Vндэсний инновацийн тогтолцоо ба Мэдээллийн технологи” сэдэвт семинар

ХЄТЄЛБЄР


14.00 Семинарын нээлт
БСШУ-ы Дэд сайд Ч.Куланда

14.05 “Мэдээллийн технологийг хєгжvvлэх ШУТ-ийн салбарын бодлого, тvvний хэрэгжилт”
Илтгэгч: БСШУЯ-ны ШУТГ-ын дарга Б.Энхтvвшин

14.20 “Мэдээлэл, харилцаа холбооны технологийн хєгжил”
Илтгэгч: МШХХТГ-ын Бодлого, тєлєвлєлтийн хэлтсийн дарга Б.Амгаланбат

14.35 “Vндэсний инновацийн тогтолцоог хєгжvvлэхэд Мэдээллийн технологийн vндэсний паркийн vvрэг, оролцоо”
Илтгэгч: МТVП-ийн ерєнхий захирал Ё.Сvхбаатар

14.50 “МУИС-ийн мэдээллийн технологийн судалгаа боловсруулалтын ажил, vр дvн”
Илтгэгч: МУИС-ийн багш, профессор Ж. Пvрэв

15.05 “Мэдээлэл, холбооны технологийн хєгжилд ШУТИС-ийн гvйцэтгэх vvрэг, цаашдын зорилт”
Илтгэгч: ШУТИС-ийн ректор Б.Дамдинсvрэн
ШУТИС-ийн ХМТС-ийн захирал Л.Батхишиг

15.20 “Интерактив компаний инновацийн vйл ажиллагаа”
Илтгэгч: “Интерактив” ХХК-ий vйл ажиллагаа хариуцсан захирал Н.Батхуяг

15.35 “Innovation and MCSE”
Илтгэгч: “Эм Си Эс Электроникс” ХХК-ий мэргэжилтэн Д.Энхбаяр

15.50 “Мэдээллийн технологийн консерциум”
Илтгэгч: Мэдээллийн технологийн консерциумын захирал Ч.Лодойравсал

16.05 “МVХАVТ-ын дэргэдэх Мэдээллийн технологийн зєвлєл” илтгэл

16.20 Хэлэлцvvлэг /Семинарт оролцогчдоос гаргах зєвлємжийн тєслийг хэлэлцэх/

17.30 Семинарын хаалт
БСШУЯ-ны ШУТГ-ын дарга Б.Энхтvвшин


Семинар нь 2009 оны 2 дугаар сарын 18-ны 14.00 цагт Мэдээллийн технологийн vндэсний паркийн хурлын танхимд болно.

Read More......

''Харшлалт'' хэмээх шороон vхэр жилд таны махбодын жилийн ерєнхий

Хулгана жилтэн
-1912 оны усан хулгана жилтнvvд шавар, алт мєнгє, зэс тємєр эдлэл авахгvй. Газар усны хорлол, хvvрийн бузраас болгоомжил. Гар, хєл, толгой євдєх, нойр муудах нигууртай. Євлийн улиралд эрvvл мэндээ илvv анхаар. Амь амьдралын доройтол ихсэх хандлагатай. Суудлын єнцгийн засал, сvлд дуудуулж, Алтангэрэлийн даллага авахуул, Цэнд, Цэгмидийн чого, Амин золиг гаргуул. Эрэгтэй харш суудлын засалтай.
-1924 оны модон хулгана жилтнуvдийн амь, бие, сvлд махбодын харш махбодатай жил гарсан тул эрvvл мэндээ анхаар. Хэл ам, атаа жєтєєнєєс болгоомжил. Шар єнгийн эд авах, бохир идээ, унд, бохир хувцас ємсєхийг цээрлэ. Газар усны хорлолд єртєх магадлалтай. Буян хишиг сайн. Сvлд дуудуулж, Суудлын єнцгийн, Нашидvрсvм засалтай. Цэгмидийн чого, Амин золиг гаргуул.
-1936 оны гал хулгана жилтнvvдийн амь, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Гадна дотны атаа жєтєєнєєс болгоомжил. Эрvvл мэнд сайн, ажил vйлс нь єєдрєг бvтэмжтэй. Газар шорооны vйл, хэрvvлтэй газраас хол бай. Суудлын єнцгийн, эрэгтэй харш суудлын засалтай. 3 гvрэм, сvлд дуудуул. -1948 оны шороон хулгана жилтнvvдийн амь, бие, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Хавар, євлийн адаг саруудад эрvvл мэнддээ илvv анхаар, архаг хууч сэдэрч болзошгvй. Лус савдагийн ба хэл амны хорлол ирэх гэмтэй. Газар малтах, андгай тавихыг цээрлэ. Эрхтэн, хийморь махбода нь сайн тул энэ жил ажил vйлс бvтэмжтэй, буян хишиг дэлгэрнэ. Сvлд дуудуулж, Дашзэвэг, 3 гvрэм, Хамчv нагву, Цэгмидийн чого айлтга. Суудлын єнцгийн, Нашидvрсvм засалтай.
-1960 оны тємєр хулгана жилтнvvдийн амь, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарч буй тул хэрvvл тэмцэл хийлгvй, эв эеийг эр хэмлэ. Бие, эрхтэн, хийморь махбода нь эерэг тул эрvvл мэнд сайн, ажил тєрєл бvтэмжтэй, эд хєрєнгє хурж, буян хишиг дэлгэрнэ. Шар єнгийн эд, хувцас авах, ангийн мах идэх, ангийн арьс авахыг цээрлэ. Лус баясгавал маш сайн. Цэгмидийн чого, сvлд дуудуул. Суудлын єнцгийн ба эрэгтэй нь харш суудлын засалтай.
-1972 оны усан хулгана жилтнvvдийн амь, эрхтэн, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Хэрvvл тэмцэл, атаанаас болгоомжил. Буян хишиг тааруу. Тєрийн цаазаас сэргийл. Шєнєєр хянамгай бай. Газар лусыг баяеган идээ, сvv єргє. Эрvvл мэнд сайн. Ажил vйлс бvтэмжтэй. Суудлын єнцгийн ба нашидvрсvм засалтай. Сvлд дуудуулж, Цэгмидийн чого, Дашзэвэг, 3 гvрэм, Доржзодва, Амин золиг гаргуул. -1984 оны модон хулгана жилтнvvдийн амь, бие, сvлд махбодын харш махбодатай жил гарсан тул эрvvл мэнддээ илvv анхаар. Хэл vг, атаа жєтєєнєєс болгоомжил. Шар єнгийн эд авахгvй, бохир идээ, унд хэрэглэхгvй. Газар усны хорлолд єртєх магадлалтай. Буян хишиг сайн. Vхэгсдийн vйлд бvv оч. Сvлд дуудуулж, Дашзэвэг, 8 гэгээн, Хамчv нагву, Доржнамжом, 3 гvрэм, Цэнд уншуулж, Амин золиг гаргуул. Суудлын єнцгийн ба эрэгтэй нь харш суудлын засалтай.
-1996 оны гал хулгана жилтнvvдийн амь, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эрvvл мэнд сайн. Хэрvvлтэй гаэраасхол бай. Сvлд дуудуулж, 3 гvрэм, Банзрагч айлтга. Суудлын єнцгийн ба нашидvрсvм засалтай.
-2008 оны шороон хулгана жилтнvvд нэг цагаан мэнгэ голлосон тул унаж бэртэх, хэл амнаас сэргийл. Хийморь, сvлд нь дорой тул эрvvл мэндэд нь сайн анхаар. Цэнд, Загдзvсэм, Банзрагч уншуул.

Vхэр жилтэн
Нийтээрээ жил орсны засалтай.
-1913 оны усан vхэр жилтнvvд эрхтэн, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Сvлд хийморь доройтож, зvvд нойр муудна. Шавар эдлэл, алт мєнгє, зэс, тємєр эдлэл авахгvй. Гал усны аюул, газар усны хорлолтой, буяны ажилд явахгvй бол нэн сайн. Сэтгэл тавгvйтэн гap, хєл, толгой євдєх, нойр муудах, зуны дунд, адаг сард эрvvл мэндээ анхаар. Сvлд дуудуулж, Цэгмидийн чого, Галын сан, Лусын сан, Алтангэрэлийн даллага, Мандал єргvvл. Эмэгтэй нь газрын vvд хаалга.
-1925 оны модон vхэр жилтнvvдийн бие, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Зvvд нойр муудаж, тамир тэнхээ суларч, насны шvтээн сvлд доройтоно. Буян хишиг, хийморь маш сайн. Газар, лусын хорлолоос болгоомжил. Сvлд дуудуулж, Цэгмидийн чого, Манла, Галын сан, Лусын сан, Цагаан шvхэртийн догжvр айлтга. Эмэгтэй нь газрын vvд хаалга.
-1937 оны гал vхэр жилтнvvдийн сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эрvvл мэнд сайн. Ажил vйлс єєдрєг. Буян хишиг дунд. Сvлд дуудуулж, Лхам норжмаа, Галын сан, Лусын сан, Цагаан шvхэртийн догжvр айлтга. Мэнгэний засалтай.
-1949 оны шороон vхэр жилтнvvдийн бие, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Сvлд маш дорой. Эрvvл мэндээ анхаар. Vхэгсдийн vйлд очихгvй, гарцаагvй очих бол гvрэм засал хийлгэ. Ажил vйлс єєдрєг бvтэмжтэй, буян хишиг хурна. Сvлд дуудуулж, Галын сан, Лусын сан, Цэнд, 3 гvрэм, Доржнамжом айлтга. Эмэгтэй нь газрын vvд хаалга.
-1961 оны тємєр vхэр жилтнvvдийн сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Сvлд хийморио дэлгэрvvл. Ажил vйлс бvтэмжтэй, эрvvл мэнд сайн, хар цагаан хәл ам гайгvй. Улаан єнгийн хувцас, эд эдлэл бvv ав. Сvлд дуудуулж, Галын сан, Лусын сан, Цагаан шvхэртийн догжvр, 3 гvрэм, Жалцанзэмv вvнжан айлтга. Эмэгтэй нь газрын vvд хаалга.
-1973 оны усан vхэр жилтнvvдийн эрхтэн, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Зvvд нойр муудах, шавар эдлэл, алт мєнгє, зэс тємєр эд авахгvй. Гал, уены аюул, газар усны эзний хорлолд єртєж болзошгvй. Сvлд дуудуулж, Галын сан, Лусын сан, Алтангэрэлийн даллага, Цэнд, Цагаан шvхэртийн догжvр айлтгаж, Мандал єргvvл. Мэнгэний засалтай, эмэгтэй нь газрын vvд хаалга.
-1985 оны модон vхэр жилтнvvдийн бие, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эрvvл мэнддээ анхаар. Гадна, дотны атаа жєтєє ирж болзошгvй. Буян хишиг, хийорь маш сайн. Лус савдагын хорлолоос болгоомжил. Сvлд дуудуулж, Цэгмидийн чого, Манла, Галын сан, Лусын сан, Цагаан шvхэртийн догжvр айлтга. Эмэгтэй нь газрын vvд хаалга.
-1997 оны гал vхэр жилтнvvдийн сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эрvvл мэнд, хэл ам, атаа жєтєє гайгvй. Сvлд дуудуулж, Ямбийдончир, Галын сан, Лусын сан, 3 гvрэм айлтга.

