хэмжээг багасгах арга зам болно.

Дэлхийн хамгийн том эдийн засагтай 20 орны тєр, засгийн тэргvvн нарын 2008 оны 11 дvгээр сард Вашигтонд болсон уулзалтаар дэлхийн санхvv, эдийн засгийн хямралыг даван туулахад банк, санхvvгийн системийг ил тод болгож, олон улсын санхvvгийн зах зээлд vйлчлэх нэгдсэн журмыг бий болгож, мєрдvvлэх, хяналт тавих талаар тохиролцож, зарчмын шийдвэр гаргасан нь чухал ач холбогдолтой болов. Єєрєєр хэлбэл санхvvгийн хямралтай хамтаараа тэмцэж, хамтран ажиллах байж vндэсний эдийн засгаа аврахаар тохиролцсон тvvхэн шийдвэр болжээ. Цаашид энэ vйл явц vргэлжилж, 2009 оны 3 дугаар сарын 31-нд 20 орны удирдагчдын дараагийн уулзалтыг Лондонд хийж, хямралыг даван туулах чиглэлээр авах арга хэмжээний талаар тохиролцох ажээ. Авч хэрэгжvvлэх арга хэмжээний тєлєвлєгєєг уулзалтын наана нь сангийн сайд нарын хэмжээнд тохиролцох болно.

Дэлхийн санхvv, банкны системийг єєрчлєхдєє юуны ємнє Бреттен Буудын системийг буюу ОУВС, Дэлхийн Банкийг єєрчлєн шинэчлэх замаар хэрэгжvvлэхээр тєлєвлєж байна. Учир нь гэвэл, олон улсын санхvvгийн системд ОУВС-аас илvv энэ салбарт мэргэжсэн, судалгаа, мэдээлэл бvхий єєр байгууллага байхгvй байгаатай холбоотой байна. ОУВС нь дээр дурдсан чадваруудыг эзэмшиж байгаа боловч урьд ємнє тvvний эрх мэдлийн хэмжээ хангалтгvй байсан, хямралаас урьдчилан сэргийлэх vvрэг, бvтэц байгаагvй, тєсєв нь хангалтгvй байсан, эрх зvйн орчин нь дээрх асуудлаар тодорхойгvй байсан, ОУВС-д хийх єєрчлєлтийг Ж.Бушийн засгийн газар хоошлуулж байсан зэрэгтэй холбоотой байна. Мєн томоохон орнуудын тєв банкнуудын хамтын ажиллагааны албан ёсны бус механизм болох Санхvvгийн тогтвортой байдлын чуулга(Financial stability forum)-ыг єргєн ашиглахаар тохиролцжээ.

Дэлхийн санхvv, банкны системийн хямралыг гэтлэн давах талаар дэлхийн эдийн засагт нєлєє бvхий орнууд далайцтай арга хэмжээнvvдийг авч хэрэгжvvлж байгаа боловч хямрал сvvлийн саруудад бодит эдийн засагт нєлєєлж, эдийн засгийн идэвхи буурч, vйлдвэрvvд олноор зогсож, ажилгvйдэл єсч байна. ОУВС-аас саяхан гаргасан судалгаагаар 2009 онд дэлхийн нийт худалдааны хэмжээ -2%-иар буурч, эдийн засгийн єсєлт дэлхийн хэмжээнд +2,4% байх бол, АНУ-ын эдийн засгийн єсєлт -0,5%, Европын Холбоо 0%, Япон +0,4%, харин шинээр эрчимтэй хєгжиж буй орнуудын єсєлт +5,7% байх болно гэжээ . Хvлээгдэж байгаа vр дvн нь юуны ємнє одоогийн хямралыг хэр зэрэг хурдан гэтлэн давах, дэлхийн эдийн засаг, санхvv, банкны системд нєлєє бvхий орнууд зvгээс хэр зэрэг vр ашигтай хамтран ажиллаж чадахаас шууд хамаарах болно. Read More......

''Зєн билгийн тулаан''-ы 3 дахь гарааны шалгарагсадын дунд Алексей Фад илт онцгой байлаа. Тайван єєртєє итгэлтэй олон тvмнийг бишрvvлсэн байдлаараа vзэгчдийг илэрхий дагуулж байлаа.

Эртний шившлэгийн дуу авиа, сахиуснууд, таяг, бэрээ, хэц хэнгэрэг энэ бvхнийг онгод дундах балар ойд бус орчин vеийн нєхцєлд хvн эзэмшиж байгаа нь ид шидийг мэдрvvлэх мэт. Алексей Фад єєрийн ид шидийн хvчээ хаанаас авч юунд зарцуулдаг талаар асууж ярилцлаа.

-Алексей, та зєгнєх, далдыг харах, шид хvчний дээд тэнгэрийн уран чадвараа хаанаас авсан бэ?
-Манай удамд 1654 оноос хойш хэдэн зууныг туршид нэг хvv тєрж байсан юм. Энэ нь аль нэгэн гэр бvлд хэд хэдэн vе удам дамжин зєвхєн ганц эрэгтэй хvvхэд тєрєх аваас тэр бvл хамгийн хvчтэй шидтэн болдог гэсэн эртний уламжлалын тод илэрхийлэл мєн. Миний элэнц эцэг маш хvчтэй шидтэн байлаа. Хvчирхэг том аж ахуй.баяр ёслолоор хэдэн зуун зочин хvлээн авдаг баян тансаг ордонтой байлаа. Vнэндээ хувьегал л биднийг ядууруулсан юм. Эцгийг минь баривчилж буудахад євєг эцэг маань гэр бvлтэйгээ. иргэний данны зугтагсдын дунд шургалан нэр овгоо єєрчилж, Донецк муж уруу зугтаж амжсан билээ. Євєг эцгий минь бурханы хишиг миний эцэгт уламжлан ирсэн боловч тэрбээр татгалзаж,тэгээд ч Сталины vе ирсэн нь юун ид шид мантай болсон л доо. Ингээд євєг эцэг маань намайг сонгосон. Намайг 4 настай байхаас эхлэн эрдмээ надад євлvvлж тодорхой шившлэг хийж дууссанаас хойш 3 хоноод бурханы орондоо морилсон. "Би чам дээр дахин ирнэ гэж эцсийн мєчид надад хэлээд явсан. Би одоохондоо ач хvvтэй болж амжаагvй байна. Гэвч миний хvv Роман Фадын гэр бvлд болзсон хугацаанд євєг эцгийг минь дууриасан хvv тєрнє гэдэгт эргэлзэхгvй байна. Тvvний сэтгэлд хvv хэдийн ирсэн гэдгийг би мэдэж байна.

-Хэдийд та шидтэн гэдгээ мэдэв? Тэр vеэ дурсан санадаг уу?
- Vнэндээ би анх єєрийн болон єрєєлийн том жижиг олон нохойтой харьцаж байснаа тод санаж байна.Намайг нохой хэзээ ч урж байсангvй. Харин ч дуулгавартай сонсож миний єгсєн бvх тушаалыг амаар тєдийгvй дотроо бодсоныг хvртэл биелvvлдэг байлаа. Ямар ч нохой намайг харангуутаа тайвширч, хэлснийг минь хийгээд эхэлдэг юм. Зєвхєн нохой ч бус бусад гэрийн тэжээмэл амьтадтай ч би ингэж харьцаж дадсан. Ер нь нvдний харцны хvч гэдэг бол жинхэнэ шидтэнийг бусдаас ялгах онцгой шинж тэмдэг мєн. Би хэзээч єєрийн танил нєхєд болон харилцагчийн нvд єєд ширтдэггvй, харсан ч 10 секундээс илvvгvй. Гэвч энэ бол хvний нvдний хорыг єєртєє авахгvй байх хангалттай урт хугацаа.

Харин "анхны" гэсэн таны асуултанд хариулахад нэгэн тохиолддыг саначихлаа. Намайг хvvхэд байхад манай эмээд тариа хийхээр сувилагч ирж билээ. Тэр манай байшингийн довжоон дээр тээглэн унаад шагайгаа булга гишгэчихсэн юм. Шагай нь учиргvй их хавдаж євчин орсон. Тэр эмэгтэй уйлж, хэрэв миний євєє байсан бол гараа хvргээд л илаарь болгочихгуй юу гэж vглэж байлаа. Би тэр эмэгтэйд дєхєж очоод хєлєє vзvvлэхгvй гэж гуйлаа. Намайг итгэл муутай харахад нь эмээ наадах чинь аль эрт євєєгийнхєє эрдмийг євлєсєн гэж хэллээ. Сувилагч эмэгтэй хєлєє сандал дээр тавьж надад харууллаа. Би хєхєрсєн газрыг нь илж эхлэхэд 10 мин дотор єнгє нь шарлаж, хавдар нь бууж євчин арилсан юм. Миний ийм чадвартайг манай гэрийнхэн, нэг ангийнхан найзууд бvгд мэддэг байсан нь хvvхдийн сониуч зангаар vе vе энэ эрдмээ vзvvлдэг байсаных юм.

-Тэгэхээр та хvvхэд байхаас л энэ шид чадлаа мэддэг байсан болохоор єєрийгєє бэлтгэдэг байсан гэсэн vг vv?
- Харин ч vгvй. Би дуртай vедээ, ялангуяа єєрчлєн байгуулалтын эхний vед энэ чадвар хvчээ ашиглаад бизнес болгож болох л байлаа. Нэг vгээр хэлбэл жирэлзэн єнгєрєх кино хальс адил бvх амьдралаа шидээрээ єєрчилж болно гэсэн vг л дээ. Гэвч би ингэхийг хvсээгvй юм. Харин ч бурханы энэ хишгийг хvмvvст туслах vйлсэд зориулахыг би хvссэн юм. Ингээд тэр цагаас хойш миний зєн билгийн суваг улам хvчирхэгжиж эхэлсэн. Эрэлт асуултын дагуу мэдээлэл ирэх хvрээлэл тогтсон. Би зєвхєн тvхайн мэдэх хvний тухай ярьж эхлээд асууж лавлахад хангалттай хариулт маш тvргэн ирдэг болсон. Заримдаа тэр мэддэггvй боловч тийм болох ёстой байжээ гэдгийг эцэст ойлгодог.

-Зєн бнлэгчдийн ажлын хамгийн хэцvv нь юу вэ?
-Хамгийн хvнд юм бол дээрээс ирэх мэдээллийн логик таслагдах явдал. Анх харахад учир утгагvй логик муутай байдагаа.Тиймээс ердийн логикийн vvднээс тайлбарлаад эхлэх юм бол маш амархан мухардалд орно.Vvний жишээ бол "зєн билгийн тулаан" байна. Би 3 туршилтыг аваагvй учир бол яг л тийм логикт хvргэх байсных юм. Харагдаж буй зургийн логик уялдааг таамаглахыг оролдох бус юуг харж буйгаа ярих хэрэгтэй юм.

-Vнэхээр тийм. Бусдын амьдрал хувь заяанд садаа болж буй асуудалд тун анхаарал болгоомжтой хандах ёстой. Тэгснээрээ сэтгэл ханамж, аз жаргалын мэдрэмжийг танд єгєх боломжтой юм. Алексей Фад хэмээх удамт шидтэн таны хувийн аз жаргал юу болох талаар?
-Миний гэр бvл ураг садан хvvхдvvд бvгд онгон шvтэгчид.Тиймээс тэдний аз жаргал гэвэл тун энгийн. Энэ нь гэр бvл, эрvvл мэнд, хангалуун амьдрал юм. Хэрэв энэ гурвын нэг нь дутах аваас ямар аз жаргал байхав дээ? Ийм єрєєсгєл байвал чи бусдад яаж туслаж чадахав. Чи єєрийнхєє асуудлыг шийдэж чадаагvй байж хэрхэн бусдын хэргийг бvтээх болж байна?
Би єнгєрєєсєн амьдралдаа баян, ядуу, vхэл, сэхэл бvгдийг vзсээн. Амьдралд хангалттай суралцлаа. Харин єдгєє сэтгэлийнхээ хvчирхэг чадвараар хvссэн юмандаа хvрч, хvссэн юмаа хийж чадаж байна. Энэ бол миний хєдєлмєрлєсний тєлєєх шагнал гэж би бодож байна. Ид шид гэдэг бол миний амьдрал, миний хувь тавилан юм. Read More......

Эмэгтэй хvн гэдэг байгалиас заяасан намба тєрх, єнгє зvсээрээ эрчvvдийн сэтгэлийг татаж тэдэнд аз жаргалыг бэлэглэдэг.