Бар жилтэн
-1914оны модон бар жилтнvvдийн сvлд, хийморь, эрvvл мэнд, буян хишиг тун сайн. Бурхан шvтээнээ дээдэлж явбал зуурдын барцад саадаас хамгаална. Нялхасд єглєг єг. Хийморийн сан, дарцаг хийсгэж, Цагаан шvхэртийн догжvр, Сундуй, 3 гvрэм, Мандал єргvvл. Суудлын єнцгийн ба эрэгтэй нь нашидvрсvм засалтай. Эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-1926 оны гал бар жилтнvvдийн бие махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эрvvл мэндээ анхаар, идээний гэм гарч болзошгvй. Сундуй, Цэнд, 3 гvрэм, Лхам норжмаа, Жалцанзэмv вvнжан айлтга. Суудлын єнцгийн ба эмэгтэй нь нашидvрсvм засалтай. Vгvйрлийн vvд хаалга.
-1938 оны шороон бар жилтнvvд бурхан шvтээндээ даатгал сайн хийвээс олз омогтой байж, буян хишиг хуран чуулж, євчингvй амар тєвшин байна. Хийморийн сан, дарцаг хийсгэж, 3 гvрэм, Сундуй, Цагаан шvхэртийн догжvр айлтга. Суудлын єнцгийн, 9 нvхний ба эрэгтэй нь нашидvрсvм засалтай. Эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-1950 оны тємєр бар жилтнvvд эрvvл мэнд, хар цагаан хэл ам гайгvй, ажил vйлс бvтэмжтэй, эв эетэй байвал маш сайн жил гарна. Бурхан шvтээндээ зул, хvж, идээний дээж єргєж, ном хуруулбал нэн сайн. Сундуй, 3 гvрэм, Тvй мандал єргvvлж, Амин золиг гаргуул. Эмэгтэй нь нашидvрсvм засалтай. Vгvйрлийн vvд хаалга. -1962 оны усан бар жилтнvvдийн бие, эрхтэн махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эрvvл мэнд, буян хишигтээ онцгой анхаар. Оршуулгад бvv яв. Дашчирвавын сан, даллага, Ямбийдончир, Цэнд, 3 гvрэм, Доржнамжом айлтгаж, Амин золиг гаргуул. Суудлын єнцгийн ба эрэгтэй нь нашидvрсvм засалтай. Эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-1974 оны модон бар жилтнуvдийн хувьд сайн жил гарсан. Бурхан шvтээнээ дээдэлбэл зуурын барцад саадаас хамгаална. Нялхас хvvхдэд єглєг єг. Хийморийн сан, дарцаг хийсгэж, Цагаан шvхэртийн догжvр, Сундуй, 3 гvрэм, Мандал єргvvл. Суудлын єнцгийн, 9 нvхний ба эмэгтэй нь нашидvрсvм засалтай. Vгvйрлийн vvд хаалга.
-1986 оны гал бар жилтнvvдийн бие махбодын дайсан махбодатай жил гарчээ. Эрvvл мэнддээ анхаарч, оршуулгад бvv яв. Идээний гэм болзошгvй, хәл ам гайгvй, хийморь сайнтай муутай. Жалцанзэмv вvнжан, Сундуй, Цэнд, 3 гvрэм, Ямбийдончир, Лхам норжмаа айлтга. Суудлын єнцгийн ба эрэгтэй нь нашидvрсvм засалтай. Эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-1998 оны шороон бар жилтнvvд бурхан шvтээндээ сайн даатга. Хийморийн сан, Бумчин, Банзрагч, Загдзvсэм, Цэнд, Манла айлтга.

Туулай жилтэн
-1915 оны модон туулай жилтнvvдийн сvлд, хийморь, эрvvл мэнд, буян хишиг сайн жил гарсан. Бурхан шvтээнээ дээдэлбэл зуурын барцадаас хамгаална. Хәл ам гайгvй. Нялхас хvvхдэд єглєг єг. Хийморийн сан, дарцаг хийсгэж, Цагаан шvхэртийн догжvр, Сундуй, 3 гvрэм, Алтангэрэл, Мандал єргvvлж, лам багшийг шvт. Эрэгтэй нь олзын vvд нээгдсэн.
-1927 оны гал туулай жилтнvvдийн бие махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Буян хишиг нь сайн. Хааяа саад учирна. Эрvvл мэндээ анхаар. Идээний гэм буй. Хийморь сайнтай муутай. Сундуй, Цэнд, 3 гvрэм, Ямбийдончир, Жалцанзэмv вvнжан айлга. Харш суудлын засалтай. Эрэгтэй нь олзын vvд нээгдсэн. -1939 оны шороон туулай жилтнvvдийн хийморь махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Ажил vйлсэд барцад учирч магад. Эрvvл мэнд, буян хишиг маш сайн. Хийморийн сан, дарцаг хийсгэж, 3 гvрэм, Шавдаг дором, Цагаан шvхэртийн догжvр, Сундуй айлтга.
-1951 оны тємєр туулай жилтнvvдийн хийморь махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Ажил vйлд барцад учирч магад. Эрvvл мэнд, хэл ам, атаа жєтєє гайгvй. Цагаан єнгийн хувцас, машин, эд хєрєнгє бvv ав. Мєнхийн хуралд даган баясаж, шvтээнд єргєл єргє. Хийморийн сан, дарцаг хийсгэж, Жалцанзэмv вvнжан, 3 гvрэм, Сундуй айлтга. Харш суудлын засалтай. Эрэгтэй нь олзын vvд нээгдсэн.
-1963 оны усан туулай жилтнvvдийн бие, эрхтэн, хийморь махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эрvvл мэнд, буян хишигтээ онцгой анхаар. Оршуулгад бvv яв. Ажил vйлсдээ хянамгай ханд. Дашчирвавын сан даллага, Ямбийдончир, Цэнд, 3 гvрэм, Доржнамжом, Нvрзэд, Цагаан шvхэртийн догжvр айлтга. Эрэгтэй нь олзын vvд нээгдсэн.
-1975 оны модон туулай жилтнvvдийн хийморь махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Ажил vйлсэд саад учирч магад. Эрvvл мэнд, буян хишиг сайн. Цагаан єнгийн хувцас, эд эдлэл, тємєр зvйл цээртэй. Хийморийн сан, дарцаг хийсгэж, Жалцанзэмv вvнжан, 3 гvрэм, Сундуй, Жанаггагдог айлтга. Харш суудлын засалта. Эрэгтэй нь олзын vvд нээгдсэн.
-1987 оны гал туулай жилтнvvдийн бие махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Буян хишиг сайн. Ажил vйлс саадтай. Эрvvл мэнддээ анхаар. Идээний гэм буй. Сундуй, Цэнд, Доржнамжом, 3 гvрэм, Ямбийдончир, Лхам норжмаа, Жалцанзэмv вvнжан айлтга. Эрэгтэй олзын vvд нээгдсэн.
-1999 оны шороон туулай жилтнvvд хийморь дорой. Харш суудлын засал, Хийморийн сан, Бумчин, Банзрагч, Загдзvсэм, Цэнд, Манла айлтга.

Луу жилтэн
Сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан тул нийтээрээ сvлд дуудуулж, шишидийн засал хийлгэ. Эмэгтэй нь хагацалын vvд хаалга.
-1916 оны гал луу жилтнvvдийн эрхтэн махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Зvvд нойр муудаж, тэнхээ доройтон, эдийн гарлага гарч болзошгvй. Хvvхэд, ядууст єглєг єг. Хvvрийи газарт очихгуй. Нашидvрсvм, суудлын єнцгийн засалтай. Ямбий дончир, Лхам норжмаа, Цэгмидийн чого, Цагаан шvхэртийн догжvр айлтга.
-1928 оны шороон луу жилтнvvдийн зvvд муудан, сэтгэл тавгvйтнэ. Буян хишиг, хийморь маш сайн. Бусдын хуучин хувцас бvv ав. Суудлын єнцгийн, мэнгэний засалтай. Цэгмидийн чого, 3 гvрэм, Сундуй айлтга. -1940 оны тємєр луу жилтнvvдийн бие махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эрvvл мэнддээ анхаар. Буян хишиг сайн. Доржнамжом, Цэгмидийн чого, Амин золиг гаргуул. Нашидvрсvм засалтай. -1952 оны усан луу жилтнvvдийн эрхтэн махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Буян хишгээ тогтоохдоо онцгойлон анхаар. Эрvvл мэнд, ажил vйл тааламжтай. Дашчирвавын сан даллага, Говий Лха тахиулж, Ямбийдончир, 3 гvрэм, Сундуй, Цагаан шvхэртийн догжvр айлтга. Суудлын єнцгийн засалтай. -1964 оны модон луу жилтнvvдийн бие махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Сvлд машид дорой. Эрvvл мэнддээ анхаар. Ажил vйлс бvтэмжтэй. Хэл ам гайгvй. Цэгмидийн чого, Манла, 3 гvрэм, Доржнамжом айлтга. Нашидvрсvм, мэнгэний засалтай.
-1976 оны гал луу жилтнvvд хvvхэд, ядууст єглєг єгч баясга. Эрvvл мэнд, ажил тєрєл сайн, хэл ам гайгvй. Цэнд, 3 гvрэм айлтга.
-1988 оны шороон луу жилтнvvдийн сvлд доройтож, сэтгэл тавгvйтнэ. Буян хишиг, хийморь маш сайн. Бусдын хуучин хувцас бvv ав. Суудлын єнцгийн, Нашидvрсvм засалтай. 3 гvрэм, Сундуй айлтга. -2000 оны тємєр луу жилтнvvд эрvvл мэндээ анхаар. Мэнгэний засалтай. Жадамба, Хийморийн сан, Бумчин, Банзрагч, Загдзvсэм, Цэнд, Манла айлтга.

Могой жилтэн
-1905 оны модон могой жилтнvvдийн бие махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Айж цочих, биед євчин тусах, сэтгэл санаа тавгvйтэх, гэнэт бэртэж гэмтэх нигууртай. Ужиг євчтэй болон хэрvvл маргаантай газраас гэмтэж болзошгvй. Уншуулах ном: Галын сан, Лусын сан, Лvмбэнгарав, Сундуй, Цэнд, Насны тоогоор "Сац" талби, Эмэгтэй нь харш суудлын эасал, vгvйрлийн vvд хаалга.
-1917 оны гал могой жилтнvvдийн хувьд ивээл сайн жил гарч байна. Нялхас хvvхэд, ядууст єглєг єг. Ариун бус бузар болон хурим, оршуулгын идээнээс сэргийл. Уншуулах ном: Сахиусны ганшиг, Сундуй, Галын сан, Лусын сан, Ямбийдончир, Лхамноржмаагийн сvн, Цагаан шvхэртийн догжvр, Эрэгтэй нь харш суудлын, Эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-1929 оны шороон могой жилтнvvдийн хувьд ивээл жил гарч байна. Иймд бурхан шvтээндээ авралыг сайн одуулж, шvтээндээ зул, хvж, идээний дээжийг сэтгэлээс єргєвєєс сахиусны ивээлд багтаж євчингvй, сайн санасан ажил vйлс нь бvтэмжтэй байх болно. Уншуулах ном: Галын сан, Лусын сан, Доржзодва, 3 гvрэм, 9 нvхний засал, Сундуй, Эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-1941 оны тємєр могой жилтнvvдийн бие махбодын дайсан махбодатай жил гарсан, Сvлд хийморь лvндаа єєдрєг бvтэмжтэй байх болно. Буяны ажил vйлд аль болох орохгvй бол нэн сайн. Уншуулах ном: Цэгмидийн чого, Манла, Сундуй, 3 гvрэм, Доржнамжом, Мандал єргvvл, Лусын сан, Галын сан, Амин золиг гаргуул, Эрэгтэй нь харш суудлын засал, Эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-1953 оны усан могой жилтнvvдийн эрхтэн махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Энэ жил буян хишгээ тогтоох талдаа онцгойлон анхаарах хэрэгтэй. Эрvvл мэнд, ажил vйл нь тааламжтай байх болно. Уншуулах ном: Дашчирвавын сан даллага, Говий Лха тахиул, Ямбийдончир, Галын сан, Лусын сан, 3 гvрэм, Сундуй, Цагаан шvхэртийн догжvр, Эмэгтэй нь харш суудлын засал, vгvйрлийн vvд хаалга.
-1965 оны модон могой жилтнvvдийн бие махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эрvvл мэнддээ анхаар. Таны санасан ажил vйлс тань бvтэмжтэй байх болно. Барцад саад, хар цагаан хэл vг гайгvй байх болно. Оршуулганд бvv яв. Уншуулах ном: Хийморийн сан, Цэнд, Доржнамжом, Лусын сан, Галын сан, 9 нvхний засал, Мандал єргvvл. Эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-1977 оны гал могой жилтнvvдийн хувьд ивээл сайн жил гарч байна. Нялхас хvvхэд, ядууст єглєг єг. Ажил тєрєл чинь бvтэмжтэй байх болно. Эрvvл мэнд сайн, хэл vг ч гайгvй. Уншуулах ном: Сахиусны ганшиг, Сундуй, Галын сан, Лусын сан, Ямбийдончир, Лхамноржмаагийн сvн, Мандал єргvvл, Эмэгтэй нь харш суудлын засал, vгvйрлийн vvд хаалга.
-1989 оны шороон могой жилтнvvдийн хувьд ивээл жил гарч байна. Иймд бурхан шvтээндээ авралыг сайн одуул, сайн санасан ажил vйлс нь бvтэмжтэй байх болно. Уншуулах ном: Галын сан, Лусын сан, Доржзодва, 3 гvрэм, Сундуй, Эрэгтэй нь харш суудлын засал, Эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга. -2001 оны тємєр могой жилтнvvдтэй хvvхдуvдийн эрvvл мэндэд нь анхаар. Уншуулах ном: Жадамба, Хийморийн сан, Бумчин, Банзрагч, Загдзvсэм, Цэнд, Манла, 9 нvхний засал,