Гэтэл ихэнх бvсгvйчvvд ирээдvйн амьдралын ханиа єєрсдєє сонгож чаддаггvй. Учир нь аливаа зvйлд єр зєєлєн хандаж дасан зохицдог чанараасаа болж эмэгтэй хvн хэн нэгэн залуугийн сэтгэлээ нээсэн хайрын тvvхэнд уярч гэрлэлт хэмээх нэрийг зvvнэ. Єєрєєр хэлбэл ихэнх эмэгтэйчvvд жинхэнэ зvрх сэтгэлдээ нийцсэн хvнээ олохоосоо ємнє єєрийг нь хайрласан нэгэнтэй хайрласных нь тєлєє гэрлэдэг байна. Энэ нь маш харамсалтай сонсогдож байгаа хэдий ч vргэлж тохиолддог энгийн хэлбэр юм. Тиймээс єєрийгєє vнэлж дvгнэж чаддаг байх чадварыг эмэгтэй хvн болгон эзэмших ёстой. Аливаа зvйлд сэтгэл ханаж, болж байгаа дvр эсгэн явах шаардлага єнєє vеийн нийгэмд огт таарахгvй. Та єєртєє одоо байгаасаа илvv єндєр шаардлага тавьж тэр чинээгээрээ бусдыг дvгнэх хэрэгтэй.

ЄЄРИЙНХЄЄ ЗИНДААГ ДЭЭГVVРТ ТАВЬ
Бvсгvй та єєртєє бvх талаар сэтгэл хангалуун байж аливаа зvйлд бие даасан vзэл бодлоор ханддаг байх нь чухал. Ийм чадвартай бvсгvйд эрэгтэй хvн болгон халдаад байдаггvй. Тиймээс та єєрийнхєє хvсэл сонирхол, ирээдvйн амьдралынхаа аз жаргалыг бvрдvvлж чадахуйц єєрєєсєє нэг алхмаар илvv эрийг сонгох боломжтой болно. Ингэх нь таны амьдралд цаашид гарах хvндрэлvvдээс урьдчилан сэргийлж чадна. Учир нь та єєрєєсєє илvv ухаалаг хvнтэй гэрлэсэн болохоор наад зах нь гэр бvлийн жижиг асуудлууд аяндаа эвээ олдог болно. Ингэснээр танай гэр бvл ямар ч байсан явган хэрvvлээс ангид байх болно.

ГЭРЛЭЛТ СУГАЛАА БАЙХ ЁСГVЙ
Насан туршийнхаа ханийг сонгоно гэдэг сугалаанаас таардаг аз биш. Харин та одооноос эрчvvдийг бvх талаар нь шинжиж хооронд нь харьцуулаад тэр дундаас нь шалгарсан хамгийн шилдгийг сонгох хэрэгтэй. Энэ нь та эрчvvдийн ємнє шалгалт єгч сонгогдох биш харин єєрєє тэдний дундаас сонголтоо чєлєєтэй ухаалаг хий гэсэн vг юм. Vvний тулд та наад зах нь тухайн хvнийхээ vндэс гарал vvслийг нь сайтар судал. Амьдралынхаа ид сайхан vе дээрээ эмнэлэг рvv халуун савтай хоол бариад зєєгєєд байхааргvй эрvvл саруул эр хvн чухал болов уу. Тvvнчлэн шалгаж буй залуугаа уурлуулж уйлуулж, сэтгэлийг нь хєдєлгєхєєр vйлдэл хийх зэргээр турших хэрэгтэй. Энэ бvхнээс тэр хvнийг ямархуу зантай нэгэн болохыг нь тєвєггvй мэдэж болно. Тэр таны тєлєє байж энэ бvх шалгуурыг даван дурласан хэвээр байгаа бол "дажгvй" гэсэн ойлголт. Гэхдээ ихэнхдээ эрчvvд эмэгтэйчvvдийг єєрєєсєє доогуур тавьдаг учир ингэж намба алдах нь ховор байдаг. Тиймээс эрхэмсэг бvсгvй таны амьдралын хань болох хvн чинь энэ мэт шалгалтыг амжилттай давсаар байвал та хоёр хамтын амьдралдаа зовлон жаргалаа хуваалцаж чаддаг байх болно. Учир нь тэр таны ємнє уйлаад, дуулаад vзчихсэн нээлттэй хvн шvv дээ.

ТАНЫ АМЬДРАЛД ГЭРЛЭЛТ НЭГ Л БАЙХ ЁСТОЙ
Та бусдыг сайтар ажиж хамгийн шилдэг сонголтоо хийсэн тул таны амьдралд алдаа байх ёсгvй. Энэ нь таны гаргасан шийдвэрийн хариуцлага єндєр байгааг илтгэж байгаа юм. Учир нь єєрийн сонгосон ханиа амьдралын дундаас голж гоочилж эхлэвэл танаас vvдсэн муу vр дагаврууд цєєнгvй бий болохыг санаарай. Тэр тантай гэрлэхдээ шилдэг байсан, харин та тvvнийг єєрчилжээ гэж ойлго. Хvнд амьдралын хань ганц байх ёстой тєдийгvй юу ч болж єнгєрсєн тэвчиж чадах чадвар чухал. Энэ нь та єєрийн сонгосон аз жаргалтай амьдралаа хадгалж чадах арга юм. Ер нь эмэгтэй хvн хэдий ухаалаг сэргэлэн байлаа ч vргэлж нєхрєєсєє нэг алхмын дараа явах нь дээр байдаг. Vvнийг нєхрєє илvv ихээр хvндэтгэж харьц гэсэн vг юм. Учир нь гэр бvлийн утга учир бие биенээ хvндлэх чанар дээр тогтдог. Тиймээс эр хvнийг айл гэрийн тэргvvн хэмээн хvндэтгэж байх нь зvйтэй. Read More......

Монгол Улсын шинэ Үндсэн хууль батлагдсан энэ өдөр Төрийн есөн хөлт их цагаан тугийг шинээр ашиглалтад орж байгаа Төрийн ёслол хүндэтгэлийн өргөөнд Төрийн ордноос шилжүүлэн залах ёслол өнөөдөр боллоо.

Өргөөний их танхимд эх орны өнцөг булан бүрээс авчирсан рашаан ус, хөрс шорооны дээжийг хийж тусгайлан зассан гантиг сууринд төрийн тугийг байрлуулах үед их найрал хөгжимд бүрээ бишгүүр, бөмбөрийн дуу хадаж Төрийн дуулал эгшиглэхэд ёслолын ажиллагаанд хүрэлцэн ирсэн хүндэт зочид хурайлан угтлаа.

Төрийн тугийг хүндэтгэн залсны дараа Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр, Улсын Их Хурлын дарга Д.Дэмбэрэл, Ерөнхий сайд С.Баяр, УИХ, Засгийн газрын гишүүд, Үндсэн хуулийн Цэцийн дарга, Улсын Дээд шүүхийн ерөнхий шүүгч, Улсын ерөнхий прокурор, шинэ Үндсэн хуулийг батлалцсан Ардын Их Хурлын депутатууд, Улсын Бага Хурлын гишүүд, Монгол Улсад суугаа гадаадын дипломат байгууллагын тэргүүн нар, албаны бусад хүн есөн хөлт их цагаан тугандаа мэхийн ёсолж, хүндэтгэл үзүүллээ.

Төрийн тугийг хүндэтгэн залах ёслолын ажиллагаанд оролцсон төр, засгийн тэргүүн, хүндэт зочид дараа нь их жанжин Д.Сүхбаатарын хөшөөнд цэцэг өргөлөө.

Төрийн ёслол хүндэтгэлийн өргөөний энэ их танхимд цаашдаа Монгол Улсын Ерөнхийлөгч гадаадын төрийн тэргүүн, Элчин сайд нарыг хүлээн авч уулзах, баримт бичигт гарын үсэг зурах, төрийн дээд шагнал гардуулах зэрэг ёслол хүндэтгэлийн гол арга хэмжээнүүд болж байх юм байна. Төрийн тугийг Төрийн ёслол хүндэтгэлийн өргөөнд залснаар иргэд, олон түмэн есөн хөлт цагаан тугандаа хүндэтгэл үзүүлэх, тэнд шинээр нээх гэж байгаа төрийн тэргүүн нарын музейг үзэж сонирхох зэрэг боломж нээгдэж байгаа ажээ. Read More......

АНУ-ын 44 дэх Ерєнхийлєгч Барак Обамагийн тангараг єргєх ёслол энэ сарын 20-нд болно. Дэлхий дахины анхаарлыг татаж буй энэ vйл явдалд бэлтгэх ажил Вашингтон хотод ид єрнєж байна.

Тангараг єргєх ёслол 20-нд болох ч 17-ноос эхлэн бэлэг тэмдгийн чанартай янз бvрийн vйл ажиллагаанд Б.Обама оролцох юм байна. Тухайлбал, 18-нд АНУ-ын Ерєнхийлєгч асан Авраам Линкольиний дурсгалын цогцолборт хvндэтгэл vзvvлэх бол, дараа єдєр нь Мартин Лютер Кингийг дурсах ёслолд оролцох аж.


20 мянган ам.доллараар тасалбар авна
Харин 20-ны єдєр тангараг єргєх ёслол vдийн 11 цагт Цагаан Ордны ємнєх Капитол Хиллд эхлэх юм байна.
Хамгийн эхлээд дэд Ерєнхийлєгч Жое Байден, харин дараа нь Ерєнхийлєгч Барак Обама ард тvмнийхээ ємнє тангараг єргєнє. Б.Обамагийн тангараг єргєхдєє гараа тавих судар нь А.Линкольиний тангараг єргєхдєє ашиглаж байсан Библь байх гэнэ. Ерєнхийдєє АНУ-ын Ерєнхийлєгчийн тангараг нь уламжлал болсон нэг л vг байдаг аж. Тєрийн шинэ тэргvvн тангараг єргєсний дараа хуучин Ерєнхийлєгчийг vдэх ёслол болж, Цагаан ордонд vдийн зоог барьдаг байна. Шинэхэн Ерєнхийлєгч тангараг єргєсєн єдрєє сvмд очиж мєргєл vйлддэг ёс бий.
Энэхvv тvvхэн явдлын гэрч болохыг хvсвэл 20 мянган ам.доллараар тасалбар авч болно. Гэхдээ 250 мянган хvнд л тасалбар авах боломж олдоно.
Харин ёслолыг vзэх нийт хvмvvсийн тоо хоёроос гурван саяд хэлбэлзэнэ гэж зохион байгуулагчид тооцож буй юм. Тэгэхээр тасалбар авч чадаагvй vлдсэн хvмvvс vйл явдлыг арай холоос л харах болж байгаа юм.

Vзэгчид унадаг дугуй, шvхэртэй ирж болохгvй
Хэдийгээр ёслол 11 цагт эхлэх ч vзэгчдийг есєн цагт ирж байраа эзлэхийг зохион байгуулагчид анхааруулжээ. Хэрвээ 10 цагаас хойш ирвэл оруулахгvй гэнэ. Ёслолыг vзэхээр ирэхдээ юу авчрах бас юу авчирч болохгvй талаар нарийн зєвлємж гаргасан байна. АНУ-ын тусгай албанаас авчирахыг хориглосон зvйлсийн жагсаалтад мэдээж, тєрєл бvрийн зэвсгээс гадна том цvнх, тор, амьтан, согтууруулах ундаа, унадаг дугуй, шvхэр, сэрvvцvvлэгч, зурагт хуудас зэрэг багтжээ. Зохион байгуулагчид авч ирвэл зохих зvйлийг ч vзэгчдэд сануулсан байна. Vvнд, юуны ємнє иргэний vнэмлэхээ марталгvй авч ирэх хэрэгтэй. Бичиг баримтгvй бол мэдээж, хамгаалалтын албаныхан оруулахгvй. Мєн зээлийн карт, бэлэн мєнгєє авч гарах хэрэгтэй гэнэ. Учир нь, энэ тvvхэн ёслолд зориулсан бэлэг дурсгалын зvйл худалдахаас гадна, тєрєл бvрийн vйлчилгээ санал болгоно. Євлийн хvйтэнд гадаа олон цагаар зогсох учир дор хаяж халуун кофе авах мєнгєтэй ирэхийг сануулж буй нь энэ юм. Хамгийн хэрэгтэй бас нэг зvйл бол бие дулаацуулагч, гар халаагч гэнэ.

Яруу найраг, R&B хослуулна
Б.Обама тангарагийн ёслолдоо "Yale''-ийн их сургуулийн багш, яруу найрагч Элизабет Александрыг ирж, шvлгээ уншихыг урьсан байна.
Б.Обамагийн энэ єдєр хэлэх vг "Шинэ эрх чєлєє мэндэллээ" гэдэг уриатай байх гэнэ. Ёслолын vеэр Капитол Хиллд урлагийн vзvvлбэр тоглолтууд ар араасаа цуварна. Уламжлал ёсоор найрал дуучид дуулахаас гадна Бионсе Ноулез, Пафф Дади, Мэри Ж.Блайж, Стинг зэрэг орчин vеийн урлагийн одод ая дуугаа єргєх юм байна.