Морь жилтэн
-1906 оны гал морь жилтнvvдийн хувьд єєрсдийн шvтэн дээдэлдэг бурхан шvтээнээ сайн шvтэж, гэр орондоо ном айлдуулбал зохистой. Лус савдагын хорлол ирж болзошгvй. Шар єнгийн эд бvv ав, ангийн арьс авах, гєрєєсний мах идэхээс зайлсхийлж,. яв. Эдийн гарз гарч болзошгvй. Ажил vйлс нь єєдрєг бvтэмжтэй байх болно. Эрvvл мэнд нь маш сайн. Сундуй, Говий Лха тахиул, 3 гvрэм, Суудлын єнцгийн засал, Ямбийдончир, Тvй мандал єргvvл, эрэгтэй нь газрын vvд нээгдсэн тулд Лvмбэнгарав, Лусын сан, Шавдаг дором айлдуул. -1918 оны шороон морь жилтнvvдийн бие махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Оюун санаа тавгvйтэн, амраг садны сэтгэл урвах, ариун бус ба бэлбэсний идээ, vхээрийн газраас бопгоомжил. Нялхас, хvvхэд, ядууст єглєг єг. Гурван эрдэнийг дээдэлж, багшид єргєл хvндлэл vйлд. Уншуулах ном: Хийморийн сан, Шавдаг дором, Сундуй, Цэнд, Хамчv нагву, Цагаан шvхэрт, Шvтээнд зул, хvж, идээ тэргvvтэнийг єргє. Суудлын єнцгийн, Нашидvрсvм засал, Эрэгтэй нь газрын vvд хаалгах ном айлдуул. насны тоогоор "Сац" талби.
-1930 оны тємєр морь жилтнvvдийн хувьд ээптэй жил гарч байна. Иймд бурхан шvтээндээ авралыг сайн одуулж, шvтээндээ зул, хvж , идээний дээжийг сэтгэлээс єргєвєєс сахиусны ивээлд багтаж євчингvй, сайн санасан ажил vйлс нь бvтэмжтэй байх болно. Уншуулах ном: Доржзодва, 3 гvрэм, Суудлын єнцгийн засал, Амин золиг гаргуул, Сундуй, Эрэгтэй нь газрын vvд хаалга.
-1942 оны усан морь жилтнvvдийн эрхтэн махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Буян хишиг хомедож болзошгvй. Эрvvл мэнд, ажил vйлс, гадны дотны хэл vг атаа жєтєє гайгvй байх болно. Уншуулах ном: Дашчирвавын сан даллага, Ямбийдончир, Сундуй, Суудлын єнцгийн, Нашидvрсvм засал, 3 гvрэм, Доржзодва, Эрэгтэй нь газрын vvд хаалга.
-1954 оны модон морь жилтнvvдийн бие махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Иймд єєрийнхєє эрvvл мэнд анхаарах хэрэгтэй. Хурим найр болон оршуулгын газраас гэм авч болзошгvй. Буян хишиг, ажил vйлс, хар цагаан хәл vг гайгvй болой. Уншуулах ном: Хийморийн сан, Цэнд, Манла, 3 гvрэм, Суудлын єнцгийн засал, Шавдаг дором, Амин золиг гаргуул, Эрэгтэй нь газрын vvд хаалга. Газар лус тахь.
-1966 оны гал морь жилтнvvдийн хувьд єєрсдийн шvтэн дээдэлдэг бурхан шvтээнээ сайн шvтэж, гэр орондоо ном айлдуулбал зохистой. Шар єнгийн эд бvv ав, ангийн арьс авах, гєрєєсний мах идэхээс зайлсхийлж яв. Ажил vйлс нь єєдрєг бvтэмжтэй байх болно, Эрvvл мэнд нь маш сайн. Сундуй, Говий Лха тахиул, 3 гvрэм, Суудлын єнцгийн, Нашидvрсvм засал, Ямбийдончир, Тvй мандал єргvvл, Эрэгтэй нь газрын vvд хаарга. -1978 оны шороон морь жилтнvvдийн бие махбодын дайсан махбодатай жил гарчээ. Бие євдєх, оюун санаа тавгvйтэн, амраг садны сэтгэл урвах, ариун бус ба бэлбэсний идээ, vхээрийн газраас бопгоомжил. Нялхас, хvvхэд, ядууст єглєг єг. Гурван эрдэнийг дээдэлж, багшид єргєл хvндлэл vйлд. Уншуулах ном: Хийморийн сан, Шавдаг дором, Сундуй, Цэнд, Суудлын єнцгийн засал, Хамчv нагву, Цагаан шvхэрт, Шvтээнд зул, хvж, идээ тэргvvтэнийг єргє. Эрэгтэй нь газрын vvд хаалга. насны тоогоор "Сац" талби.
-1990 оны тємєр морь жилтнvvдийн хувьд ээлтэй жил гарч байна. Иймд бурхан шvтээндээ авралыг сайн одуулж, шvтээндээ зул, хvж , идээний дээжийг сэтгэлээс єргєвєєс сахиусны ивээлд багтаж євчингvй, сайн санасан ажил vйлс нь бvтэмжтэй байх болно. Уншуулах ном: Доржзодва, 3 гvрэм, Суудлын єнцгийн, Нашидvрсvм засал, Амин золиг гаргуул, Сундуй, Эрэгтэй нь газрын vvд хаалга.
-2002 оны усан морь жилтнvvдтэй хvvхдvvдийн эрvvл мэндэд нь анхаар. Уншуулах ном: Жадамба, Хийморийн сан, Бумчин, Банзрагч, Загдзvсэм, Цэнд, Манла

Хонь жилтэн
-1907 оны гал хонь жилтнvvдиийн сvлд, хийморь махбодын харш махбодатай жил гарсан. Амь, бие, эрхтэн махбода маш сайн. ангийн мах идэх, ам ангах, vс унах, яр шарх гарах, шар ус гvйх зэрэг євчнєєс сэрэмжил. Хєх єнгийн эд бусдаас авахыг цээрлэ. Эрvvл мэнд нь маш сайн. Нашидvрсvм, Харш суудлын засал, Хийморийн сан, Жалцанзэмvвунжан, Сvлд дуудуул, Цэгмэдийн чого, Сахиусны ганшиг хуруул, Сундуй,
-1919 оны шороон хонь жилтнvvдийн биє, хийморь, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Бие євдєх, оюун санаа тавгvйтэн, буян хишгийн хvрээ эвдэрч, ойрын хvмvvстэй муудалцах, бусдын хуучин хувцас, эд бvv ав, насны шvтэн сvлд дорой болой. Уншуулах ном: Сундуй, Цэнд, 3 гvрэм, Доржнамжом, Чогжvмvнсэл, Дvнсэрийн, Мэнгэний засал, Лхам норжмаа, Нvрзэд, насны тоогоор "Сац" талби.
-1931 оны тємєр хонь жилтнvvдийн сvлд, хийморийн махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. сvлд доройтож, євчин эрэмгий, зvvд нойр муудах, сэтгэл санаа тавгvйтах, ургаа мод огтлох vйлийг тэвчвэл зохилтой. Ажил vйлеэд саад тотгор тохиолдож болзошгvй. Уншуулах ном: Сvлд дуудуул, Хийморийн сан, дарцаг хийсгэ, Жалцанзэмv вvнжан, 3 гvрэм, Чогжvмvнсэл, Цэгмидийн чйго, Нашидvрсvм, Дvнсэрийн, Харш суудлын засал, Цагаан шvхэртийн догжvр, Эрэгтэйийн олзын vvд нээгдсэн.
-1943 оны усан хонь жилтнуудийн эрхтэн, хийморь, сулд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Сулд хийморь лундаа дорой тул аливаа ажил уйлд саад тотгор учирна. Буян хишиг, эд агуурсдаа анхаарч зєв зvйтэй зарцуулах хэрэгтэй. бусдын хэл уг дунд зэрэг болой. Уншуулах ном: Дашчирвавын сан даллага, Ямбийдончир, 3 гурэм, Жалцанзэму вунжан, Хийморийн сан, дарцаг хийсгэ, Дашзэвэг, 8 гэгээн, Хамчу нагву, Нурзэд, Харш жилийн засал. Эрэгтэй нь олзын ууд нээгдсэн.
-1955 оны модон хонь жилтнуудийн бие, хийморь, сулд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Сулд хийморь машид дорой тул санасан ажил уйлд барцад саад тохиолдож болзошгуй. Эруул мэнддээ анхаарах хэрэгтэй. Буян хишиг болон хар цагаан хэл уг гайгуй. Хєх, ногоон єнгийн хувцас, эд буу ав. Уншуулах ном: Сулд дуудуул, Цэгмидийн чого, 3 гурэм, Хийморийн сан, дарцаг хийсгэ, Шавдаг дором, Жалцанзэму вунжан, Нашидурсум, Дунсэрийн, Мэнгэний засалтай. Эрэгтэй нь олзын ууд нээгдсэн.
-1967 оны гал хонь жилтнуудийн хийморь, сулд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Санасан ажил тєрєлд чинь саад тотгор тохиолдож болзошгvй. Эруул мэнд сайн, хэл уг атаа жєтєє гайгvй. Уншуулах ном: Сулд дуудуул, Цэгмидийн чого, Хийморийн сан, дарцаг хийсгэ, Жалцанзэму вунжан, 3 гурэм, Ямбийдончир, Дунсэрийн засалтай. Эрэгтэй нь олзын ууд нээгдсэн.
-1979 оны шороон хонь жилтнуудийн бие, хийморь, сулд махбодын дайсан махбодатай жил гарчээ. Бие євдєх, оюун санаа тавгvйтэн, буян хишгийн хvрээ эвдэрч, ойрын хvмvvстэй муудалцах, хєх ногоон єнгийн хувцас, эд эдлэл бvv ав. Уншуулах ном: Сvлд дуудуул, Сундуй, Цэнд, 3 гvрэм, Доржнамжом, Чогжvмvнсэл, Дунсэрийн засал, Харш суудлын засал, Хийморийн сан, дарцаг хийсгэ. Насны тоогоор "Сац" талби.
-1991 оны тємєр хонь жилтнvvдийн сvлд, хийморь махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Ажил уйлсэд саад тотгор тохиолдож болзошгvй. Уншуулах ном: Сvлд дуудуул, Хийморийн сан, дарцаг хийсгэ
Жалцанзэму вунжан, 3 гурэм, Чогжумунсэл, Дунсэрийн, Мэнгэний засал, Эрэгтэйгийн олзын ууд нээгдсэн. -2003 оны усан хонь жилтнvvдийн хийморь лундаа, эрvvл мэнд машид сайн. Загдзусэм, Цэнд, Гурван гvрэм уншуул, Бумчин, Банзрагч