Баярын парадад Б.Обама лимузин хєлєглєнє
Тангарагийн ёслолын нэг чухал хэсэг бол баярын парад юм. Ойролцоогоор хоёр сая хvн оролцоно гэж тооцож буй парад Пенсильваний єргєн чєлєєнєєс Цагаан ордон хvртэл vргэлжилнэ. Б.Обама тангараг єргєх єдєр парадад оролцохдоо тусгай хvлэгтээ анх удаа тухлах аж.

АНУ-ын Тагнуулын алба шинэ Ерєнхийлєгчийнхєє тємєр хvлгийг єчигдєр олон нийтэд танилцуулсан юм. Б.Обамагийн хєлєглєх лимузиний гадаад єнгє тєрх нь танк, суудлын хєнгєн тэрэг, ачааны машины хосолмол шинж чанарыг агуулжээ. Мэдээж, хамгийн том гvрний нэгдvгээр хvн vйлчлvvлэх учраас сум vл нэвтрvvлэхээс эхлээд аюулгvй байдлыг дээд зэргээр хангажээ. Хаалганых нь зузаан гэхэд 20 гаруй см энэ лимузинг vйлдвэрлэсэн "Женерал Моторс"-ынхон бvтээгдэхvvнийхээ чанарын тухайд солир унасан ч яах ч vгvй хэмээн хошигножээ.

Тангарагийн ёслолд 21 сая ам.доллар хандивлажээ
Тангараг єргєх ёслолыг зєвхєн тєрєєс бус олон нийт ч сайн дураараа санхvvжvvлдэг аж. Ёслолын санхvv тєсєвт америкчууд олноороо хандив єргєж, аль хэдийнэ 21 сая ам.доллар босгожээ. Хандивлагчдын дотор жvжигчин Холле Берри, Стивен Спилберг, "Google", "Microsoft''-ын захирал гээд олон алдартны нэр багтжээ. Read More......

40 жилийн тvvхтэй алдарт “Дакар” уралдааны 2009 оны гараа эхэллээ. Ємнє нь “Парис Дакар” нэрийн дор явагддаг байсан тус уралдаан сvvлийн жилvvдэд Португалийн Лиссабон хотоос эхэлдэг болсноор “Парис” хэмээх нэрээ хассан учиртай. Нэр хvндээрээ “Формула-1”-ийн дараа орох агуу, эр зоригийн тус уралдаан єнгєрсєн онд Африк тивд болсон террорист vйл ажиллагааны улмаас зохиогдоогvй юм.

Харин єнєє жилийн “Дакар” бууриа сэлгэж Ємнєд Америкийн нутаг дэвсгэр дээр нээлтээ хийлээ. Эхний єдрийн уралдаан єнгєрєгч бямба гаригт болж Аргентиний нийслэл Буэнос-Айрос хотоос эхлэж Санто-Роса хотод барианд оров. Энэ єдєр тамирчид нийт 733 км-ийн зайд уралдлаа. Эхний єдєр гараанаас 212 мотоциклчин, 168 автомашин, 74 том оврын автомашин гарсан.

Эдгээрээс хамгийн богино хугацаанд буюу 2:36:15 цагт автомашины “BMW” багийн Аль-Аттъя (Катар), Тюрнер (Швед) нар туулсан. Катар нисэгч Н.Аль-Аттия ємнє нь 2007 оны “Дакар”-т франц хамтрагчтайгаа дєрєвдvгээрт хурдалж байв. Харин энэ удаад тэр чиглvvлэгчээ сольсон байна.

Автомашины тєрєлд удаах байрт “Вольксваген” хєлгєлсєн хоёр баг оржээ. Харин тэргvvлэгчдээс таван минутаар хоцрон зургадугаар байрт “Дакар”-ын есєн удаагийн аварга “Мицvбиши” багийн С.Петерхансел, чиглvvлэгч Ж.П.Коттрет нарын баг оржээ. Эрсдэл ихтэй эл уралдаанд хэнд ч ялалт байгуулах боломж бий. Эхний єдєр мотоциклчдыг Испанийн Марк Кома хошуучилсан.

Тэрбээр 22 минут 05 секундээр арын тамирчнаасаа илvv гарчээ. Сонирхуулахад Марк Кома нь 2007 оны 15 гараат “Дакар”-ыг 13 єдрийн турш тэргvvлсэн боловч 14 дэх этапт гараанаас 53 км-ын зайд осолдон тархиндаа хvнд гэмтэл авснаар орхиж байсан юм. Тvvний эзгvйд уралдааныг Францын К.Деспе тэргvvлж, хоёр дахиа “Дакар”-т тэргvvлсэн. Энэ удаад К.Деспе, М.Комагаас 41 минутаар хоцрон нийлбэр дvнгээр 22-р байрт бичигдэж эхэллээ.

Єнгєрсєн оны “Дакар”-т 272 мотоциклчин оролцохоо мэдэгдээд байсан ч энэ удаад 212 тамирчин Ємнєд Америкийг зорив. Харин автомашины 214 баг бvртгэгдсэнээс 168 нь уралдааны замд гарсан аж. Том оврын ачааны автомашины ангилалд 102 баг оролцохоос 74 нь уралдсан. Эдгээрээс эхний єдєр Голландын Ван Вилет, Ваанхолт, ван Винендаль нарын “GINAF” баг тэргvvлэв. Харин манай хойд хєршийн “Камаз” багийнхан гурав, дєрєвдvгээрт хурдалжээ. Read More......

Дэлхий дахинд техник технологийн хурдацтай хєгжлєєс хамаарсан цахим хэрэглээ, цаг агаарын эрс тэс єєрчлєлт, амин дэмийн дутагдал, та бидний буруу дадал зуршил, нvдний эрvvл мэндийн анхан шатны боловсрол дутмаг, хайхрамжгvй зан зэрэг олон шалтгааны улмаас хvмvvс хараагvй болж байна. Мєн сул хараатай болж хараа мууддаг. Иймээс та бvхэнд нvдний хараагаа хэрхэн хамгаалах, ямар арга авах талаар багахан зєвлєгєє єгье. Юуны ємнє бvх насны хvмvvс хараагаа хэвийн эсэхийг байнга шалгаж байх нь зvйтэй. Урьдын байдалтайгаа харьцуулан тогтмол хянах, бага насны хvvхдийн хараанд єєрчлєлт орж байгаа эсэхийг анхаарч байх хэрэгтэй гэж эмч нар зєвлєж байна. Хэрвээ та компьютерийн ард байнга суудаг ажилтай бол хол ойрыг ээлжлэн 5-6 минут харах, нvдээ дєрвєн зvг, найман зовхист хєдєлгєнє. Vvнийг 3-5 удаа хийгээд нvдээ зєєлєн аньж гарын алгаар єнгєцхєн дарах иллэг дасгалыг 1-2 цаг тутамд тогтмол хийж сурснаар таны нvд чилж євдєхгvй: Нvд ядрах нь бага байдаг ажээ.

Бvх насны хvмvvс, тэр дундаа бага насны хvvхэд телевизорыг таван алхамын зайнаас vзэх нь нvдний хэвийн харах чадварын зай болох тул зохистой байрлалаас vзэж хэвшvvлэх хэрэгтэй. Ингэснээр телевзорээс цацарч буй хэт ягаан туяаны vйлчлэлээс єєрийн нvдийг хамгаалж чадна. Хvvхэд компьютер, PC тоглоом зэргээр олон цаг тоглох нь буруу. 15-аас доош насны хvvхэд 30-50 минутаас илvv хугацаагаар тасралтгvй тоглох нь хараанд маш хортой байдаг байна. Єдєрт 3-аас дээш цаг компьютер дээр ажилладаг хvмvvс хамгаалалттай шил зvvж, хиймэл нулимсыг 1 дуслаар 5-6 удаа дусаах нь илэрч болох зовиураас хамгаалах сайн талтай аж. Нvдний єрєвсєлт болон єрєвсєлт бус євчнийг цаг алдалгvй тєгс эмчлvvлж байх хэрэгтэй. Хvvхдийн хичээл хийх аиги танхимийн ширээ, сандал нуруунд нь таарсан стандартын байхаас гадна гэрэлтvvлгээр сайтар хангасан байх шаардлагатай. Хэвтэж ном унших, зурагт vзэх нь хараа болон тєв мэдрэлийн системд сєргєєр нєлєєлєєд зогсохгvй мєн хараа муудах шалтгаан болдог тул дээрх vйлдлээс зайлсхийх хэрэгтэй.

Бохир алчуур, гараар нvдээ арчилгvй аль болох цэвэрхэн зєєлєн зvйлээр зовхиндоо хvрч байх шаардлагатай. Зовхины арьс нь хvний хамгийн нимгэнд тооцогддог. Мєн манай улс газарзvйн байрлалын онцлогоос шалтгаалаад хуурай уур амьсгалтай, байнгын салхитай байдаг тул урт хугацаагаар гадаа ажилладаг хvмvvс нар, салхинаас хамгаалах шил зvvх нь нvд аргах, євдєх, улайх, нулимс гоожих, хатгах нvдний эмгэг болон нvдний єєх, мах ургахаас хамгаалж, хараа муудалтаас урьдчилан сэргийлнэ. Read More......

Нэг үхрийн өтгөнөөр 100 ватт эрчим хүч үйлдвэрлэж болно-
Yхрийн бааснаас эрчим хүч гаргаж болно гэж Калифорнийн сүүний фермийн нэгэн эзэн саяхан мэдэгджээ.

Тэрээр өрхийн аж ахуй эрхэлдэг хүмүүст зориулж цахилгаан эрчим хүч гаргах шинэ арга олсон бөгөөд үүний тулд таван хөлбөмбөгийн талбайн хэмжээтэй тэнцэхүйц, 33 футын гүн нөөцлүүр сав бүхий үхрийн шингэн баас шаардагдах гэнэ. “Yхрийн бөөн өтөг хүмүүст бөөн өтөг л болж харагддаг. Харин бид түүнд фермерүүд, нийтийн аж ахуйн үйлчилгээ болон калифорничуудад хэрэгтэй зүйл байгааг олж харж байна” хэмээн Фресногийн зэргэлдээ орших 5000 үнээтэй “үintage dairy” фермийн эздийн нэг Дэвид Элберс хэлжээ. Сүүний фермийн эзэд шинэ санаандаа тулгуурлан “үintage dairy biogas project” төсөл хэрэгжүүлэхээр болсон аж. Yхрийн баас ялзрах явцдаа нүүрсхүчлийн хийнээс ч илүү хортой метан буюу хүлэмжийн хийг ялгаруулдаг. Yхэр болон бусад гэрийн тэжээвэр амьтдын метан ялгаруулалтад хяналт тавих нь уур амьсгалын өөрчлөлтөөс урьдчилан сэргийлэхэд чухал үүрэгтэй гэж эрдэмтэд баталж байна. Метаныг цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэхийн тулд нүүрсний оронд хэрэглэж болох төдийгүй нэг үхрийн өтгөнөөс 100 ватт эрчим хүч үйлдвэрлэж болдог ажээ.

Түүнчлэн Калифорнийн бусад ферм үхрийн бааснаас байгалийн хий хэдийнэ үйлдвэрлэж эхэлсэн бөгөөд ийм байдлаар гаргаж авсан хийг анх удаа нийтийн аж ахуйн үйлчилгээний “PG&E” албаны хоолойгоор дамжуулсан байна. Ингэснээр “PG&E”-ийн хоолойгоор өдөр бүр Калифорнийн хөдөө аж ахуйн бүсийн 1200 өрхийг цахилгаан эрчим хүчээр хангах юм байна. Yхрийн тэжээл болох үр тариаг ургуулахад хэчнээн хэмжээний эрчим хүч шаардагдах тооцоо одоогоор байхгүй ч үхрийн бааснаас цахилгаан үүсгэх уг санааг цэвэр гэж хэлэхэд эрт байна.