Бич жилтэн
-1908 оны шороон бич жилтнvvдийн хувьд єгєєжтэй жил гарч байна. Бурхан сахиусандаа даатгал сайн хий. Элдэв барцад саад тохиолдож, унаж бэртэж болзошгvй. Хаврын 3 сард эрvvл мэнд нь онцгойлон анхаар. Уншуулах ном нь Сундуй, Их Манла, Цэгмидийн чого, Говий Лха, 3 гvрэм, Шавдаг дором, Дэвжид сэржим, Мандал єргvvл, Эрэгтэй нь нашидvрсvм засалтай.
-1920 оны тємєр бич жилтнvvд хувьд сайн жил гарч байна. Хvvхэд, ядууст єглєг буян хийвээс сайн. Гурван эрдэнийг шvт, лам багшид єргєл хvндлэл vйлд. Уншуулах ном: Сундуй, 3 гvрэм, 9 нvхний засал, Суудлын єнцгийн засал, Эрэгтэй нь нашидvрсvм засал.
-1932 оны усан бич жилтнvvдийн бие, эрхтэн махбодын дайсан махбодатай жил гаран. Эрvvл мэнддээ онцгойлон анхаар, хурим найр болон оршуулгын ажилд очихгvй байвал сайн. Хэрвээ очих шаардлагатай бол тодорхой гvрэм заслын ном айлдуулаарай. Уншуулах ном: Дашчирвавын сан, даллага, Ямбийдончир, Цэнд, Манла, Суудлын єнцгийн засал, Амин золиг гаргуул, Эрэгтэй нь нашидvрсvм засал.
-1944 оны модон бич жилтнvvд бурхан шvтээндээ єглєг буяны сайн єргєж, нялхас, хvvхэд, ядууст єглєг єг. Мєнхийн хуралд даган баясаж, єєрсдийн ажил тєрєл, буян хишиг, эрvvл мэнд, эв эетэй байхын, тухайд даатгавал нэн тустай. Уншуулах ном: Сундуй, Суудлын єнцгийн засал, Цагаан шvхэртийн догжvр, Говий Лха, Эмэгтэй нь нашидvрсvм засалтай,
-1956 оны гал бич жилтнvvдийн бие махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эрvvл мэнддээ анхаар. Буян хишиг, ажил vйлс, хар цагаан хэл vг гайгvй. Уншуулах ном: Цэнд, Доржнамжом, 3 гvрэм, Лхам норжмаа, Суудлын єнцгийн, 9 нvхний засал, Эрэгтэй нь нашидvрсvм засалтай. Газар лусаа тахь.
-1968 оны шороон бич жилтнvvд бурхан сахиусандаа даатгал сайн хий. Энэ сайн жил гарч байна. Уншуулах ном: Сундуй, Говий Лха, 3 гvрэм, Шавдаг дором, Суудлын єнцгийн засал, Цагаан шvхэртийн догжvр, Мандал єргvvл, Эмэгтэй нь нашидvрсvм засал.
-1980 оны тємєр бич жилтнvvд хувьд сайн жил гарч байна. Хvvхэд, ядууст єглєг буян хийвээс сайн. Гурван эрдэнийг шvт, лам багшид єргєл хvндлэл vйлд. Уншуулах ном: Сундуй, 3 гvрэм, Суудлын єнцгийн засал, Эрэгтэй нь нашидvрсvм засалтай.
-1992 оны усан бич жилтнvvдийн бие, эрхтэн махбодын дайсан махбодатай жил гарчээ. Эрvvл мэндэд нь онцгойлон анхаар. Уншуулах ном: Дашчирвавын сан, даллага, Ямбийдончир, Цэнд, Манла, Суудлын єнцгийн, 9 нvхний засал, Амин золиг гаргуул, Эмэгтэй нь нашидvрсvм засалтай.
-2004 оны модон бич жилтнvvдийн хийморь лvндаа, эрvvл мэнд машид сайн. Загдзvсэм, Цэнд, Гурван гvрэм уншуул,

Тахиа жилтэн
-1909 оны шороон тахиа жилтнvvд бурхан сахиусандаа даатгал сайн хийлгэ. Ариун бус ба бэлбэсний идээ, vхээрийн газраас болгоомжил. Лам багшийг шvт. Элдэв барцад саад тохоиолдож, унаж гэмтэж бэртэж болзошгvй. Хаврын 3 сард эрvvл мэнд нь онцгойлон анхаар. Уншуулах ном нь Сундуй, Их Манла, Цэгмидийн чого, Говий Лха, 3 гvрэм, Шавдаг дором, Дэвжид сэржим, Мандал єргvvл, Эрэгтэй нь нашидvрсvм, эмэгтэй нь харш суудлын засалтай. Олзын vvд нээгдсэн.
-1921 оны тємєр тахиа жилтнvvд хувьд сайн жил гарч байна. Газар шороо болон дарханы vйл vйлдэхийг тэвч. Хvvхэд, ядууст єглєг буян хийвээс сайн. Гурван эрдэнийг шvт, лам багшид єргєл хvндлэл vйлд. Уншуулах ном: Сундуй, Галын сан, Лусын сан, 3 гvрэм, Цагаан шvхэртийн догжvр, Эрэгтэй нь харш суудлын, Эмэгтэй нь нашидvрсvм засалтай.
-1933 оны усан тахиа жилтнvvдийн бие, эрхтэн махбодын дайсан махбодатай жил гарчээ. Эрvvл мэнддээ онцгойлон анхаар, мєн болж єгвєл хурим найр болон оршуулгын ажилд очихгvй байвал сайн. Хэрвээ очих шаардлагатай бол тодорхой гvрэм заслын ном айлдуулаарай. Уншуулах ном: Дашчирвавын сан, даллага, Ямбийдончир, Цэнд, Манла, Цагаан шvхэртийн догжvр, Олзын vvд нээгдсэн, Эрэгтэй нь нашидvрсvм засал, Эмэгтэй нь харш суудлын засал.
-1945 оны модон тахиа жилтнvvд бурхан шvтээндээ єглєг буяны сайн єргєж, нялхас, хvvхэд, ядууст єглєг єг. Мєнхийн хуралд даган баясаж, єєрсдийн ажил терәл, буян хишиг, эрvvл мэнд, эв эетэй байхын тухайд даатгавал нэн тустай. Улаан єнгийн эд, хувцас бvv ав. Уншуулах ном: Сундуй, Галын сан, Лусын сан, Цагаан шvхэртийн догжvр, Говий Лха, Эмэгтэй нь нашидvрсvм засал, Эрэгтэй нь харш суудлын засалтай. -1957 оны гал тахиа жилтнvvдийн бие махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эрvvл мэнддээ анхаар. Буян хишиг, ажил vйлс, хар цагаан хэл vг гайгvй. Улаан, хар єнгийн хувцас, эд эдлал бvv ав. Уншуулах ном: Цэнд, Доржнамжом, 3 гvрэм, Лхам норжмаа, Лусын сан, Галын сан, Цагаан шvхэртийн догжvр, Эрэгтэй нь нашидvрсvм, эмэгтэй нь харш суудлын засалтай. Газар лусаа тахь. Олзын vvд нээгдсэн.
-1969 оны шороон тахиа жилтнvvд бурхан сахиусандаа даатгал сайн хийлгэ. Тэгвээс ажил vйлс чинь бvтэмжтэй байх болно. Ариун бус ба бэлбэсний идээ, vхээрийн газраас болгоомжил. Лам багшийг шvт. Уншуулах ном нь Сундуй, Говий Лха, 3 гvрэм, Галын сан, Лусын сан, Цагаан шvхэртийн догжvр, Мандал єргvvл, Эмэгтэй нь нашидvрсvм, эрэгтэй нь харш суудлын засал. Олзын vvд нээгдсэн.
-1981 оны тємєр тахиа жилтнvvд хувьд сайн жил гарч байна. Газар шороо болон дарханы vйл vйлдэхийг тэвч. Хvvхэд, ядууст єглєг буян хийвээс сайн. Гурван эрдэнийг шvт, лам багшид єргєл хvндлэл vйлд. Уншуулах ном: Сундуй, Галын сан, Лусын сан, 3 гvрэм, Цагаан шvхэртийн догжvр, Эмэгтэй нь харш суудлын засал, Эрэгтэй нь нашидvрсvм засалтай.
-1993 оны усан тахиа жилтнуvдийн бие, эрхтэн махбодын дайсан махбодатай жил гарсан.. Эруvл мэнддээ онцгойлон анхаар, Уншуулах ном: Дашчирвавын сан, даллага, Галын сан, Лусын сан, Ямбийдончир, Цэнд, Манла, Цагаан шvхэртийн догжvр, Олзын уvд нээгдсэн, Эмэгтэй нь нашидvрсvм засал, Эрэгтэй нь харш суудлын засалтай.
-2005 оны модон тахиа жилтнvvдийн хийморь лvндаа, эрvvл мэнд машид сайн. Загдзvсэм, Цэнд, Гурван гvрэм уншуул,

Нохой жилтэн
-1910 оны тємєр нохой жилтнvvдийн сvлд, бие махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Сvлд нь маш дорой, Эрvvл мэндэд анхаарах хэрэгтэй. Харин амь, эрхтэн, хийморь махбода нь сайн гарсан тул амь нас, буян хишиг нь бататдана. Уншуулах ном: Шишидийн, мэнгэний, суудлын єнцтийн засал, Сvлд дуудуулах, Чивэл гаргуулах, Улаан юм, Цэнд, Манла, Цэгмидийн чого
-1922 оны усан нохой жилтнvvдийн эрхтэн, хийморь, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эд малд гарз гараад, худалдаа наймаа ашиг орлого багасах, амраг садан сэтгэл урвах болзоогvй. Буян vйлдэж єглєг vйлдвээс зvйтэй. Уншуулах ном: Дашчирвавын даллага, Ямбийдончир, Хамчv нагву, Цэгмидийн чого, Сvлд дуудуул, Суудлын єнцтийн, Нашидvрсvм, Шишидийн засал, Цагаан шvхэртийн догжvр, 3 гvрэм, Сац талби. Эрэгтэй нь газрын vvд хаалга.
-1934 оны модон нохой жилтнvvдийн бие, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эрvvл мэнддээ онцгой анхаарах хэрэгтэй, хурим найр, оршуулгын газар очихгvй бол нэн сайн. Хэрвээ явах шаардлагатай бол гvрэм засал хийлгэвээс зохимжтой болой. Хэдийгээр саад тотгор учрах ч буян хишиг арвижина. Уншуулах ном: Сvлд дуудуул, Цэнд, Манла, 3 гvрэм, Сундуй, Чогжvмvнсэл, Суудлын єнцтийн, Шишидийн засал, Эрэгтэй нь газрын vvд хаалга.
-1946 оны гал нохой жилтнvvдийн сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эрvvл мэнд, ажил vйлс сайн байх болно. Уншуулах ном: Сvлд дуудуул, Сундуй, Суудлын єнцгийн, Нашидvрсvм, Шишидийн, Мэнгэний засал, Шавдаг дором, Лvмбэнгарав, Цагаан шvхэртийн догжvр, Эрэгтэй нь газрын vvд хаалга. -1958 оны шороон нохой жилтнvvдийн сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Бурхан шvтээндээ авралыг сайн одуулбаас санасан ажил vйлс чинь бvтэмжтэй, Эрvvл мэнд сайн, хар цагаан хэл vг гайгvй байна. Уншуулах ном: Сундуй, Суудлын єнцгийн, Шишидийн засал, 3 гvрэм, Доржзодва, Цагаан шvхэртийн догжvр, Эрэгтэй нь газрын vvд хаалга.
-1970 оны тємєр нохой жилтнvvдийн сvлд, бие махбодын дайсан махбодатай жил гарч буй тул сvлд нь маш дорой, Эруvл мэндэд анхаарах хэрэгтэй. Харин амь, эрхтэн, хийморь махбода нь сайн гарсан тул амь нас, буян хишиг нь бататдана. Уншуулах ном: Шишидийн, Суудлын єнцгийн, Нашидvрсvм засал, Сvлд дуудуулах, Амин золиг гаргуулах, Доржнамжом, Улаан юм, Цэнд, Манла, 3 гvрэм.
-1982 оны усан нохой жилтнvvдийн эрхтэн, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эд малд гарз гараад, худалдаа наймаа ашиг орлого багасах, амраг садан сэтгэл урвах болзоогvй. Газар шороо, дарханы vйл vйлдэхийг тэвч. Буян vйлдэж єглєг vйлдвээс зvйтэй. Уншуулах ном: Дашчирвавын даллага, Лхам норжмаа, Ямбийдончир, Хамчv нагву, Сvлд дуудуул, Суудлын єнцгийн, Шишидийн, Мэнгэний засал, Цагаан шvхэртийн догжvр, 3 гvрэм, Сац талби. Эрэгтэй нь газрын vvд хаалга
-1994 оны модон нохой жилтнvvдийн бие, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Эрvvл мэнддээ онцгой анхаарах хэрэгтэй. Гадны хәл vг гайгvй, Уншуулах ном: Сvлд дуудуул, "Цэнд, Манла, 3 гvрэм, Сундуй, Чогжvмvнсэл, Суудлын єнцгийн, Шишидийн, Нашидvрсvм засал, Эрэгтэй нь газрын vvд хаалга. Загдзvсэм, Цэнд, Гурван гvрэм уншуул,
-2006 оны гал нохой жилтнvvдийн хийморь лvндаа, эрvvл мэнд машид сайн.

Гахай жилтэн
-1911 оны тємєр гахай жилтнvvдийн амь, бие, хийморь, сулд махбодын дайсан махбодатай . жил гарсан. Харин эрхтэн махбода I нь сайн гарсан тул буян хишиг нь бататдана. Зуны дунд сард эрvvл мэндэд нь онцгойлон анхаар. Жилийн засал номыг сайн хийлгэх хэрэгтэй. Сулд хийморь лундаа машид дорой болой. Уншуулах ном: Сvлд дуудуулах, 9 нухний засал, Амин золиг гаргуулах, Дашзэвэг, 8 гэгээн, Хамчv нагву, Улаан юм, Цэнд, Манла, Жалцанзэмувунжан, Цэгмидийн чого, Хийморийн сан, дарцаг хийсгэ, Эрэгтэй нь газрын vvд, эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-1923 оны усан гахай жилтнvvдийн амь, эрхтэн, хийморь, сулд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Гэнэт сэтгэл амгалангvй болж, зvvд нойр муудах, хутга мэснээс болгоомжил, амьтны амь аварч уйлд. Буян уйлдэж єглєг уйлдвээс зуйтэй. Уншуулах ном: Дашчирвавын даллага, Ямбийдончир, Хамчv нагву, Цэгмидийн чого, Сvлд дуудуул, Цагаан шvхэртийн догжvр, 3 гvрэм, Нашидvрсvм засал, Сац талби. Эрэгтэй нь газрын vvд, эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-1935 оны модон гахай жилтнvvдийн амь, бие, хийморь, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Энэ жилтнvvд засал номоо сайн хийлгэх хэрэгтэй. Уншуулах ном: Сулд дуудуул, Цэгмидийн чого, Улаан юм, Дашзэвэг, 8 гэгээн, Хамчv нагву, 3 гvрэм, Жамбалсанжид, Доржзодва, Эрэгтэй нь газрын vvд, эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-1947 оны гал гахай жилтнvvдийн амь, хийморь, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Ажил vйлд саад тотгор учрах, гадна дотны хәл vг, атаа жєтєє vл тасрах, Эрvvл мэнд сайн. Буян хишиг гарэ гарлага дунд. Уншуулах ном: Сvлд дуудуул, Сундуй, Дашзэвэг, 8 гэгээн, Хамчv нагву, Хийморийн сан, дарцаг хийсгэ, Жалцанзэмv вvнжан, Цэгмидийн чого, Нашидvрсvм, 9 нvхний засал, Цагаан шvхэртийн догжvр, Эрэгтэй нь газрын vvд , эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-1959 оны шороон гахай жилтнvvдийн амь, хийморь, сулд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Санасан ажил тєрєлд барцад саад тохиолдох, хар цагаан хэл уг, атаа жєтєєнєєс болгоомжил. Аль болох эв эеийг хичээвээс зохистой. Уншуулах ном: Сvлд дуудуул, Цэгмидийн чого, Дашзэвэг, 8 гэгээн, Хамчv нагву, 3 гvрэм, Хийморийн сан, дарцаг хийсгэ, Жалцанзэмv вvнжан, Жанаггагдог, Цагаан шvхэртийн догжvр, Эрэгтэй нь газрын vvд, эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-1971 оны тємєр гахай жилтнvvдийн амь, бие, хийморь, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарч байна. Харин эрхтэн махбода нь сайн гарсан тул буян хишиг нь бататдана. Сvлд хийморь лvндаа машид дорой болой. Уншуулах ном: Сvлд дуудуулах, Амин золиг гаргуулах, Дашзэвэг, 8 гэгээн, Хамчv нагву, Улаан юм, Цэнд, Манла, Жалцанзэмvвvнжан, Хийморийн сан, дарцаг хийсгэ, Нашидvрсvм засал, Эрэгтэй нь газрын vvд, Эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-1983 оны усан гахай жилтнvvдийн амь, эрхтэн, хийморь, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Гэнэт сэтгэл амгалангvй болж, зvvд нойр муудах, хутга мэснээс болгоомжил, амьтны амь аварч vйлд, насны шvтээн сvлд доройтоно. Буян уйлдэж єглєг vйлдвээс зvйтэй. Уншуулах ном: Дашчирвавын даллага, Лхам норжмаа, Ямбийдончир, Хамчv нагву, Сvлд дуудуул, Цагаан шvхэртийн догжvр, 3 гvрэм, 9 нvхний засал, Сац талби. Эрэгтэй нь газрын vvд, эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-1995 оны модон гахай жилтнvvдийн амь, бие, хийморь, сvлд махбодын дайсан махбодатай жил гарсан. Энэ жилтнvvд засал номоо сайн хийлгэх хэрэгтэй. Уншуулах ном: Сулд дуудуул, Цэнд Улаан юм, Дашзэвэг, 8 гэгээн, Хамчv нагву, 3 гvрэм, Жамбалсанжид. Доржзодва, Нашидvрсvм засал, Эрэгтэй нь газрын vvд, эмэгтэй нь vгvйрлийн vvд хаалга.
-2007 оны гал гахай жилтнvvдийн хийморь лvндаа, эрvул мэнд машид сайн. Загдзvсэм, Цэнд, Гурван гvрэм уншуул,

Шинийн нэгэнд мєр гаргах ёсон
Эр хvнийг «Гал» суудлаас эхлэн нар зєв, бvсгvй хvнийг «Ус»-наас эхлэн нар буруу тойруулан билгийн насаар тоолж, ямар суудалд тохирсноор тэр жилд суух суудлыг олно. Зvг чигээ гаргахдаа суусан хєлєлийн "цог хийморийн" зvгт гарч, "буян хишгийн" зvгээс ирдэг уламжлалтай боловч жил, cap, єдрийн огторгуйн «Хар нохойн ам»-ыг нарийн тооцдог. Мєр гаргах зvгт «Хар нохойн ам» тохиовоос "эмийн" буюу "амин" зvггээ гардаг.
Vхэр жилийн "Хар нохойн ам" хаана байна вэ? Шар vхэр жилийн шинийн нэгэнд огторгуйн "Хар нохойн ам" нь: -жилийнх нь - зvvн хойт; -сарынх нь-зvvн; -єдрийнх нь-зvvн хойд; -суудлынх нь-баруун урд; -мэнгэнийх нь-баруун; -цагийнх (луу)-зvvн урд зvгт тус тус байгааг тооцож, зvгийн сайнд таацуулсныг болгоож мєрєє гаргана уу.
Vхэр жилд зvг чигээ гаргах хvснэгт Шар vхэр жилийн жил, cap, єдєр, суудал, мэнгэ, цагийн "Хар нохойн ам"-ыг тооцож, зvгийн сайнд таацуулсныг болгоож зvглэнэ vv.

Read More......

МОНГОЛ УЛСЫН ТӨРИЙН АЛБАНЫ ЗӨВЛӨЛӨӨС ЯАМНЫ САЙД, АГЕНТЛАГИЙН ДАРГА, АЙМАГ, НИЙСЛЭЛИЙН ЗАСАГ ДАРГА НАРТ ХҮРГҮҮЛСЭН ЗӨВЛӨМЖ


Зөвлөмж хүргүүлэх тухай

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн санаачлан боловсруулж Улсын Их Хурал баталсан "Төрийн албаны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хууль" 2008 оны 6 дугаар сарын 03-ны өдрөөс хүчин төгөлдөр болсон билээ.

Зарим яам, агентлаг, аймгийн эрх бүхий албан тушаалтнууд Төрийн албаны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төрийн алба мэргэшсэн, тогтвортой байх болон төрийн алба улс төрийн аливаа нөлөөллөөс ангид байх зарчмуудыг зөрчин тангараг өргөсөн төрийн жинхэнэ албан хаагчдыг хууль зүйн үндэслэлгүй, дур мэдэн халж, төрийн албаны шалгалт, сонгон шалгаруулалтад хамрагдаагүй хүмүүсийг томилон ажиллуулж байгаа тухай мэдээлэл, өргөдөл, гомдол Төрийн албаны зөвлөлд ирэх нь элбэгшиж байна.

Үүнтэй холбогдуулан төрийн алба мэргэшсэн, тогтвортой байх зарчмыг хангах талаар Төрийн албаны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн үзэл баримтлалыг хэрэгжүүлэхийн тулд дараах зөвлөмжийг өгч байна. Үүнд:

1.Төрийн албаны тухай хуулийн 27.2.3-т "төрийн байгууллага өөрчлөн байгуулагдсан (нийлүүлэх, нэгтгэх, хуваах, тусгаарлах, өөрчлөх), эсхүл зохион байгуулалтын бүтэц нь өөрчлөгдсөн боловч төрийн албан хаагчийн албан тушаал (ажлын байр)-ын тодорхойлолтод заасан чиг үүрэг хэвээр хадгалагдан үлдсэн бол түүнийг уг албан тушаалд нь үргэлжлүүлэн ажиллуулах, хэрэв тухайн чиг үүргийг хэрэгжүүлэх албан тушаал (ажлын байр)-ын орон тоо цөөрсөн бол уг албан тушаалыг эрхэлж байсан албан хаагчийн үйл ажиллагааны үр дүн, мэргэшлийн түвшингийн үнэлгээ, мэдлэг, ур чадвар, ажлын дадлага, туршлага зэргийг нь харгалзан тухайн албан тушаалд тавигдах ерөнхий болон тусгай шаардлагыг хамгийн илүү хангаж байгаа албан хаагчийг томилох эрх бүхий албан тушаалтан нь шалгаруулж авах" гэж заасныг чанд баримтлан асуудлыг шийдвэрлэх,

2.Төрийн албаны тухай хуулийн 27.2.4-т "төрийн байгууллага татан буугдсан, өөрчлөн байгуулагдсан, эсхүл өөрөөс нь үл хамаарах шалтгаанаар албан тушаалын орон тоо нь хасагдсан тохиолдолд цалин хөлсөө бууруулахгүйгээр мэргэжил, мэргэшлийн дагуу өөр ажил, албан тушаалд шилжих буюу төрийн хөрөнгөөр 6 сар хүртэл хугацаагаар дахин мэргэшиж болох бөгөөд энэ хугацаанд урьд нь эрхэлж байсан албан тушаалынхаа цалин хөлсийг авч, хууль тогтоомжид заасан журмын дагуу ажлын байраар хангуулах, эсхүл 6 сарын цалинтай тэнцэх хэмжээний нэг удаагийн тэтгэлэг тухайн байгууллагаас олгох"-оор заасныг баримтлан ажиллах,

3.Төрийн албаны тухай хуулийн 27.2.1-д заасан ёсоор төрийн жинхэнэ албан хаагч нь төрийн албанаас халагдахгүй байх баталгаагаар хангагдах гэснийг болон мөн хуулийн 27.2.2-т зааснаар "Улсын Их Хурал, Ерөнхийлөгч, Засгийн газар, Улсын дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгч, Улсын ерөнхий прокурор, засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгжийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал, бүх шатны Засаг даргын бүрэн эрх дуусгавар болох, мөн энэ хуульд заасан улс төрийн албан тушаалтан уг албан тушаалаас өөрчлөгдөх нь төрийн жинхэнэ албан хаагчийг өөрчлөх үндэслэл болохгүй байх" гэж заасныг төрийн захиргааны төв, нутгийн захиргааны бүх шатны байгууллагын хэмжээнд дагаж мөрдөх.

Төрийн албаны тухай хуулийн дээр дурдсан заалтуудыг агуулгын дагуу нэг мөр ойлгож хэрэгжүүлэх нь төрийн албыг хуулийн хүрээнд ажиллуулахад нэн чухал ач холбогдолтой болохыг анхаарна уу.



МОНГОЛ УЛСЫН ТӨРИЙН АЛБАНЫ ЗӨВЛӨЛИЙН ДАРГА Д.ЗҮМБЭРЭЛЛХАМ
Read More......

51-я церемония вручения премий Грэмми

На церемонии вручения премий Грэмми недостатка в звездных участниках не было – от Стиви Уандера и Уитни Хьюстон до U2 и Пола Маккартни


Роберт Плант и Элисон Краусс
Объявления победителей сменялись выступлениями исполнителей, в числе которых были Джастин Тимберлейк и Кейти Перри.

Рекордного количества призовых граммофонов удостоился дуэт Роберта Планта и Элисон Краусс. Бывший участник группы Led Zeppelin и легенда музыки «блуграсс» получили премии в пяти категориях, в том числе за лучшую запись года и лучший альбом года Raising Sand. Кстати, теперь Краусс – обладательница 26 наград Грэмми.

Самым эмоциональным моментом церемонии стало вручение премии Дженнифер Хадсон за лучший альбом в стиле R&B. Получая золотой граммофон, певица поблагодарила за помощь и поддержку свою семью – на земле и на небесах. Осенью минувшего года мать, брат и племянник Хадсон были убиты.

В категории «Дебют года» премию получила британская певица Адель.



Лил Уэйн удостоился престижной награды в категории «Лучший альбом в стиле рэп».

Британская группа Coldplay взяла три Грэмми, в том числе и за лучшую песню года.

Одного не произошло на церемонии – беременная на последнем месяце рэп-исполнительница М.И.А. не родила на сцене, хотя и грозилась, что это произойдет. М.И.А, Джей-Зи, Лил Уэйн и Канье Уэст мастерски исполнили квартет.

И, конечно, не обошлось без скандала. Музыканты и по совместительству влюбленная пара Рианна и Крис Браун не смогли участвовать в церемонии. Незадолго до начала шоу Браун добровольно сдался полиции – как утверждают источники, он избил свою звездную подругу. Read More......