Ийм реактораар 50 мянган өрхийг эрчим хүчээр хангана
Хаягдал ашиглах замаар фермерүүдэд тийм ч дараа болохгүйгээр үхрийн баасыг хийн болгон хувиргах туршилтаа “BioEnergy Solutions” компанийн ерөнхийлөгч Элберс “реактор” гэж нэрлэжээ. “BioEnergy Solutions” компани ийм “реактор”-уудаа бусад фермүүдэд байрлуулахаар төлөвлөж байгаа бөгөөд 50 мянган өрхийг эрчим хүчээр хангах зорилго тавьжээ. Реакторыг ажиллуулах гол зарчим нь үхрийн баасыг түүнийг исэлдүүлэгч микробтой холино. Хольцын үр дүнд эдгээр нь хий хэлбэрт орж цэнэгждэг. Ингэснээр одоогоор “үintage” фермд суурилуулсан реакторын тусламжтайгаар агаар мандалд жил бүр 1500 тонн метан бүхий хаягдал цацагдахаас урьдчилан сэргийлнэ. Ийм технологи нь үхрийн баасыг хадгалахад гарах сөрөг үр дүн буюу хөрсний усны бохирдлоос урьдчилан сэргийлэхэд туслах юм байна. “BioEnergy Solutions” компанийн ерөнхийлөгч Элберс нийтийн аж ахуйн үйлчилгээний “PG&E” албыг өөрийнхөө түнш хэмээн нэрлэж тэдний хооронд байгуулсан гэрээний талаар хэлэхийг хүсээгүй байна. Магадгүй тэдний шинэ санаачлага Калифорнийн дэг журмын дагуу амбан захирагч Арнольд Шварцнеггерийн дэмжлэгийг авсан бололтой. “PG&E” болон бусад нийтийн аж ахуйн үйлчилгээний албад дор хаяж 20 хувийн сэргээгдэх эрчим хүчийг 2010 он гэхэд нийлүүлэх үүрэгтэй. “PG&E” нь энэ онд сэргээгдэх эрчим хүчний эзлэх хувийг 14 хүртэл хувиар нэмэгдүүлэх төлөвлөгөөтэй байгаа бөгөөд үүний нэлээд нь дээр дурдсан шинэ аргатай нь холбоотой гэж Элберс мэдэгджээ.
Дашрамд дурдахад, Монголд ийм санаачлага 1980-аад оны дундуур гарч байсан ч ажил хэрэг болсон нь тодорхойгүй. Read More......

Бизнесийн их аваргуудын тэргvvн эгнээг тухайн цаг vедээ манлайлж байсан "Динамитын хаан" гэж алдаршсан Шведийн алдарт зохион бvтээгч, химич Альфред Бернхард Нобель
хорвоогийн мєнх бусыг vзvvлж нас эцэслэсний дараа тvvний гэрээсийг уншиж сонсгоход талийгаачийн vеэл дvv нарын нэг нь "Энэ бол байж болошгvй зvйл!" гэж хэлээд танхимаас гарч оджээ. Тvvний араас бусад нь ч мєн гарцгаав. Танхимд ганцаараа vлдсэн нотариатч, талийгаачийн тєрєл тєрєгсєд ямар vндэслэлээр гэрээсийн талаар маргаан vvсгэх боломжтой болохыг дотроо багцаалан, гэрээс бичгийг дахин анхааралтай унших явцдаа, тэд ийм маргаан заавал vvсгэнэ гэдэгт хал vзсэн хашир шvvгч эргэлзэхгvй байлаа.

А. Нобель гэрээс бичигтээ "Миний бvх хєдлєх ба vл хєдлєх хєрєнгє хогшлыг миний итгэмжлэгдсэн хvмvvс бэлэн мєнгєн хєрєнгє болгох ёстой. Ингэж цугларсан капитал нь банкинд найдвартай хадгалагдана. Мєнгєн хєрєнгє єнгєрсєн жилд шинжлэх ухаан, уран зохиол болон энх тайвны vйл хэрэгт гарамгай хувь нэмэр оруулсан хvмvvст шагнал болгон олгох тусгай сангийн эзэмшил болно" гэж бичсэн байжээ. Уг сан нь vндсэн хєрєнгєєс орсон жилийн орлогыг тав хувааж, физик, хими, анагаах ухаан, уран зохиолын салбарт гарамгай амжилт гаргасан эрдэмтэд, мєн энхтайвны гарамгай зvтгэлтэнд шагнал хэлбэрээр єгнє гэж гэрээслэсэн байв. Тvvнчлэн шагнал горилогч нь ямар ч vндэсний хvн байж болохыг уг баримтад тусгаад даян дэлхийд Нобелийн шагналтан гэж нэрлэгдэх болно гэж заасан байжээ. Гэрээс хавсаргасан Нобелийн эд хогшлын жагсаалтын мєнгєн дvн хамгийн наад зах нь 33.233.792 швед крон (одоо цагийн ханшаар бараг 62 сая фунт стерлинг)-оор vнэлэгдэж, бvх мєнгєн хєрєнгє сангийн мэдэлд шилжиж байв. Харин єв залгамжлагч нарт бvгдэд нь хоёрхон сая крон оногдсон байна. Энэ нь єв горилогч (тєрєл тєрєгсєд, vйлчлэгчид, амраг бvсгvйчvvд гэх мэт) нарын хувьд vнэхээр бага хєрєнгє байжээ.

Туршлагатай нотариатч асуудал зєвхєн эхэлж байгааг мэдрэв. Тvvний зєв байлаа. Гэрээс тунхагласны дараахан хэрvvл шуугиан дэгдэж эхлэв. Єв залгамжлагч нар эсэргvvцэл илэрхийлж, хэвлэл сонинд Нобелийг эх оронч бус vйлдэл хийсэн гэж буруутгалаа. Шведийн ван II-р Оскар хvртэл энэ их хогшил хєрєнгє Шведийн засгийн газарт шилжээгvй явдалд дургvйцлээ илэрхийлж байв. Улмаар єв залгамжлагч нар талийгаачийн гэрээсийн талаар маргааныг vргэлжлvvлж Стокгольм, Лондон, Парис, Берлиний шvvхэд шинэ шvvх хуралдааныг хийлгэсээр байсан бєгєєд Альфред мартамхайгаасаа болоод єєрийн гэрээсийг нотариатчаар баталгаажуулаагvй орхисон нь маргаан vvсэх шалтаг болжээ. Эрдэмтэд ч зэвvvцэгчидтэй дуу хоолойгоо нэгтгэсэн. Вена хотын Их сургуулийн нэгэн нэрт математикч Нобелийн шагналтны жагсаалтад яагаад математик ороогvйг ууртайгаар лавлахын хамт математикчдыг Нобелийн гэрээст нэмж оруулахыг шаарджээ. Математикийг хассан нь vнэхээр гайхмаар харагдаж байсан боловч Альфредийн элэг зvрхийг эмтэлж орхисон эрт цагийн нэгэн хайр дурлалын тvvхийг мэдэх хvмvvсийн хувьд огт єєрєєр ойлгогдож байсан юм. Учир юу вэ гэвэл, залуухан Альфред Данийн усан онгоцны vйлдвэрийн эзний vзэсгэлэнт охин Аннад ухаангvй дурлаж, тvvнтэй цагийг хамт зугаатай єнгєрvvлэн, гэрлэхээр мєрєєдєж байсан хэдий ч Анна ирээдvйн математикч царайлаг сайхан залуу Франц Лемаржийг илvv эрхэмлэн vзэж байжээ. Улмаар Франц Аннаг Альфредаас "булааж" авсанаар барахгvй, математикийн авъяас билэг Альфредэд байхгvй гэж олны ємнє доромжлон гутаасан байна.

Vvнээс болж Нобель сэтгэл санааны хямралд орж, хvндээр євчилсєн. Ийм учраас л математикийн салбар Нобелийн шагналаас хасагджээ. Гэвч энэхvv доромжлол Альфредийн тайван байдлыг бvрэн эвдэж, тэрээр зохион бvтээгч болохоор эрс шийджээ. Эцэг нь Альфредад физик ба химийн хамгийн шилдэг багш нарыг хєлслєн хичээл заалгаж, Альфред ч маш их чармайлттайгаар хичээллэж багш нарынхаа гайхшралыг тєрvvлж байв. Альфред Европын шилдэг профессорууд руу очиж мэргэжил боловсролоо дээшлvvлсэний vр дvнд богино хугацаанд чадварлаг сайн химич боллоо. Эцэг Альфредтэй єєрийн хамгийн нууц бодол "дарь орлуулагчийг олох"талаар саналаа солилцон, сая саяын орлого олох боломж байгааг ний нуугvй хэлжээ. Дарь бол vнэтэй, тохиромж муутай, амархан нордог. Дарийг орлох бодисыг нээсэн хvн эрин зуунд алдаршина. Нитроглицерин гэдэг бодисын талаар эцэг, хvv хоёр нууцхан ярилцах болов. Мэдээж, Альфред энэ тухай сонсч байв. Жирийн л тvvх, хэн нэгэн санамсаргvйгээр хvхрийн хvчил ба азотын хvчлийн хольцыг халаатал хуруу сав дэлбэрсэн. Дараа нь Асканио Собреро гэгч итали эр уг хольцонд бага зэрэг глицерин нэмээд vvссэн бодисыг нитроглицерин гэж нэрлэсэн боловч хаана яаж хэрэглэхээ мэдэхгvй байжээ. Гайхалтай нь энэ бол эрээд байсан дарь орлуулагч яг мєн юм. Одоо зєвхєн пропорцыг тохируулах туршилтыг л хийхэд асуудал vлдэв. Харин Собрероуг бодисыг зvрхний євчтэй хvнд аягаусанд хоёр дуслаар хийж уулгах патенттэй бvтээгдэхvvн болгон ашиглахаас єєр хэрэглээ олоогvй байжээ. Тэвчээртэй Альфред єєрийн туршилтыг туйлд нь хvргэсэн. Тэр vед Собрерогийн тухай дурсах нэг ч хvн vгvй болсон байв. Шинээр гаргаж авч, зохиогчийн эрхээр баталгаажсан нитроглицериний ид шидийн талаар дэлхий даяар дорхноо шуугиж “Нобелийн нитроглицерин” бодис дарьнаас хэд дахин хvчтэй дэлбэрэх бодисын vйлдвэрлэл хаа сайгvй нээгдэж, Альфред дэлхийн зах зээлийг эзлэн авахаар шаргуу ажиллаж эхэллээ. Гэвч шинж чанар нь бvрэн тєгс судлагдаагvй, vйлдвэрлэх технологи нь бvрэн баталгаажаагvй, аюулгvй ажиллагааны хувьд эрсдэлтэй бодисын талаар Альфред хэн нэгэнд хэлээгvй боловч дотроо зовиуртай байлаа. Vр дагавар ч удаан хvлээлгэсэнгvй....

1864 оны есдvгээр сарын 3-нд Стокгольм хотыг хvчтэй дэлбэрэлт доргиов. Ах дvv Нобелийн шинэ фабрикт илгээхээр бэлтгэсэн 100 кг нитроглицерин дэлбэрч барилга балгас болж, бvх ажилчдыг нуранги булшлав. Шведийн сонин "хэвлэлд тэнд цогцос байхгvй, харин хvний мах ясны овоолго бойв" гэж бичсэн байжээ. Альфред єєрєє нvvрэндээ хєнгєн шарх авсан боловч тvvнийг аймшигтай мэдээ угтжээ. Амралтаар тєрєл тєрєгсєд дээрээ ирээд байсан тvvний хамгийн бага дvv Эмиль сvйрлийн vед ажилчидтай хамт амь vрэгджээ. Аавдаа энэ мэдээг дуулгахад тэрээр хэсэг таг дуугуй гєлєрч байснаа ямар нэг юм хэлэх гэж байгаа мэт толгойгоо эргvvлэнгvvт хєсєр унаж, саа євчинд нэрвэгдэн, найман жил хэвтэрт байгаад насан эцэслэжээ. Иймэрхvv хэд хэдэн золгvй явдлын эцэст олонхи улсуудад нитроглицериний vйлдвэрлэлийг зогсоов. Альфред нєхцєл байдлыг єєрчлєхийг оролдсон боловч амжилт олоогvй. Ямар ч сонголт vлдээгvй учраас лобараторид сууж туршилтыг тэвчээртэй хийсний дvнд хуурай, шатдаггvй бєгєєд зєвхєн тодорхой нєхцєлд дэлбэрдэг шинэ бодис-динамит хорвоод мэндлэв. Ажил vйлс дахин цэцэглэж, Альфред Парист ирж, єндєр vнэтэй харш худалдан авч суурьшжээ. Энэ vед язгууртны хvлээн авалтуудад уригдах болов. Гэвч тэдний дунд нэр хvндийг олж амжаагvй Аьфред юу чаддагаа даян дэлхийд харуулахаар шийджээ. Тэрээр лабораторид богино хугацаагаар эрчимтэй ажилласаны эцэст каучукан дугуйтай унадаг дугуйны анхны загварыг бvтээжээ. Мєн удалгvй байлдааны пуужинг зохиогчийн эрхийн гэрчилгээ авч, хиймэл торго бvтээх жор гаргав. Амжилт бvтээл арвин, хєрєнгє зоорь зузаан боловч Альфредад халуун дотно сэтгэлтэй хvн байсангvй. Тэрээр чєлєєт цагийг ихэнхдээ гvн бодолд дарагдан ганцаар сvvж єнгєрєєх болсон бєгєєд тамын хvнд хєдєлмєрєєр олсон vлэмж их хогшил хєрєнгє нь хэнд оногдох бол гэсэн бодол тvvний сэтгэлийг хамгийн ихээр зовооно.