Хүнсний гол нэрийн барааны үнэ 2009 оны 1-р сарын 30-ны өдрийн байдлаар

Хүнсний гол нэрийн барааны үнэ, 2009 оны
1-р сарын 30-ны байдлаар

2009 оны 1-р сарын 30-ны байдлаар хүнсний гол нэрийн барааны үнийг дүнгээр нь өмнөх 12 дугаар сарын дундаж үнэтэй харьцуулахад 1.4 хувиар, өмнөх долоо хоногтой харьцуулахад 0.9 хувиар тус тус өссөн байна.

Махны дундаж үнэ: 2008 оны 12 дугаар сарын дундаж үнэтэй харьцуулахад хонины ястай махны үнэ 1.65 хувь, үхрийн ястай махны үнэ 2.9, адууны махны үнэ 1.2 хувиар өсч, харин хонины цул махны үнэ 1.4 хувь, үхрийн цул махны үнэ 1.6 хувиар буурсан байна.
Харин өмнөх долоо хоногтой харьцуулахад үхрийн махны үнэ 3.4 хувь, хонины ястай махны үнэ 0.4 хувь , хонины цул махны үнэ 0.5 хувиар өсч, үхрийн цул махны үнэ 0.3 хувь, адууны махны үнэ 0.5 хувиар тус тус буурчээ.

2009 оны 1 дүгээр сар 30-ны байдлаар 1 кг хонины ястай мах дунджаар 2722 төгрөг, үхрийн ястай мах – 3078 төгрөг, адууны ястай мах – 2338 төгрөг, хонины цул мах – 2786 төгрөг, үхрийн цул мах – 3567 төгрөгний үнэтэй байна

Гурил, талхны дундаж үнэ: 2008 оны 12 дугаар сарын үнэтэй харьцуулахад “Алтан тариа” ХК-ийн задгай болон савалсан дээд гурилын үнэ 3.4-3.5 хувиар өсч, бусад гурилын үнэ 0.2-5.7 хувиар буурчээ. Мөн орос дээд болон 1-р зэргийн гурилын үнэ 1.7-1.9 хувиар тус тус буурсан байна. Харин хятад дээд гурилын үнэ харьцангуй тогтвортой байв.
Харин 2009 оны 1 дүгээр сарын 30-ны байдлаар өмнөх долоо хоногийнхоос “Алтан тариа” ХХК-ийн 1-р зэргийн гурилын үнэ 1.2 хувиар өссөн бол, савласан дээд гурилын үнэ 0.6, задгай дээд гурилын үнэ 0.3 хувиар тус тус буурсан байхад бусад гурилын үнэ харьцангуй тогтвортой байна. Харин “Атар” талхны үнэ 1.0 хувиар буюу 6.0 төгрөгөөр нэмэгдэж 616 төгрөг болсон байна

Будаа, элсэн чихрийн дундаж үнэ: 2008 оны 12 дугаар сарын дундаж үнэтэй харьцуулахад шар будааны үнэ 1.7 хувиар өсч цагаан будааны үнэ 1.1 хувь, элсэн чихрийн үнэ 1.7 хувиар тус тус буурсан байна.
Харин 2009 оны 1 дүгээр сарын 30-ны байдлаар эдгээр бүтээгдэхүүний үнэ харьцангуй тогтвортой байна.
Төмс, хүнсний ногооны дундаж үнэ: 2008 оны 12 дугаар сарын дундаж үнэтэй харьцуулахад монгол төмсний үнэ 3.8 хувь, монгол луувангийн үнэ 1.9 хувь, манжингийн үнэ 3.9 хувь, хятад сонгины үнэ 0.6 хувь, байцааны үнэ 2.0 хувиар тус тус өссөн байна.
Харин 2009 оны 1 дүгээр сарын 30-ны байдлаар өмнөх долоо хоногийнхоос луувангийн үнэ 1.3 хувь, байцааны үнэ 2.9 хувиар өсч, манжингийн үнэ 1.1 хувиар буурсан байхад сонгины үнэ, дотоодын төмсний үнэ тогтвортой байлаа.

Сүү, өндөг, ургамлын тос, цөцгийн тосны дундаж үнэ: 2008 оны 12 дугаар сарын дундаж үнэтэй харьцуулахад шингэн сүүний үнэ 3.3 хувь, цөцгийн тосны үнэ 0.5 хувь, орос өндөгний үнэ 5.3 хувиар өсч ургамлын тосны үнэ 1.9 хувиар буурсан байна.
Харин 2009 оны 1 дүгээр сарын 30-ны байдлаар өмнөх долоо хоногийнхоос орос өндөгний үнэ 3.3 хувь өссөн бол ургамлын тосны үнэ 0.9 хувиар буурч цөцгийн тос, сүүний үнэ тогтвортой байлаа.
Хэвийн боов, ууцны дундаж үнэ: 2009 оны 1 дүгээр сарын 30-ны байдлаар нийслэлийн томоохон зах, дэлгүүрүүдэд нэг ширхэг хэвийн боовны үнэ 850-1200 төгрөг байна. Хонины ууцны үнэ хэмжээнээсээ хамаарч 65000-200000 төгрөгийн хооронд Баянзүрх, Хархорин, Хүчит шонхор захууд дээр зарагдаж байна.

Хүнсний гол нэрийн барааны үнэ, аймгаар

Аймгийн төвүүдэд 7 хоногийн үнийн судалгаанд гурил, хонь, үхрийн мах, талх, цагаан будаа, шингэн сүү, элсэн чихрийн үнийг судалж байна (Хавсралт хүснэгт 3).
Гурилын үнэ: 2009 оны 1 дүгээр сарын 30-ны байдлаар аймгийн төвүүдийн хүнсний зах дэлгүүрт өргөн хэрэглэгддэг 1-р зэргийн гурилын үнэ 630-1000 төгрөгийн хооронд зарагдаж байна. Гурилын үнийг өмнөх 1 дүгээр сарын 23-ны дундаж үнэтэй харьцуулахад Дундговь аймагт 0.6 хувь, Завхан аймагт 11.1 хувиар тус тус өсч, Булган аймагт 4.0 хувь, Өмнөговь аймагт 5.3 хувь, Говь-Сүмбэр аймагт 2.8 хувиар тус тус буурчээ. Бусад аймагт гурилын үнэ харьцангуй тогтвортой байв.
Баян-Өлгий аймагт I зэргийн гурилын үнэ хамгийн хямд буюу 630 төгрөг байхад, Завхан аймагт 1000 төгрөг байгаа нь хамгийн өндөр үнэ юм.
Талхны үнэ: 2009 оны 1 дүгээр сарын 30-ны байдлаар талхны үнэ Увс аймагт 15.0 хувиар буюу 100 төгрөгөөр буурч бусад аймгуудад тогтвортой байв. Талхны үнэ Хэнтий аймагт хамгийн өндөр буюу 800 төгрөг байна.
Махны үнэ: 2009 оны 1 дүгээр сарын 30-ны байдлаар аймгийн төвүүдийн хүнсний зах, дэлгүүрүүдэд зарагдаж байгаа хонины махны үнийг өмнөх 7 хоногийн дундаж үнэтэй харьцуулахад Дундговь, Ховд, Дархан-Уул аймгуудад 67-100 төгрөгөөр өсч, Архангай, Дорнод, Увс аймгуудад 100-200 төгрөгөөр буурсан байна. Бусад аймагт хонины махны үнэ тогтвортой байв. Хонины махны үнэ Увс аймагт хамгийн хямд буюу 1800 төгрөг байхад, Дархан- уул аймагт 2800 төгрөг байгаа нь хамгийн өндөр байна.
Үхрийн махны хувьд Увс аймагт 1800 төгрөг буюу хамгийн хямд үнэтэй байхад, Дорноговь аймагт 3300 төгрөгөөр буюу хамгийн өндөр үнэтэй байна.
Малын сүүний үнэ: 2009 оны 1-р сарын 30-ны байдлаар малын сүү 1000-1850 төгрөгийн хооронд худалдаалагдаж байна. Сүүний үнэ Дорноговь аймагт хамгийн өндөр буюу 1850 төгрөг байхад, Дорнод, Сэлэнгэ, Дархан-Уул аймагт хамгийн хямд буюу 1000 төгрөг байна.


Эх сурвалж: Үндэсний статистикийн төв хороо Read More......

Инфляц & дифляц

"Дэлхийн эдийн засгийн хямрал манайд хамаагvй, манай эдийн засаг хєгжєєд л байна", "Манайх жижиг эдийн засагтай учир дэлхийн эдийн засгийн хямрал нэг их нєлєєлєхгvй, хурдан гарна", "Манай улс дэлхийн санхvvгийн сvлжээнд тэгтлээ ороогvй учир хямрал нєлєєлєхгvй" гэсэн манай

удирдагчдын мэргэн vгс худал болж хямрал манай тэр "жижигхэн" эдийн засгийг нємєрчихлєє. Єнгєрсєн хавраас л ноолуурын vнэ унаад эхэлсэн нь л нэг юм хэлээд, єнєєх чинь эхэлж байна шvv гэж сануулаад байж. Даанч манай улстєрчид, эрх баригчид харин ч ноолуурын vнэ унах нь сонгуульд амлалт єгєх нэг далим гараад ирлээ гээд баярласан болохоос биш яагаад байна аа гэх ухаан байсангvй.
Гэтэл єнєєдєр дэлхийн эдийн засагт нvvрлээд байгаа хямрал инфляц, дифляц гэсэн хоёр хэлбэрээрээ улам гvнзгийрч эхэллээ.

ИНФЛЯЦ
Манай эдийн засгийг єнгєрсєн жилээс идэж эхэлсэн инфляц манай мэргэн эрх баригчдад бvр гvйцэгдэхээ болив. Єнгєрсєн 2008 оны мєнгєний бодлого баталж байхдаа нэг оронтой тоонд багтаана хэмээн хєєрцєглєж, 9.5 байвал нэг оронтой гэх vv, хоёр оронтой гэх vv хэмээн тоглоом шоглоом болгож байж баталсан инфляц нь 36 хувьтай болж он дуусгасан. Дэлхийн эдийн засгийн хямрал гэж яриад улс орнууд баргар ирээдvйгээ хэдийнэ олоод харчихсан байхад манайхан мєн л мєнгєний бодлогоо батлахдаа бас л "Ёстой тэр хямрал гэж юу юм. Бидний хувьд сахлын будаа" гэх нь халгvй байгаад оны тєгсгєл гэхэд 12 хувьтай болгочихно" гэсэн нь одоо хаа байхав. Монгол тєгрєгийн vнэ цэнэ, ханш улам л унаад байна. Оны эхэнд 1200 тєгрєг хvрэхтэй vгvйтэй байсан ам.доллар єнєєдєр 1550 болчихлоо. Монголбанк валютын ханш єсч эхлэхэд валютын ченжvvдийг буруутгаж "Тэд л ханшийг єсгєєд байна" гэж чичилж байсан. Валютаар тєлбєр vйлчилгээ явуулж байгаагаас болж байна, тэднийг л хамхиад єгвєл монгол тєгрєгийн ханш суга єснє гээд шалгаад л хянаад л, валютаар vйлчилгээ хийж байгаа газрыг мэдэгдэнэ vv гээд хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр зарлаад байсан нь хаа байхав.

Евро 2000-ын босго давж, ам.доллар 1600 хvрэх гэж байна. Vvнийгээ дагаад гадаад тєлбєр хийдэг, гадаадаас бараа оруулж ирдэг бvхий л аж ахуйн нэгж байгууллагын бараа, ажил vйлчилгээний vнэ тэнгэрт хадлаа. Єнгєрсєн оны эцэстэй харьцуулахад бараа vйлчилгээний, ялангуяа єргєн хэрэглээний барааны vнэ улам єссєєр л байна. Хэрэглээний сагсан дахь бараа буюу, хvн амын єдєр тутмын хэрэгцээт зvйлийн vнэ яг vнэндээ єдєр бvр л нэмэгдэж байна.

Монголчуудын халаасаа тэмтэрдэг цагаан сарын ємнє жил бvр л ингэж нэмэгддэг хэмээн эрх баригчид тайвшруулах гэж оролдсоор байгаа ч энэ нь баяр єнгєрсєн ч хэвээр vргэлжилж инфляц манай эрх баригчдад хазаарлуулахгvй нь ойлгомжтой боллоо. Монголбанкны ерєнхийлєгчєєр томилогдох гэж байхдаа эрхэм Л.Пvрэвдорж ажлаа ч авчихвал энэ бvхнийг дор нь зохицуулна гээд байсан нь хаа байхав. Одоо бvр таг чиг болоод ичээндээ орчихлоо. Єргєс авсан юм шиг нэг хоёр єдєр, долоо хоногийн дотор бvхнийг сайжруулчихна гэж байхгvй нь vнэн ч юу хийж, ямар арга хэмжээ авч байгаа нь мэдэгдэхгvй єнєє хvрч байна. Валютаар тєлбєр тооцоо хийж байгаа газруудыг мэдээл гэсэн зараас єєр хийж байгаа ажил тvvнд vнэндээ vгvй бололтой.