Дvv нарынх нь хувьд тэд тус тусын багагvй орлоготой vйлдвэр, заводуудыг эзэмшиж боломжийн амьдарцгаадаг. Харин Нобелийн vхэхийг л хvлээж хишиг горьдож суугаа холын хамаатнууд болох унхиагvй залхуу бусдын хvчээр амьдрагч нарт хєрєнгє нь оногдох уу гэх мэтийн бодлууд тvvнийг байнга бухимдуулах боллоо. Ер нь єв залгамжлах журам бол хамгийн хортой бєгєєд аюултай зvйл гэж тэр vздэг байж. Хєрєнгє мєнгийг хvн єєрєє ажиллаж олох ёстой, зєвхєн энэ нєхцєлд л мєнгєний хvч чадал, vнэ цэнийг жинхэнэ ёсоор мэдэрнэ гэдэгт итгэнэ. Харин нэг л єдєр тэнгэрээс унасан мэт бєєн хєрєнгє олдох нь хэзээ ч сайн юманд хvргэдэггvйн жишээ олныг мэднэ. Ийм учраас Альфред єєрийн нэрэмжит санг байгуулахаар шийджээ. Удаан бодсоны эцэст шинэчлэн боловсруулсан гэрээс итгэмээргvй шинэ сэтгэгдэл тєрvvлж, амьдралын амт шимтийг дахин мэдрvvлснээр vхэл ч тvvнд аймшигтай биш санагдах болсон бєгєєд зуу зуун жилд Альфред Нобелийн алдар нэрийг хvн тєрєлхтєн хvндэтгэн мандуулах болно. Альфред хуучин андуудтайгаа харилцаагаа сэргээж, язгууртны хvрээлэлд дахин орсон боловч єєрийн сэтгэл зvрхний сvvлчийн дурлалыг тэндээс биш, харин цэцгийн худалдааны жижигхэн мухлагаас олжээ. Гэвч єнгєрсєн тvvх дахин давтагдаж, 20 настай Софи бvсгvй эд мєнгєнд толгой нь мансуурч тэнэглэсээр, эцэст нь єєр хvнээс хvvхэд олсноор тэдний 18 жилийн хамтын амьдрал бvрэн сvйрчээ. Альфред Нобель vvнээс хойш хоёр жилийн турш нойр хоолгvй, санаа сэтгэлийн гvн зовлонд хэсэг vнэнч зарц нарынхаа хараа хяналтан дор асрамжлуулж байгаад 1896 оны арван хvёрдугаар сарын 10-нд нас эцэслэжээ. Альфред Нобелийн гэрээсийн заалт ёсоор болгож гvйцээсэн боловч тvvний хамгийн эцсийн хvсэлтийг нотариатч нийтэд сонордуулсангvй.

Тэрхvv эцсийн хvсэлт нь юу байсан юм болоо. Динамитийн хаан, баян чинээлэг хvмvvсийн нэг Альфред Нобель єєрийгєє амьсгал хураасны дараа ямар ч байсан венийн судсаа тас огтлуулахыг хvссэн байв. Яагаад гэвэл тэр амьдаараа булшлагдахаас маш их айдаг байсан ажээ. Read More......

Хонь
2009 оны хонинуудын гол зорилго бол єнгєрсєн оны ололт амжилтаа ашиглан шинэ онд улам амжилттай ажиллаж, амьдрах явдал юм. Ганц бие хонинууд хайртай хvнтэйгээ дєрєвдvгээр сард уулзах магадлалтай.

Гэр бvл болоход есдvгээр сар хамгийн тохиромжтой. Эрvvл мэндийн хувьд тайван жил. Орчин vеийн хоолны дэглэм, эрсдэлтэй спортын тєрлvvд, шинэ эм тарианаас болгоомжил. Болгоомжгvй, яаруу сандруу байдал осол гэмтлийн шалтгаан болж мэднэ. Энэ онд хамт олон дотроо байр сууриа бэхжvvлэх сайхан боломж байна. Аялал жуулчлал, шинжлэх ухааны экспедиц амжилтай болно. Гэхдээ алс хол газар удаан хугацаагаар яваад хэрэггvй. Санхvv, карьерын хувьд єнгєрсєн жилийнхээс бага зэрэг сайжирна. Албан тушаал дэвшихгvй байсан ч амжилт таны одоогийн байр суурийг бататгана. Мєрийтэй тоглоом, санхvvгийн эргэлзээтэй vйл ажиллагаа, шарадлагагvй зардал гаргахаас зайлсхий. Жижиг зvйлvvдэд ч анхарал хандуул. Энэ нь танд амжилт авчирч магад.

Yхэр
Таны энэ жилийн гол зорилго бол идэвхтэй байх. Тэгвэл та атаархахгvй байхын аргагvй аз, амжилттай байх нь. Хайр дурлалын хувьд маш одтой байна. Гэр бvлийн хувьд та хэдийгээр тєрєлхийн эрх чєлєєг эрхэмлэгч боловч хvнд хэцvv єдєр тутмын ажлын дараа эргэн очдог хvн тань vгvй бол амьдрал утга учраа алдах мэт бодогддог болно. Эрvvл мэндийн хувьд энэ онд учрах ихээхэн ажлуудыг амжуулж чадахаар сайн байна. Харин бодисын солилцоо, харшлаас сэрэмжил. Хэрвээ танд гадаадад ажиллах санал ирвэл татгалзах хэрэггvй. Гэхдээ хоёр нєхцєлийг сайтар анхаар. Хvйтэн уур амьсгалтай газар эрvvл мэндэд тань сєргєєр нєлєєлж мэднэ. Хоёрт, ганцаараа явсан нь дээр. Учир нь, амжилт ололтыг хамтрагч тань булаан авч таныг удирдлагын тань ємнє эвгvй байдалд оруулж мэднэ. Ажил мэргэжлийн хувьд олон чиглэлд амжилт олж, хувь заяаныхаа эзэн болно. Нэр хvнд, нєлєє, мэргэжлийн ур чадвар, материаллаг, сайн сайхан байдал єсєн бэхжинэ. Албан хаагчид тушаал ахиж, цалин нэмэгдэнэ. Хувь заяа таны тvрийвчийг байнга дvvргэх болно. Хєдєлмєрлєж олсон мєнгєнєєсєє гадна сугалаанд хожиж, буяны байгууллагууд тусламж орж ирж магадгvй.

Ихэр
2009 оны ихрvvдийн хувьд шинэ санаа, шинэ боломжуудыг хайж, тvvндээ хvрэх жил болно. Шударга байж хvмvvсийн анхаарлыг єєртєє татах гэж элдвээр оролдох хэрэггvй хэмээн одод танд зєвлєж байна. Ерєнхийдєє ашиг орлого тогтвортой, ажил хэрэг бvтэмжтэй байж ихрийнхэнд эерэг нєлєєтэй жил болж єнгєрнє. Зорилгодоо тууштай тэмvvлсэн ихрийнхэн амжилтад саадгvй хvрэх боломж дvvрэн угтаж байна. Єєрийнхєє мэдлэг чадвартаа найдаад урагшаа зоригтой яваарай. Энэ бvх юмаа баримталбал ирээдvйд таныг том боломж хvлээж байна. Хайр сэтгэлийн хувьд гэр бvлдээ цаг зав гаргаарай. Жилийн дунд vед нууцхан хайр сэтгэлд татагдаж болох ч єєрийн гэр бvл, хайр сэтгэлээ хамгаалан vлдэж чадна. Ихрийнхэн жилийн сvvлчээр хайртыгаа бурхан мэт тахина. Гэр бvлээ батжуулна. Тавдугаар сард ихрийн хийсэн ажил бvхэн саадгvй бvтэх учир томоохон ажил хэргийн тєлєвлєгєєндєє энэ vеийг тодоор тэмдэглэ. Харин зургадугаар сард осол гэмтлээс болгоомжил. Анхаарах зvйл гэвэл жилийн аль ч vед тvншvvдтэйгээ муудалцахаас сэргийл. Хvмvvстэй харилцаж чаддаггvй байдал тань ажил хэрэгт сєргєєр нєлєєлнє. Ажилдаа хариуцлагатай ихрvvд албан тушаал ахих боломж бvрдэж мэднэ. Оныг ашиг орлого ихтэй vдэх болно. Эрvvл мэнддээ санаа тавьж, амин дэмлэг хоол хvнс хэрэглэх шаардлагатай.

Мэлхий
2009 онд мэлхийнхний гол зорилго тайван ажиллаж, зарлагаа орлогоосоо давуу-лахгvй байх, аливаа эрсдэлтэй аялалд явахгvй байхад оршино. Эрс єєрчлєлт битгий хий. Амлалтаа бvгдийг нь биелvvл. Энэ онд таны сэтгэлийг гонсойлгох цорын ганц зvйл бол хайртай хvмvvстэйгээ харилцах хєнгємсєг найдваргvй харилцаа юм. Та гэр бvлтэй болж чадна. Хосуудын хайр дурлал єрсдийгєє золиосолж чадахаар тийм хязгааргvй байна. Танилуудынхаа хvрээг єргєсгє. Тэр хэлхээ холбооны хvчээр та илvv єндєр хvрээнд очино. Хvнд vед сайхан сэтгэлтэй хvмvvс, найз нєхєд, ойр дотныхон чинь тусална. Тєлєвлєєгvй ихээхэн мєнгийг хамаатнууддаа зарцуулна. Амттанг бvv хэтрvvл. Илvvдэл жинтэй болж, бодисын солилцоо алдагдаж магадгvй. Идэвхтэй амрахыг зєвлєж байна. Гэхдээ аюултай адал явдалд бvv орооцолд. Жолооны ард цагийг бага єнгєрvvл. Олон нийтийн тээврийн хэрэгсэл дотор ч болгоомжтой бай. Бассейн, саун, фитнесс тєвд оч. Дорнын бие хамгаалах урлаг, эсвэл йогоор хичээллэ. Албан тушаал дэвшихгvй боловч одоогийн байр сууриа бэхжvvлнэ. Хариуцлагатай ажил vvргээс бvv татгалз. Та тvvнийг хялбархаан хийж чадна. Их унш. Сурагч оюутнууд энэ онд авъяас билгээрээ гялалзана. Эцэг, эхчvvдэд сурган хvмvvжvvлэх авъяас илэрч, хvvхдvvдийнхээ ерєнхий хєгжил, сурлагад тусална. Их мєнгє зарж ашиггvй худалдаа хийхээс татгалз. II-VI сар хvртэл чухал гэрээ хэлэлцээр бvv байгуул. XI сард ашигтай гэрээ хэлэлцээр байгуулж чадна. IX сараас ашигтай гэрээ байгуулж чадна.

Арслан
Гол зорилго нь хийсэн ажлынхаа vр дvнг тооцох. Нєхцєл байдал, эргэн тойрны хvмvvс таны эсрэг байсан ч чин зорилгоо тодорхойлон тvvндээ хvрэх явдал юм. Болзошгvй хvндрэлvvд танд саад болж чадахгvй. Романтик харилцаа таны амьдралын хамгийн чухал хэсгvvдийн нэг байх болно. Ганц бие хvмvvс хайрттайгаа учирч амьдралаа зохионо. Арслангийнхан олны анхаарлын тєвд байж энэ оныг баяр баясгалантай, сонирхолтой єнгєрєєнє. Хуучин тасарсан харилцаагаа сэргээхэд тохиромжтой. Эрvvл мэнд сайн байна. Зєвхєн хорт зуршлууд, сэтгэл санааны хэт ачаалал таны эрvvл мэндэд хvндрэл учруулна. Энэ нь осол гэмтэл, стресст оруулж болзошгvй. Улмаар зvрх судасны систем, элэг, толгой євдєх зэрэг євчин зовоож магад. Євєл гэр бvлээрээ амарвал таатай. Арслангууд дээд сургуульд орж, цаашид энэ оны хvнд хэцvv vеvдэд таны найз нєхєд, хань болж чадах санаа нэгтнvvдтэйгээ танилцана. Ажил ихтэй байх нь. Энэ нь таатай vр дvн авч ирнэ. III-VII сард санхvvгийн хvндрэл учирна. Мэргэжлийн єсєлт болон материаллаг сайн сайхан байдалд тань саад хийх гэсэн дайснууд гарч ирнэ. Даатгал, эсвэл хуучин єр зээлтэй холбоотойгоор хууль зvйн асуудалд орооцолдоно. Санхvvгийн бодлогоо нарийвчлан боловсруулж, тvvнийгээ мєрдєж чадсан хvнийг амжилт ивээнэ.