ДИФЛЯЦ
Энэ хямралын дэлхий дахинаа илэрч байгаа хамгийн тод хэлбэр болох хvмvvсийн гар дээрх мєнгє хомсдож худалдан авах чадвар бууран бараа бvтээгдэхvvний гvйлгээ эрс багасах vзэгдэл манайд мєн л хvчтэй илэрч байна. Банкууд зээлийн vйлчилгээгээ нэгэн зэрэг хэсэг хугацаанд зогсоож, одоо дахин эхлvvлсэн ч тодорхой хязгаартай єгч байгаагаас иргэд гар дээрээ мєнгєгvйдэн ялангуяа тансаг хэрэглээний бараа бvтээгдэхvvнээс татгалзахад хvрлээ. Мєнгєгvйдсэн иргэд юун орон сууц, машин худалдан авах, єдєр тутмынхаа хоол, талх, гурил махны vнээ яая гэж байна. Зах зээл дээр автомашины vнэ 3000-5000 ам.доллараар хямдарсан бол тансаг хэрэглээний бараа бvтээгдэхvvн зардаг томоохон дэлгvvрvvд 20-50 хувийн хямдрал зарлаж байна. Зарим нь нэг бараа авбал бас нэгийг vнэгvй дагалдуулан єгнє гэж байна. "Нарантуул" зах дээр наймаа хийдэг худалдаачид ашиг унагах нь байтугай улирлын чанартай хувцасаа алдагдалтай ч гэсэн зарж дуусгахаас аргагvй боллоо гэцгээн халаглаж сууна. Онцын шаардлага гарахгvй бол иргэд нааш цааш зорчихоо больж, энэ нь тємєр зам, агаарын тээврийнхнийг хvнд байдалд оруулж эхэллээ. Байгаа бараа бvтээгдэхvvн нь гvйхээ больсон болохоор нэмж бараа татах нь vндсэндээ зогсч ачаа тээвэр хумигдав. Vvнтэй зэрэгцээд хил гаалийн, ер нь татвар эрс буурав.

Ийнхvv бараа бvтээгдэхvvний борлуулалт эрс муудаж лангуу тvгжсэнээс, аж ахуйн нэгж байгууллагуудад мєнгєний эргэлт буурч тэд зардлаа бууруулах арга эрэлхийлж эхэллээ. Vvний хамгийн эхний арга нь ажиллагсдаа цомхотгох. Томоохон аж ахуйн нэгжvvдэд цомхотгол хэдийнэ эхэлчихсэн.

Ийнхvv манайд иргэдийн худалдан авах чадвар бууран тансаг хэрэглээний бараа бvтээгдэхvvний vнэ хямдарч дифляц болж байхад, нєгєє талд нь єргєн хэрэглээний бараа, ажил vйлчилгээний vнэ єсєн инфляц газар авч байна. Машингvй, орон сууцгvй бол хvн амьдарч болоод байх атал, гурилгvй, махгvй бол яах билээ. Зах зээл vvнийг аль хэдийнэ мэдэрч зохицуулаад монголчуудыг хоёр талаас нь шахаж эхэллээ.
Харин манай эрх баригчид "Манай жижиг эдийн засаг хямралаас маш хурдан гарчихна" гээд л амар тайван сууж байна.

Эх сурвалж: www.olloo.mn Read More......

КВН 2007. Финал - Кубок Кремля по бальным танцам

Read More......

Доклад Международной федерации журналистов

Авторы доклада считают, что 2009 год может стать самым летальным для журналистов. 10 работников СМИ уже погибли в январе.

Ежегодный доклад Международной федерации журналистов был обнародован в среду. В нем отмечается, что 2008 год был значительно менее опасным для журналистов, чем 2007, когда были убиты 175 работников СМИ. Однако большое число убитых в первый месяц года подрывает надежду на дальнейшее улучшение ситуации.

Наиболее опасным местом для журналистов по-прежнему остается Ирак. Немного отстают от него Мексика и Индия.

Авторы доклада призывают правительства всех стран сделать все возможное, чтобы не допускать убийства журналистов, и обвиняют политиков в тотальном безразличии к угрозам в адрес работников СМИ. Read More......

Ярилцлагад яаж бэлтгэх вэ?



Єрсєлдєєн их учраас єєрийн сонирхсон, єсєж дэвжих боломж бvхий албан тушаал олох нь тун ч амаргvй. Цv буюу хувийн танилцуулга тань уншихад хичнээн мундаг байж болно.

Гэхдээ ажил хайх процессын хамгийн чухал vе шат нь ярилцлага байдаг. Ажилд орохоор єрсєлдєх vед ярилцлага л бvгдийг шийддэг. Ярилцлагад бэлтгэх нь бусад оронд бараг урлаг болтлоо хєгжчихсєн байдаг. Нэр хvнд бvхий компанид єєрийн тань хvсэж мєрєєдєж байсан ажилд хэдэн арван хvн, магадгvй хэдэн зуун хvн ч єрсєлдєж магад. Харин тэднээс хэрхэн ялгарч сонгогдох вэ?

Тус болох vvднээс Канадын Викториягийн их сургуулиас гаргасан анхаарах зvйлсээс дор товчлон хvргэе. Ирж мэдэх асуултуудыг тааварла. Ярилцлагын зарчим бол ердєє л ажил олгогч эрхэмд єєрт байгаа бvх сайн сайхан юмаа харуулахад бэлтгэгдсэн байх явдал юм. Таны ирээдvйн босс зан араншин, туршлага, ирээдvйн зорилго, гvйцэтгэх ажил vvрэг, хариуцлагаа хэр ур чадвартайгаар биелvvлэх, бусад ажилтнуудтай нийцтэй ажиллаж чадах уу, компанид маань ирээдvйд хэр их амжилт гаргах вэ, ажлынхаа талаар мэдлэгтэй юу зэрэг зvйлсийг ярилцлагаар мэдэхийг хичээдэг. Дээр нь таны бие даан ажиллах, ажлын ачаалал даах, багаар ажиллах чадвар, vйлчлvvлэгчидтэй сайн харилцах, удирдан зохион байгуулах гэх мэтийг хардаг.

Харин таны зорилго бол єєрийн боловсрол, туршлага, карьерын зорилго, хувийн давуу тал зэргийг ажил олгогчид сайнаар харуулаад тухайн албан тушаалд єєрийгєє тохирно гэдэгт итгvvлэх явдал. Ингэхийн тулд та бэлтгэх шаардлагатай. Бэлтгэл хийх хамгийн энгийн арга бол ирж мэдэх асуултыг тааварлаад тохирох хариултыг бэлтгэх явдал юм. Vvний тулд ажил олгогч болоод албан тушаалаа судлах, єєрийн давуу болон сул талууд, хvсэл эрмэлзэл, хvндэтгэдэг vнэт зvйлсээ шударгаар дvгнэж vзэх хэрэгтэй. Компанийг нь судалсанд ажил олгогч ч сэтгэл хангалуун байх бєгєєд танд єндєр очков єгєх болно. Мєн та тухайн байгууллагын харьяалагдах салбарын зорилт ямар байгаа, холбогдох хууль тогтоомжийг мэдэх нь их чухал. Хамгийн чухал есєн зєвлєгєє Викториагийн их сургуулийнхан бас хvний нєєцийн мэргэжилтэн болоод компанийн захирал болох 100 хvнээс авсан судалгаагаар есєн хамгийн чухал зєвлєгєєг ингэж гаргажээ.

1.Ярилцлага авч байгаа хvмvvс хувцаслалтад их анхаарал хандуулдаг. Иймд нямбай, цэвэрхэн, зохистой хувцас ємсвєл таатай сэтгэгдэл тєрvvлнэ.
2.Маш их урам зоригтой, хариуцлагатай хvмvvст ажил олгогч дуртай байдаг. Ярилцлагын vеэр хайхрамжгvй, анхааралгvй, идэвхгvй байх юм бол цаашид ч ийм байх юм байна гэсэн сэтгэгдлийг тєрvvлдэг.
З.Тухайн ажлыг маш их сонирхож байгаа хvнийг нухацтай хvн гэж тооцдог. Тийм болохоор сонирхож байна гэдгээ харуулахын тулд єєрєє асуулт тавихад буруудахгvй.
4.Ярилцлагын эхэнд цалин, бусад хангамжийн талаар шууд асуух хэрэггvй. Ингэх юм бол єєрийнхєє сайныг харуулахаасаа ємнє тухайн компани чамд ямар ашигтай вэ гэсэн сонирхол байна гэж ойлгогддог.
5.Энэ ажил чамд хичнээн чухал байж болно, тиймээс бvр цєхрєнгєє барж байсан ч тvvнийгээ бvv харуул. Ажил олгогч хvнийг єрєвдєх vvднээс ажилд авдаггvй, туршлага ур, чадвар, хандлагыг тань л харна шvv дээ.
6. Єєрийн ур чадвар, амжилтыг хэт дєвийлгєн ярих хэрэггvй. Энэ нь ажилд орох шансыг тань багасгадаг.
7. Ярилцлага авч байгаа хvн нvд рvv харж ярьдаг хvмvvст дуртай байдаг. Харц буруулах нь ямар нэг зvйл нууж байгаа, єєртєє итгэлгvй байна гэсэн сэтгэгдэл тєрvvлдэг.
8.Тухайн компанийн талаар мэдэхгvй байх нь сайхан сэтгэгдэл тєрvvлдэггvй. Тийм болохоор ярилцлагад орохоосоо ємнє сайн судал.
9. Хэт єєртєє итгэлтэй, онгироо сагсуу хvнд ажил олгогч дургvй байдаг.

Бусад зvйлс:
-Цаг: Хэдхэн минутын ємнє ирээд єєрийгєє тайвшруулаад бодлоо цэгцлэх хэрэгтэй.
-Гадаад тєрх: Нямбай даруу, тєлєв маягаар хувцасла.
-Биеэ авч яваа байдал: Ээлжээ хvлээх vед болон ярилцлага єгч байхдаа эелдэг бай. Наад зах нь суу гэж хэлээгvй байхад нь сууж болохгvй.
-Анхааралтай сонс: Ойлгоогvй асуултаа дахин хэлж єгєхийг хvс.
-Шударга бай: Єєрийнхєєрєє бай. Хуурамч дvр эсгэх хэрэггvй. Єєрийн давуу талууд дээр тєвлєрч ярь. Хэрвээ сул тал, дутагдлын чинь талаар дурьдвал бусдыг буруутгах, уучлал эрэхийн оронд яагаад тийм зvйл болсон талаарх нєхцєл байдлыг тайлбарлах хэрэгтэй.
-Хєдєлгєєн: Єєртэй итгэлтэй байгааг мэдрvvлэхийн тулд мэндэлж буй хvнийхээ гарыг чангавтар атгах, гар хєл салганахгvй тайван байх, ярилцагчийн зvг ялимгvй мэхийн суух, нvд рvv нь харж ярих гэхдээ гєлрєхгvй байх хэрэгтэй. Харин гараа зєрvvлэн барих, нvvр амаа оролдох, сандал дээр хойш налж суух, ярилцагчийн ширээн дээрх юмаар оролдох, бохь зажлах, хумсаа мэрэх, гар хуруугаараа оролдох хэрэггvй. Ярилцлагын дараа ч гэсэн та єєртєє дvгнэлт хийх хэрэгтэй. Ингэснээр єєрийгєє илvv боловсруулах талаар юу хийх хэрэгтэйгээ мэднэ. Read More......

Монголын эстрад урлагийн тvvх

XYI зуунаас эхлэн vvсэж тэр vед маш ихээр хєгжсєн оператта, буффа зэрэг болон хэрмэл жvжигчид ч цэнгээний урлагийг ихээр тоглож байсан юм.