Охин
Энэ онд та тєрєл бvрийн арга хэмжээнд идэвхтэй оролцож, шинэ зvйлд тэмvvлэх, байнга хєгжиж дэвжихийг гол зорилгоо болговол зохимжтой. Таны шаргуу, самбаатай байдал эцсийн дvнд томоохон амжилтад хvргэнэ. Хайр дурлал, охины эрч хvч, энерги байр баясгалангийн эх булаг юм. Энэ жил урьд жилээс илvv илvv тав тухтай, тохилог байна. Оны эхний хагаст гэртээ тавлаг байж, бvх асуудлаа хялбархан шийднэ. Урьдын гомдол мартагдана. Тєрсєн гэрээ орхин тусдаа гарах боловч эцэг, эхтэйгээ нягт харилцаатай байна. Эрvvл мэнддээ жилийн турш анхаарал тавь. Цусаа цэвэршvvлж, элэг, арьсны євчнєє эмчлvvл. Энэ онд ходоод гэдэсний євчин тусах, гэдэсний хєндийд хагалгаа хийлгэх магадлалтай. Амралтын тухайд гадаадад явахын оронд байнгын оршин байдаг газартаа байвал єлзийтэй. Таны эхээр шинэ ажилд шилжиж цаашдын карьерээ єсгєнє. Мєнгєний хувьд зарим нэгэнд хэт харамч санагдавч тийм бус юм. Гэр бvл, дотны найзууддаа vнэтэй бэлэг бэлэглэхэд мєнгє хайрлахгvй тул хэт vрэлгэн зантай мэт санагдана. Оны эхний хагаст орлого бага тул хэмнэлтийн горимд шилж. Оны II хагаст эдийн засгийн байдал сайжирна. Томоохон худалдаа амжилттай болно. Бичиг баримт бvрдvvлэхдээ онцгой анхааралтай бай. Шинэ танилууд болон аяллын vед болгоомжтой бай. Хамаатнууд болон хєршvvдтэйгээ хуулийн ноцтой асуудалд орооцолдож магадгvй.

Жинлvvр
Жинлvvрийн ордныхон 2009 онд єєрийн сайн сайхан талууд, ололт амжилтаа харуулахад бvх боломжоо ашигла. Хэд хэдэн чиглэлд зэрэг ажиллаж эхэл. Хувь заяаны бэлэглэсэн нєєц бололцоог идэвхжvvлбэл чамгvй амжилтад хvрч чадна. Ингэж эс чадвал жижиг бизнес эрхлэгчдэд дампуурал ирэх магадлалтай. Албан хаагчид тушаал дэвшиж болзошгvй. Мєн жилийн II хагаст ажлаа солих хvсэл тєрнє. Санхvvгийн байдал тогтвортой байх боловч III, V, VIII, XI саруудад ихээхэн мєнгє алдах, найз нєхєд, тvншvvдтэйгээ муудах хандлагатайг анхаар. Жинлvvрvvд тєрєл садандаа маш их итгэдэг. Энэ нь заримдаа танд хохирол амсуулдгийг мартаж болохгvй. Заяаны ханиа хайж байгаа залуус хоёр дахь биеэ хаа нэгтээ ойрхон байгаа гэж мэдрэх vе. Олонхи нь энэ жил амьдрал ба бизнест зохицох чадвараа амьдрал дээр шалгана. Дотны хэн нэгнээсээ хагацаж магадгvй. Гэхдээ энэ нь тvvний нуруунаас зарим нэгэн ачаа салгах сайн талтай. Бат бєх гэр бvлийн харилцаа улам бэхжинэ. Yр хvvхдийнхээ амжилтаар бахархах болно. Эрvvл мэндийн хувьд сайн байх ч IX сард биеийн ерєнхий байдал, дархлааг сайжруулах эмчилгээ, сувилгаа хийлгэвэл сайн. Арилжаа наймаанд явбал хэн нэгэнд найдалгvй єєрєє нєхцєл байдлыг хянаж чадвал ашигтай байна. Жинлvvрийнхнийг алдар нэр, бvх нийтийн хvндэтгэл хvлээж байна.

Хилэнц
Хэрэв та тєрєлхийн хєдєлмєрч чанар, цагаа олж ухаалаг шийдвэр гаргавал чадваруудаа зєв ашиглавал таны хувьд 2009 он туйлын амжилттай байх болно. Хайр дурлалын хувьд олон адал явдалтай учрах боловч хэтрvvлбэл тийм ч таатай бус. Гэр бvлийн хувьд туйлын тайван жил байх болно. Оны эхний хагаст шинэ байр худалдан авах буюу эсвэл байрны нєхцєлєє сайжруулж солино. Yvнийг хийхэд тийм ч тєвєгтэй бус байна. Учир нь, эцэг эх, хамаатан саднууд тань туслах болно. Эрvvл мэндийн хувьд оношийг нь тогтооход хvнд євчин, тэр дундаа элдэв хордлого, ходоод гэдэсний євчин тусах магадлалтай. Амралтаа далайн эрэг дээр, эсвэл зєєлєн уур амьсгалтай орнуудад єнгєрєєвєл євлийн сарынхаа эрч хvчийг олж авна. Мэргэжлийн салбарт тийм ч их амжилт хvлээгээд хэрэггvй л болов уу. Гэвч vл хєдлєх хєрєнгє, vйлчилгээний салбарт ажилладаг хилэнцийнхэн цэцэглэн хєгжих болно. Хувийн vйлдвэрлэл, vйлчилгээ шинээр эрхэлж буй хvмvvс их амжилттай байх болно. Та жилийн турш хамтран ажиллагч, эсвэл ивээн тэтгэгчээсээ материаллаг байдлын хувьд ихээхэн хамаарах боловч таны санхvvгийн байдал ерєнхийдєє тогтвортой байна. III, V сарын дунд, ба сvvл, VI сарын эхээр бизнес, ажил хэрэгтээ онцгой анхаар.

Нум
Нумынхны 2009 оны гол зорилго нь vр бvтээлчээр сэтгэх, тєлєвлєгєєнийхєє дагуу ажиллах юм. Нумынхан єєртєє итгэлтэй байвал санасан, эхэлсэн бvх ажил vйлс амжилттай бvтнэ. Тэвчээргvй, ялангуяа ямар ч тєсєєлєлгvйгээр ажлаа эхлvvлэх нь бvтэлгvйтлийг дагуулна. Хайр дурлалын харилцаанд сэтгэл хангалуун байх жил. Харилцаа тасарсан хосууд харилцаагаа сэргээж магадгvй. Нумынхны хувьд дотоод сэтгэлээ эрчимтэй шинэчилнэ. Олон хvний хувьд энэ жил хамгийн нандин хvсэл мєрєєдлєє биелvvлэх амжилттай жил байх болно. Энэ нь дvр тєрхєє єєрчилж, єєрийгєє илэрхийлэх чадвар нэмэгдсэнтэй холбоотой. Yр хvvхдvvддээ орлогынхоо ихэнхийг зарцуулна. Эрvvл мэнд сайн, уулыг ч эргvvлэх хvчтэй байна. Нумынхан олонтой харилцах, аялах, зугаалах зэргээр дутмаг байдаг тул ядарч сульдах нь амархан байна. Зун эгзэгтэй vе ирэх бєгєєд болгоомжтой байж зєрчилдєєнєєс зайлсхийхгvй бол та хохирогч болж vлдэх магадлалтай байна. Олонхи нумууд оршин суух газраа солих, улмаар цагаачилж болзошгvй. Мэргэжлийн ажил хэрэг маш бvтэмжтэй. Санхvvгийн байдал бvрэн тогтвортой. Хэрэв єнгєрсєн vvрэг хариуцлага, тvнш болон хуучин ажилтай холбоотой асуудлыг нэгдvгээр сaрд шийдэж чадвал III, IV сард уран бvтээл цэцэглэн хєгжинє. Харин хоёр болон зургадугаар сард учрах бага ч атугай саад бэрхшээл нь санасан бодсон зvйлээ хэрэгжvvлэхэд багагvй тєвєг удаж мэдэх нь.

Матар
Матруудын хувьд элбэг дэлбэг, тансаг байдалдаа сэтгэл хангалуун байх болно. Мєнгєтэй холбоотой бусад асуудлуудад маш болгоомжтой ханд. 2009 онд од гарагс шударга, хичээнгvй матруудад тусална. Тэднийг ажлын шинэ амжилт хvлээж байна. Матрууд єєрийн идэвх зvтгэл, ажил хэрэгч байдлаараа эргэн тойрныхноо гайхшруулна. Зохион байгуулалттай, далайцтай ажил эхэлж, ажлын хvрээгээ єргєжvvлэн тэлэхэд хамгийн тохиромжтой мєч. Матруудын гол зорилго хувь заяанд олдсон боломжийг алдахгvй байх юм. Таны хайрыг бvрэн эзэмдэж байгаа хvнд та бvхнээ зориулах болно. Ганц бие хvмvvс гэр бvлийн амьдралтай болох магадлалтай. Долоо, наймдугаар сард гэр бvлийн зєрчил ширvvсэх боловч матар байдлыг бvрэн эзэмдэж зєв голдрилд нь оруулах болно. Эрvvл мэндтэй холбоотой асуудал матруудын санаа сэтгэлийг тєдийлєн зовоохгvй. Оны сvvлчээр илvv эрч хvчтэй болж нэр хvнд тань єснє. Тав болон аравдугаар сард холын аялалд явж дасал болсон хоол, уур амьсгалыг солих хэрэгтэй. Жилийн турш эрхэлж байсан ажил vлэмж хэмжээний орлого авчирч, цаашдын ажлаа єргєжvvлэх тухай бодох болно. Ажил мэргэижлтэй холбоотой оргил vе 10, 11, 12 дугаар сар байх болно. Олон матруудад vл хєдлєх хєрєнгєтэй холбоотой азтай явдал тохиолдоно.

Хумх
Ирж буй шинэ онд хувийн ба мэргэжлийн хvрээнд томоохон єєрчлєлтvvд гарна. Ялангуяа II сараас хумхынхан удирдлагынхаа талархлыг хvлээж, нийгмийн шатны шинэ тєвшинд гарна. Энэ нь ойрын хоёр, гурван жилийн тань материаллаг байдлыг дээшлvvлэх, тогтмол орлогыг бий болгоно. Та мєнгєтэй нэгэн болно. Хувийн бизнес эрхлэхэд таатай жил. Олонхи хумхын гэр бvлтэй болно. Гэр бvлийн хvрээнд олон шинэ явдлууд болно. Тэр дундаа нас тогтсон хумхууд эхнэр нєхєр, vр хvvхдээрээ бахархаж амьдрах vе. Харьцаа тасарсан байсан хосууд тvvнийгээ сэргээх боломжтой. Эрvvл мэнд, эрч хvч, сэтгэл санаа мэдэгдэхvйцээр сайжирч, элдэв хvндрэлийг тєвєггvй туулан гарна. Энэ нь санхvvгийн хvндрэлгvй, элбэг байсны хvчинд эрvvл мэнддээ анхаарал тавьж чанартай хоол хvнс хэрэглэх талаар анхаардаг болсны ач тус юм. Хувийн болон ажил хэргийн аялал жуулчлалд таатай.

Загас
Загасынхан ирэх онд хєрєнгє мєнгєє сайтар тооцоолж, дэмий vрэхгvй байхыг хичээ. Тэгж чадвал санхvvгийнхээ байдлыг бэхжvvлж, бусдаас хамааралгvй болж чадна. Хайр сэтгэлийн харилцаа олон загасынхны хувьд чухал байр суурь эзэлнэ. Ганц бие загасныхан эртний танилтайгаа учран шинээр бат бєх, сонирхолтой харилцааг vvсгэх болно. Гэр бvлvvд хоёр жилийн ємнєхийг бодвол илvv нам тайван болж, амьдрал голдрилдоо орно. Олонхи загасныхан ахуй байдлаа єєрчлєн шинэчилж, магадгvй шинэ зvйл худалдан авч, байр гэрээ солин єєр газар руу нvvж мэднэ. Загасныхны зєн совин нэмэгдэн орчин тойрныхныхоо сэтгэл санааг зєв таамаглах бєгєєд энэ нь тэдэнд жилийн хамгийн хvнд нєхцєл байдлыг зєвєєр дvгнэн, ирээдvйгээ тодоор харахад нь тусална. Энэ ордод тєрсєн олон хvний хувьд эхлэлийг нь єнгєрсєн оны намар буюу євєл тавьсан ажил тєрлийн єєрчлєлт 2009 онд гарна. Ихэнх загасныханд эрх мэдэл, хєрєнгє мєнгє бvхий хvмvvс дэмжлэг vзvvлэх агаад тэдний єгсєн ихээхэн хэмжээний зээл цаашдын vйл ажиллагаанд нь хvчтэй тvхэц болно. Нэн ялангуяа хоёрдугаар сараас энэ vйл явц єрнєх бєгєєд оныг дуустал vргэлжилнэ. Read More......

Улаанбаатар хотын хэмжээнд шинэ онд 81 хүүхэд мэндэлжээ. Тэдний 36 нь эмэгтэй бол 45 нь хүү аж. Мөн хоёр ихэр нэг гэнэ. Эх, хүүхдүүдийн бие сайн байгаа талаар эмч нар онцоллоо. Сүүлийн жилүүдэд төрөх эхчүүдийн тоо эрс ихэссэн тул шинээр амаржих газар барих шаардлагатай болж байгаа аж. Тухайлбал, нийслэлийн I амаржих газарт нэг өрөөнд хоёр эх байрлах ёстой атал найм хэвтдэг гэнэ.

Дашрамд тэмдэглэхэд, өнгөрсөн жил Монгол Улсын хэмжээнд 60 мянган хүүхэд шинээр мэндэлж байсан бол 1978 онд хамгийн их буюу 80 мянган хүүхэд нярайлж байжээ. Харин 1994 онд хамгийн бага буюу 35 мянган хүүхэд мэндэлжээ. Read More......

Хоёрдахь мянганы ес дэх оноо угтахаар халуун бүлээрээ баярын ширээгээ тойрон, үдэж буй оныхоо дурсамжаа хөөрөлдөж, угтан ирэх оныхоо хүсэл зорилгоо зөгнөн ярилцаж байгаа хийморь золбоот Монголчууд Та бүхэндээ Улсын Ерөнхийлөгч, Төрийн тэргүүн би уламжлал ёсоор шинэ жилийн баярын мэндийг чин сэтгэлийн ерөөлийн хамт өргөн дэвшүүлье.

2008 он Та бидэнд урам зориг нэмсэн амжилт ялалт, ухаарал бодрол зэрэгцүүлсэн сургамж эргэцүүлэл аль алиныг нь үлдээж улиран одож байна.

Дэлхий дахиныг догдлоон донсолгосон өрнүүн их үйл явдлаар түүхийн цомгийг баяжуулсан, өнгөрч буй он манай орны хувьд Үндэсний хөгжлийн цогц бодлоготой, үндэстнээрээ дээдлэх Очирвани шүтээнтэй, Их Олимпын эрдэнийн таван медальтай гээд бахархаж, онцлон дурдах үйл явдал олонтой жил байлаа.

Энэ бүхэн бол Монголчууд Та бидний хичээл зүтгэл, эе эвийг эрхэмлэн дээдэлсэн сэтгэлийн үр яах аргагүй мөн.

Улирч буй онд Монголчууд Та бидний хамгаас чухал эрдэнэ болох олон мянган шинэ иргэнээр бүл нэмж, төрийн тулгуур – улсын үндэс болсон шинэ гэр бүлүүд тооноо өргөн, тулгаа тулж, үр тариа, ургац ногоо арвидан дэлгэрч, эрдэнэт мал сүрэг сая саяар өссөн, монгол хүний амны билэг, ашдын ерөөл биелсэн сайхан он болсныг онцлон тэмдэглэе.

Сайн сайхнаар дурсагдах үйл явдлын зэрэгцээ санаж бодоогүй үр дагавар дагуулсан, дахин хэзээ ч бүү давтагдаасай хэмээн хүсэж залбирам, сонгуулийн будлианаас үүдэлтэй 7 сарын 1-ний эмгэнэлт үйл явдал, банк санхүүгийн хямрал зэрэг улс төр, эдийн засаг, сэтгэл санааны хүнд сорилтууд бас тохиолоо.

Уг нь Монголын хөх тэнгэр, хөрс шороот газрыг олж төрсөн хосгүй хувьтай монгол хүн бүр хэнээс ч дутахааргүй амьдрах учиртай. Гэвч өнөөдөр амьдрал гундуу, сэтгэл дундуур яваа иргэд, амтат бялуу, ногоон гацуургүйгээр шинэ оноо угтаж байгаа хүүхэд багачууд байсаар л байна. Тэд төр, түмний энэрэл хайраас гадуур үлдэх ёсгүй.

Алдаа дутагдал, амжилт бүтээлийн аль аль нь төр улсын түвшинд ч, иргэн бүрийн хувьд ч бодож эргэцүүлэх боломж олгож, их сургамж үлдээж байна.

Бидний Монголчууд алдаанаасаа сургамж авч, ололт амжилтаа эгнэгт бататгаж, ирж болох ямар ч сорилт шалгалтыг эвийн ухаанаар, эеийн хүчээр сөрөн зогсож, даван туулж чадна. Бид чадна. Өрлөг их түүхтэй, өв их соёлтой Монголын ард түмэн Та бид чадна. Та бид хамтдаа аж амьдралдаа ч, ажил хөдөлмөртөө ч шинэ шинэ ахиц дэвшил, амжилт ололт гаргаж чадна гэдэгт Төрийн тэргүүн би бүрнээ итгэлтэй байна.

2009 он бол Үндэсний хөгжлийн цогц бодлого биежин хэрэгжих, хамтарсан Засгийн газрын мөрийн хөтөлбөр бодит ажил хэрэг болох, ард түмэн “Эх орны хишиг”-ийнхээ дээжийг хүртэж, төрийн алба шинэ хуулийнхаа дагуу цэгцэрч төлөвших их үйл хэргийн он болох учиртай. Монгол Улсынхаа сайн сайхан ирээдүй, монгол хүн бүрийн элбэг хангалуун, амгалан тайван, аз жаргалтай амьдралын төлөө Монгол Төрийн тэргүүн би хоёргүй сэтгэлээр Та бүхэнтэйгээ хамтран хичээн зүтгэсээр байх болно гэдгээ илэрхийлье.

Ерөөл билэгдлийг эрхэмлэдэг Монголчууд бидний хувьд 2009 он өсөж үржихийн билэгдэл болсон есөн цагаан хүсэл нь биелсэн жил болоосой гэж би хүсч байна. Иргэн бүр дор бүрнээ есөн цагаан хүсэл зорилгоо тээж, шинэ оноо өөртөө итгэлтэй угтан золгохыг ерөөе.

Тусгаар улсынхаа торгон хилийн дархан манаанд зогсож байгаа хилчиддээ, түмэн олныхоо эрүүл энхийн төлөө ажиллаж байгаа эмч, эмнэлгийн ажилтнууддаа, нийгмийн дэг журмыг сахиулж байгаа төрийн тусгай албаныхандаа болон хангай говь, тал нутгаа эзэгнэн, хатуу хайруу өвлийг давахаар шамдаж байгаа малчид, тариаланчиддаа, халуун бүлээрээ цуглан суугаа айл өрх бүртээ, хайрт аав ээж, хамгаас дотно найз нөхөдтэйгээ хөгжилдөн байгаа хүүхэд залуустаа, эх орон, элгэн саднаа зүрх сэтгэлдээ тээж, эргэх дэлхий, орчих хорвоогийн дайдад ажиллаж амьдарч, суралцаж байгаа Монголчууддаа шинэ оны баяр хөөр, аз жаргал, шинэ амжилтын од хийморь бүхнийг хүсэн ерөөе.

Эх сайхан монгол нутагт минь, Та бидний өргөө гэрт есөн цагаан хүсэл тээсэн 2009 он айлчлан ирлээ. Шинэ оноо угтан авцгаая.

Монгол хүн бүрийг Төрийн сүлд ивээж, түмний заяа түших болтугай. Read More......

Хамар, хоолойн зам нь ямар нэг євчлєлгvй, эрvvл хvн унтаж байх vед хэл, хоолойн булчин болон хvvхэн хэл нь амьсгалын замын дээд хэсгийг нээлттэй байлгадаг бєгєєд vvгээр агаар амьсгалдаг байна.

Харин энэхvv булчин нь суларсан тохиолдолд амьсгалын замаар нэвтэрч буй агаарт саад болж, агаарыг тvгждэг. Дараагийн авсан амьсгал нь хоолойны булчингийн суларсан хэсгvvдэд чичиргээ буюу доргилт vvсгэснээс бидний хурхираа гэж нэрлэгддэг мєнєєх дуу чимээ vvсдэг аж. Судалгаанаас vзэхэд унтаж байхдаа хурхирдаг хvмvvсийн амьсгалах процесс нь хагас цагийн хугацаанд хамгийн багадаа 30 удаа тасалддаг. Харин зарим хvний хувьд нэг шєнийн дотор ойролцоогоор 600 удаа буюу 40 секунд тутамд тасалддаг гэнэ. Хэдийгээр хvний нас ахих тусам хоолойн хана болон хэлний булчин суларч улмаар хурхирдаг болдог ч сvvлийн vед залуучууд, хvvхдvvдийн дунд ч хурхирах нь нэмэгдэж байгаа аж.

Хамар, хоолойн замын эрхтнvvд ийнхvv суларч, гэмтдэг шалтгаан маш олон бєгєєд vндсэндээ анатомийн (ихэвчлэн тєрєлхийн болон євчлєл, гэмтлээс шалтгаалдаг) болон амьдралын хэв маягаас шалтгаалсан гэж ангилж болдог. Тухайлбал, хvvхэн хэл урт байх, бvйлсний булчирхай томрох, хамар дотор гєвдрvv ургах, хамар, хоолойн суваг нь тєрєлхийн нарийн байх, хамрын хана гэмтэх гэх мэт. Мєн таргалах, архины тєрлийн зvйл ихээр хэрэглэх, бамбай булчирхайн vйл ажиллагаа сулрах, тамхи татах, унтуулах эм, бэлдмэлvvдийг ихээр хэрэглэх, хангалттай нойр авахгvй, ядрах зэрэг шалтгаанууд хурхирахад ихээр нєлєєлдєг байна.

Хурхирахгvйн тулд юу анхаарах вэ?
Насанд хvрэгчдийн хувьд хурхирах нь хэвийн vзэгдэл мэт ойлгодог. Тэдний дийлэнх нь таргалсан юм уу, архи ууснаас болоод хурхирч байгаа юм. Харин хvvхэд тань хурхирч байвал энэ нь хvvхдийн эрvvл мэндэд сєргєєр нєлєєлдєг аж. Хурхирч байгаа хvvхдvvдийн 90 хувийн шалтгаан нь буйлс болон буйлсан булчирхай томорсонтой холбоотой хэмээн мэргэжилтнvvд дvгнэжээ. Унтаж буй хvvхэд хурхирч, удаан хугацаагаар vргэлжилж байгаа бол мэргэжлийн эмчид нэн даруй хандаарай. Мєн эмчид хандахаасаа ємнє хvvхдийнхээ єсєлт, бойжилтыг сайн анзаараарай. Ямар шалтгаан зовиур илэрч байгааг тайлбарлаж зєв оношлуулах нь чухал, Энэ нь амьсгалын замын євчлєлийн нэг тєрєл бєгєєд унтаж байх vед амьсгалыг боогдуулж биеийн эрvvл мэндэд ихээхэн хор учруулдаг.

Мєн олон тєрлийн євчнийг араасаа дагуулах аюултай гэнэ. Амьдралын хэв маягаас шалтгаалан хурхирч байгаа бол гэрийн нєхцєлд єєрсдийгєє эмчилж болох нь. Юуны ємнє биеийн жингээ бууруулах хэрэгтэй. Эмч эрдэмтдийн хийсэн судалгаагаар биеийн жин 10 хувиар нэмэгдэхэд амьсгалын замын эрхтнvvд эрvvл байх vзэгдэл 50 хувь буурдаг байна. Нойрны эмнээс татгалзах хэрэгтэй. Эдгээр нь биеийг сулруулж, булчингийн vйл ажиллагааг сулруулдаг. Тамхи татах нь урт хугацаанд хоолойн болон мєгєєрсєн хоолойн vрэвсэл vvсгэдэг. Тиймээс олон жил тамхи татсан хvн ихэвчлэн хурхирдаг байна. Унтахаасаа ємнє спиртийн тєрлийн зvйл хэрэглэхгvй байх. Архи болон согтууруулах ундаа нь хоолойн булчингуудыг сулруулж хурхиралтыг нэмэгдvvлдэг. Тиймээс та дээрх зєвлєгєєг амьдралдаа хэрэгжvvлээд vзээрэй. Read More......

Мал тооллогын урьдчилсан дүнгээр энэ оны жилийн эцэст манай улсын малын тоо 42.1 сая толгойд хүрчээ. Энэ нь өмнөх оныхоос даруй 1.9 сая толгойгоор буюу 4.8 хувиар өссөн үзүүлэлт юм. Урьдчилсан дүнгээр тэмээний тоо 261.8 мянга, адуу 2,1 сая, үхэр 2,4 сая, хонь 17.8 сая , ямаа 19.4 саяд хүрчээ.

Статистик тооноос сүргийн өсөлтийг ажиглахад тэмээ 1.2 мянга, үхэр 22.4 мянга, хонь 907.9 мянга, ямаа 1.1 сая толгойгоор тус тус өсч , харин адуу 117.1 мянгаар буурчээ. Сүрэгт таван төрлийн малын эзлэх хувийг авч үзвэл бодынх 0.6 -5.8 хувь байгаа бол ямаа 46.1 хувийг эзэлж байна.

Өөрөөр хэлбэл, өмнөх оныхтой харьцуулахад адуу, үхрийн сүрэгт эзлэх хувь 0.2-0.6 пунктээр буурч, хонь, ямааных 0.2-0.6 пунктээр өссөн гэсэн үг. Малын тоо Архангай, Баянхонгор, Булган, Дорноговь, Дорнод, Завхан, Өвөрхангай, Өмнөговь, Сэлэнгэ, Төв, Хөвсгөл, Дархан-Уул, Орхон аймаг, Улаанбаатар хотод 14.2-466.7 мянган толгойгоор өсч, Баян-Өлгий, Говь-Алтай, Дундговь, Сүхбаатар, Увс, Ховд, Хэнтий, Говьсүмбэр аймагт 31.6-249.8 мянган толгойгоор буурсан байна.

Хамгийн олон мал тоолуулсан эхний таван аймагт Хөвсгөл, Өвөрхангай, Архангай, Завхан, Төв аймаг орсон бол бэлчээрт халтай ямаан сүргийн тоо 13 аймаг, нийслэлд өсч, найман аймагт буурсан байна. Түүнчлэн Хөвсгөл, Баянхонгор, Говь-Алтай, Өвөрхангай, Ховд аймаг 1.3-1.6 сая ямаагаар эхний тавд жагсчээ. Read More......

Read More......

Энэ ертөнцөд эргэлзээтэй асуудлууд их олон байдаг. Хүүхэд байхаасаа л энэ их эргэлзээ бүрийн цаадах учир шалтгаан түүний хариултуудыг олох гэсэн эрмэлзлэлээр дүүрэн байж дээ. Юмс бүрийн нарийн учрыг олох гэсэн хүсэл эрмэлзэл хүүхэд бүрт л адилхан байдаг зүйл шиг. Харин бид насанд хүрсэн хойноо энэ их олон эргэлзээнийхээ нэгээхэн хэсгийг ч болов “ тайлж” чадсан болов уу? гээд бодохоор үгүй ч юм шиг. Ертөнцийг танин мэдэх гэсэн оролдлого хүүхэд наснаас насанд хүрэх үе хүртэл “эрийн цээнд хүрч ”эргэлзээ бүрийн “тайлал” тайлбарууд бэлэн байх мэт санаж явсан бодол санаанууд хүртэл одоо ч эргэлзсэн хэвээр.
Өөрийгөө олохгүй шахам байсан өсвөр нас хүн бүрийн ард үлдсэн ч үнэндээ өөрийгөө ч, өөрөөл бусдыг ч танин мэдэж чадсан гэх бодол, санаанууд нь бас л үнэнээс холуур явж байжээ. Сэтгэл зүйн энэ их зөрчил, бодол санааны асар их ялгаанууд нэг л мэдэхэд бид бүхнийг “би чухам хэн бэ? би яах гэж энэ хорвоод төрсөн юм бол..?” гэсэн олон олон асуултуудыг хариултгүй үлдээгээд өөрөө сэтгэлийн минь хаа нэгтээ, далдын далд нуугдчихаад бид бүхний оюун санааг зовооно.
Гудамжаар зөрж өнгөрөх хүмүүсийг харах зуураа ийн бодож суух... Тэд ч бас эдгээрийн нэгэн адил “ би........” гэсэн бодол тээж яваа болов уу? үгүй болов уу?
Бодол санаа бүрийн цаадах хоёрдмол агууллага бүр хүнийг 2 хэсэгт хуваан бие, сэтгэл нь энэ хоёрын алийг нь дагахаа шийдэж ядан зөв, буруу гэсэн хэмжүүрт сэтгэлээ дэнслэх бүрт зовлон ирэх...”Гэрлэх үү, болих уу? Яаж мөнгө олох вэ? Өөрийнхөөрөө явах уу? бусдын зөвлөгөөг дагах уу? ...” гэх мэтээр сонголт бүрээс зөвийг нь олохыг эрмэлзэн, эцсийн эцэст энэ бүхэн эргэлзээ болж улам улмаар даамжирсаар учраа олохгүй байх нь элбэг тохиолдох.
Хотжилт ихсэх тусам хүмүүс хоорондын харилцаа холдож, харилцаанд эргэлзээтэй, алдаатай зүйл гарах нь ихэсдэг. Энэ бол өнөөдрийн хувьд надад, харин маргаашийн хувьд танд ч тохиолдож болох асуудлын нэг нь. Магадгүй чадамжтай хүмүүст /өөрөө өөртөө катарсис хийж чаддаг хүнд / ийм асуудал тохиолдохгүй байхыг үгүйсгэх аргагүй ч массын хувьд энэ нь эсрэг үзэгдэл юм. Бид ийм нөхцөл байдалд хэнд хандах вэ?
Улс төрчдөд юм болов уу? Урлаг соёлынхонд юм болов уу? аль эсвэл хэн ч үүнийг хийх боломжгүй юм болов уу..?
Энэ бүх хариултыг эрж хайсаар хүмүүс хүмүүс дээрээ л ирдэг. Хүний асуудлыг хүнээс өөр хэн ч шийдвэрлэж чадахгүй. Бид энэ тохиолдолд / дээр зөвхөн нэг л жишээг дурьдсан болно /сэтгэлзүйчдэд хандах л хэрэгтэй. Амьдрал бүх юмсад таарсан бэлэн зүйлийг хүн бүрт бэлдэж өгдөггүй. Хэн нэгэн хүний хувьд хэзээ нэгэн цагт алдзаа гаргасан л байдаг. Харин түүнээсээ суралцаж өөрийгөө хөгжүүлсэн нь хэд байгаа бол? Биднийг амьдралын энэ олон бартаа, давааг туулахад хэн нэгний оролцоо, тусламж дэмжлэг зайлшгүй чухал байдаг. Их далайн хөл алдам уудам энэ их орон зайд хүний амьдралын бичсэн түүх түүнээс ч илүү гүн ул мөр үлдээдэг.
Бидний энэ их аялалыг зөв чиглүүлж, үнэнд ойртуулах хүмүүс бол сэтгэл судлаачид юм. Хүмүүс бид зөвхөн сайн сайхан, аз жаргалтай амьдрахыг л боддог. Харин бид өчүүхэн төдий зовлон гуниг, эргэлзээ, төөрөгдөлдөө бүдэрчихээд яаж босохоо мэдэхгүй дэмий л сэтгэлээ шаналгах нь цөөнгүй. Амьдралын аз жаргал, зовлон гэсэн дэнсийг тэнцвэржүүлэн барьж байхад асар их урам зориг, сэтгэлийн их тэнхээ, өргөн цар хүрээтэй сэтгэх, боломж бүрийг харах эрүүл саруул ухаарлыг хүмүүс бидэнд сэтгэл судлаачид л өгдөг. Ингэснээрээ тэр хүнд байх дотоод нөөц, боломж бололцоо, сонголтыг хийх тэр нөхцлийг нь бүрдүүлж өгдөг. Эргэлзээ бүрийг сонголт хийх ямар нэгэн хувилбарууд хүлээж байдаг. Бид тэр боломжийг л алдалгүй олох хэрэгтэй.

Сэтгэл судлаач Г.Алтанзагас Read More......

Сэтгэл зүйн шинжлэх ухааны практик хэрэгцээ улам бүр өсөн нэмэгдэж байгаа билээ. Түүний нэгэн илрэл нь бага насны хүүхдийн сэтгэц оношилгоо юм. Сэтгэц оношилгоо гэсэн үг нь нилээд өвөрмөц санагдаж сонсогддог тул тайлбарлахыг хичээе.

1. Хүүхдүүдийн сэтгэл зүйн тайван тогтвортой байдал,

2. Хүүхдийн авьяас чадвар, хэрэгцээ, сонирхол

3. Хүүхдийн үнэт зүйл, эрхэмлэл бахархал,

4. Хүүхдийн хүсэл тэмүүлэл,

5. Хүүхдийн бие хүний хөгжил, цаашдын чиг хандлага гэх мэт.

Эдгээрийг зөв оношилж илрүүлж чадвал хүмүүжил болон ёс суртахууны талаас нь засаж залруулаад явах бүрэн боломжтой юм. Бид хүүхдийг хийж байх, буруу зүйл, дадалд орж эхэлж байхад нь харсан ч хараагүй юм шиг өнгөрдөг хэрнээ хийсэн, үйлдсэн буруудсан тохиолдолд хараан зүхэж, буруушаадаг нь харамсалтай.

Амиа егүүтгэж, өндөр дээрээс үсэрч, хэн нэгэнд гэм хортой зүйл хийснийх нь дараа, өөрийгөө хүүхэд үзэн яддаг болсных нь дараа яав даа гэж амаа барин халаглаж суудаг нь энэ нийгмийн нэгээхэн гашуун үнэн болжээ.

Нэгэн сэтгүүлч найзаасаа өчигдөрхөн чих халууцмаар мэдээлэл сонслоо. Чих ч яахав халууцаад өнгөрөх л эд. Харин сэтгэл хөндүүрлэж, дотор давчидав.

ЕБС-ийн нэгэн сургуулийн 6 дугаар ангийн сурагчид спорт зааландаа /зал/ архи ууж, хэсэг хэсгээрээ секс хийсэн байх юм. Бид дүү нараа, хүүхдээ, бага байна, балчир байна гээд л суугаад байдаг. Тэд маань харин аль хэдийнэ "хийдгээ хийж", "том хүн" болдгоо болсон байх. Харамсалтайяа энэ байдал, гашуудалтайяа.

Сэтгэлийн толь сэтгэл зүйн төв дээр 3-8 насны хүүхдүүд өдөр ирэх тусам сэтгэл зүйн оношилгоо, судалгаа, зөвлөгөөнд хамрагдаж байна.Тухайлбал:

1. Зан төлөвийн өөрчлөлттэй /хэт их ууртай, аймхай, дуугай, түгшүүртэй гэх мэт/

2. Буруу зуршил /PC-нд дон, гадуур тэнэх, цаас идэх, хумсаа мэрэх гэх мэт /

3. Харилцааны бэрхшээл /Хамт олон, гэр бүл, аав, ээжтэйгээ ойлголцдоггүй/ гэсэн нилээд хэдэн бүлэгт хувааж үзэж болох юм.

Эрүүл Монгол Хүн Мега төслийн хүрээнд хийгдсэн судалгаагаар манай залуучуудын /18-25 нас/ 80 гаруй хувь нь бэлгийн замаар дамжих халдвартай байна гэсэн дүгнэлт гарчээ.

Нэгэнт ийм байна гээд орхиж болохгүй асуудал. Нөгөө л 7 сарын сарын 1-ний жишээ бол бид хүнээр хүн хийгээгүйн тод гаргалгаа.

Нийгмийн байдал ороо бусгаа байгаагийн илрэл мөн л хүнээр хүн хийгээгүй, хүмүүжүүлээгүй, хүмүүжүүлж байгаа нөхдүүд өөрсдөө хүмүүжээгүй тод илрэл.

Нийгмийг жаахан ч гэсэн цэгцэнд нь оруулах зүйл бол хүүхдээ анхаарах, хүүхдүүдийн сэтгэл зүйг эрт оношилж тогтоож, хэрэгтэй арга хэмжээг нь гэр бүл, цэцэрлэг, сургууль, хүрээлэн байгаа хүмүүс авах цаг нэгэнт болжээ.

Мэргэжлийн сэтгэл судлаачдад сургуулийн өмнөх болон сургуулийн бага дунд ангийн хүүхдүүдээ хандуулаарай эрхэм нөхдөө.

Сэтгэл судлаач Б.Ууганцэцэг Read More......