Vvнд бvжиг, хєгжим, дуу, цирк, драм, уран зохиол зэрэг багтаж байсан ба том театрын хэмжээнд удалгvй хvрч, бvр явсаар мюзикхоллын биеэ даасан чанарыг XYIII зуун гэхэд нэгэнтээ олж чадсан байна. Тэр тусмаа баруун европын Франц, Англи, Герман, Итал болон Амерк зэрэг орнуудад оргилдоо хvрч, одоог хvртэл гайхалтай хєгжсєн хэвээр байна. Баруун Европын соёл болон урлагийн тєв нь тухайн vед Франц улсын нийслэл Парис хот байлаа. Парист урлагийн бараг бvх тєрєл энэ vед хэлбэржиж, гадаад олон улсууд Франц руу хошуурч, баян тансаг бvхэн тэнд оршиж байсан бєгєєд vvнийг дагаж цэнгээний урлаг маш ихээр хєгжиж чадсан байна. Vvний vр дvнд тvvгээр орлого олох, худалдах vйл явц vvсч яваандаа бvр єргєжиж XX зууны эхэн vед зєвхєн баячууд тєдийгvй нийгмийн бvхий л давхрагыг хамарч чадсан байна. Аажмаар Европт болон Амеркийг хамарсан шоу урлаг буй болж, хоорондоо ч олон зvйлvvд нь нэвтэрч нэгдэн, бvхэлдээ нэг зvйл болсноор эстрад урлаг vvсэх нєхцлийг бvрдvvлсэн гэж хэлж болох юм.

Энэ урлаг нь Европоор тархан Европын жижиг улс орнуудаар дамжин Орос оронд эстрад урлагийн чиглэл орж ирсэн. 1917 оны Октябрийн хувьсгал гарч цаашдаа социалист нийгэм бvрэлдсэнээр социалист орнуудад эстрад урлаг жигд тархсан. Тухайн vед Орос оронд энэ урлаг хєгжих тусам манай Монгол оронд эстрад урлагийн суурь тавигдаж тухайн vеийн залуус ихээр сонирхох болсон байна. Мєн тухайн vед хєнгєн хєгжмийн аянд бvжиглэж, дуулж, кинонд дуу оруулан янз бvрийн стилээр тоглодог байжээ. Мєн ЗХУ-ын мэргэжилтнvvд Монголд орж ирснээр Монголын эстрадын урлагийн vvсэл хєгжилд маш их тvлхэц єгсєн. 1960-аад оны сvvл, 1970-аад оны эхэн vеэс эхлэн дэлхий нийтийн хєнгєн хєгжим, “эсрад” урлагт єєрчлєлт гарсан. 1950-аад оны сvvл, 1960-аад оны эхэн vед Эльвис Пресли гарч ирснээр тухайн vеийн эстрад хєгжимд єєрчлєлт гарсан. (Роккен Ролл) Vvний дараагаар Битлз гарч ирснээр дэлхий нийтийн эстрад урлагт маш их єєрчлєлт гарсан

МОНГОЛД “ЭСТРАД” УРЛАГ VVСЧ ХЄГЖСЄН НЬ
1921 оны 7-р сард “Ардын ордон” байгуулж 1922 оны 4-р сарын эхэнд бvх цэргийн жанжин Д.Сvхбаатар Голын Цагаан хуаран дээр байрлаж байсан 1-р морин бригадын тэргvvн хороон дээр ирж цэрэг Т.Балданцэрэн, М.Даваа, Н.Дашзэвэг, Мишиг зэрэг хvмvvсийг тэнцvvлэн авч цэргийн хєгжмийг байгуулж, хєгжмийн багшаар А.Кольцовыг ажиллуулсан байна. Цэргийн гуулин хєгжмийн хамтлаг нь “Шивээ хиагт”, “Улаан туг”, “Ган тємєр”, “Дєрвєн цаг”, “Зуун лангийн жороо луус” гэх мэт дууг хєгжимдєн сурч Октябрийн хувьсгалын 5 жилийн ойн баяраар “Коммунист” намын дуу, “Интернациональ” –ыг цог жавхлантай эгшиглvvлснээр тус найрал хєгжмийн хамтлагын тvvх эхэлжээ.

1940 оны эхний хагаст байгуулагдсан Циркийн сургуулийн дэргэдэх дагшаа найрал хєгжмийн хамтлаг, Залуучуудын ордны дагшаа,Барилгачдын соёлын ордны дагшаа, Радиогийн дэргэдэх “Баян Монгол” дагшаа найрал хєгжмийн хамтлагууд тєрєн гарсан юм. 1940 онд Циркийн сургуулийн хєгжмийн ангид мэргэжлийн хєгжимчдийг элсvvлэн бэлтгэж, эстрад урлагийн хєгжvvлэн, нєхцєл боломжийг нь дээшлvvлэхээр жаз хєгжмийн анхны багаж хэрэгслийг мэргэжилтэнА.М.Волошин, С.Гальперин нар хуучин ЗХУ-аас авчирсан байна

Хєгжмийн анхны хамтлагийг хоёр vндсэн чиглэлээр бvрдvvлсэн байна. Vvнд:
1. Жаз хєгжмийн анхны хамтлагийг байгуулахад суралцах хvмvvсийг єєрсдийн саналаар элсvvлэх
2. Цэрэг, бусад албан байгууллагаас хєгжимчдийг шилжvvлэх журмаар гvйцэтгэжээ

Монгол дахь поп урлагийн vvсэл
Монголын рок, поп, жаз хєгжмийн тvvхийн эхлэлийг 1940 онд байгуулагдан тоглож эхэлсэн Улсын циркийн дагшаа хєгжмийн чуулгатай холбон vзэх нь зvйтэй болов уу.
Тєрийн шагналт, ардын жvжигчин Мєрдоржоор удирдуулсан энэхvv дагшаа найрал хєгжмийн чуулгад УГЗ Т.Чимэддорж, АЖ, тєрийн шагналт С.Гончигсумлаа нар аккердеон, УГЖ, тєрийн шагналт Л.Цогзолмаа, Ло.Лувсанбалдан нар саксфон, АЗ, тєрийн шагналт Л.Намхайцэрэн, Ж.Аюуш нар хийл хєгжим, УГЖ Н.Даваг-Очир, С.Дэмбэрэл нар тробон тоглож байсны дээр банжо гитар хєгжмийг Жvрмэд гэдэг бvсгvй чадварлаг тоглодог байжээ. Мєн энэ чуулгын тоглолтонд Л.Цогзолмаа гуай монгол ардын дуу Ганди модыг Зєвлєлт Холбоот Улсаас ирж ажиллаж байсан багш С.Гальднерийн найруулгаар шинэ маягт оруулан тvргэн аяаар анх дуулсан нь тэр vеийн дуулаачийн урлагт хийсэн шинэчлэл болсон гэж vздэг.

Манай монголчууд 1980-аад оны дунд vе хvртэл рок, поп урлагийг эстрад гэж ярьж ирсэн уламжлалтай. Эстрад гэдэг нь тайзны урлаг гэсэн ерєнхийлсєн утгатай vг ажээ. Эстрадын тєрєл зvйлд тайзны бvх тєрлийн урлаг багтдаг. Тэгвэл хэдийнээс эстрад гэдэг vг нь монголын соёл урлагийн амьдралд орж ирснийг авч vзвэл сонирхолтой зvйлvvд их юм. Ийнхvv ухаж vзэх болсны учир нь чухам тэр л эстрад гэсэн нэр томъёоны доор монголын соёл урлагт эргэлт шинэчлэлт гарч, бидний судалж буй поп урлаг маань ч vvнээс vvдэлтэй байх явдал юм. 1945 оны 4-р сарын 7-ны єдєр БНМАУ-ын Сайд нарын Зєвлєл болон МАХН-ын Тєв Хорооны хамтарсан 23/20 дугаар хурлаар тус улсад Улсын эстрад концертын товчоо байгуулах тухай хэлэлцээд уг товчоог эмхлэн байгуулахыг уран сайхны хэргийг эрхлэх газарт даалгасан тогтоол гарган баталсан ажээ. Ингэж цоо шинэ vг монголд анх удаа нэвтрэн дуулдаж, хvн ардын оюуны хэрэгцээг судлан боловсруулж, дэлхийн тэргvvний сонгодог урлаг, Зєвлєлтийн ард тvмний урлаг соёлын жишээн дээр єєрийн орны урлагийн тєрєл зvйлийг баяжуулан хєгжvvлэх vндэс суурийг тавьсан байна.

1964 онд Л.Ванганы найруулгаар Барилгачдын соёлын ордонд монголын анхны эстрад концертыг тогложээ. Дуу хєгжим, хошин шог, бvжиг, илбийн vзvvлбэр оролцсон энэхvv концерт нь С.Мааяагийн хєгжим “Таксийн цоохор машин”, Т.Чимэддоржийн хєгжим, С.Дашдооровын vг “Зам дээр гээгдсэн цэцэг гэх зэрэг дуу анх дуулагдан олны дуртай дуу болон тvгсэн тvvхтэй. Тэртээ 1960-аад онд Монголын соёлын яам хvн ардынхаа оюуны хэрэгцээг ойлгон цэгнэж, гадаадын мэргэжлийн хамтлаг дуучдыг жил бvр авчран тоглуулдаг байжээ. Vvнд, тодруулж хэлбэл
-Чехийн Карл Дубагийн оркестр
-Польшийн радио телевизийн Биг – Бэнд
-Польшийн турбадур Бит хамтлаг
-Германы радиогийн дэргэдэх Венигбергийн Биг – Бэнд
-Куба, Болгар, Зєвлєлтийн хамтлаг, чуулга жил дараалан ирж монголын vзэгч олонд тоглолтоо толилуулдаг байжээ. Ингээд тэр vед энд тэнд тоглож байсан дагшаа найрал цєєхvvлvvдээс хvмvvсийг шилж аван 1968 оны 10-р сард Польшийн дагшаа хєгжмийн дэргэд 3 сарын дамжаанд явуулжээ.
Т.Чимэддоржоор удирдуулсан энэ хvмvvсийн бvрэлдэхvvнд Б.Даваа, А.Хишигдорж, Т.Уртнасан, нар орж явсан ба, Монголын радиогийн дагшаа найрал хєгжмийн энэ чуулга нь хожмын “Баян-Монгол” чуулгын эхлэл болсон тvvхтэй. Энэ vеийн байдлыг бvхэлд нь авч vзвэл монголын соёл урлагийн амьдралд нэгэн цоо шинэ хуудас нээгдсэн гэж vзэж болно. Тvvнээс хойш Монголын эстрад урлагийн тайзанд поп, рокийн алдартай шилдэг хамтлагууд ар араасаа цувран гарч ирж байлаа. Гэвч энэ бvхэн Монголын анхны эстрад буюу поп хамтлаг “Соёл-Эрдэнэ”-ийн vе залгамжлагч нар байсан юм.Єнєєдєр Монголд поп урлаг мэргэжлийн єндєр тvвшинд хvрсэн юм. Анхны поп дуучид болох Б.Нандинцэцэг, Уранчимэг, Ч.Насантогтох нарын халааг авсан поп хатагтай Б.Сарантуяа “Инээмсэглэл” хамтлагт анх дуулж эхэлснээр олны танил болсон билээ.

Хамтлагууд тєрєн гарахдаа єєр єєрийн шинэ шинэ урсгалыг нээж бий болгох зорилготой гарч ирдэг байна. Монголд єнєєдєр олны шvтээн болсон хамтлаг дуучид нэмэгдсээр байна. Одоогийн эстрад хамтлагуудын тоглож байгаа хэв маягаар нь дараах байдлаар ангилсан байна.
Поп рок – Соёл эрдэнэ
Диско – Харш
Прогрессив рок – Хонх
Жаз рок – Соёмбо
Софт рок – Чингис хаан
Арт роз – Никитон
Хард рок – Харанга
Треш метал рок – Маднес
Спид метал рок – Хурд
Кантри – Т.Бат-Оргил
Хэви метал рок – Аясын салхи
Гранж рок – Нисванис
Регги – Айзам
Поп техно – Сvнс
Техно реп – Хар сарнай
Энэхvv ангиллыг Чингис хаан хамтлагийн ахлагч Д.Жаргалсайхан 1996 онд хийсэн байна. Read More......

Apple-н vvсгэн байгуулагч Steve Jobs чамд зєвлєж байна.




Дэлхийн тэр бумтануудын нэг, бидний сайн мэдэх "Apple" корпорацийн vvсгэн байгуулагч Steve Jobs-ын ажил амьдралдаа мєрдєн, дагаж явдаг зарчимуудаас хvргэе. Тэрээр анх 1955 оны 2-р сарын 24-нд АНУ-ийн Калифорни мужийн Сан Франциско хотод мэндэлсэн бєгєєд 1976 онд анх Apple-г vvсгэн байгуулж байжээ. Дашрамд дурдахад тэрээр хамгийн анхны PC буюу Desktop компьютерийг зохиосон билээ.

Би 23 насандаа ойролцоогоор 1 сая долларын хєрєнгєтєй байсан бєгєєд 24-тєйдєє 10 сая харин 25-тайдаа ойролцоогоор 100 сая-ын хєрєнгєтэй байсан ба гэхдээ энэ бvгд тийм ч их чухал байсангvй учир нь би энэ бvгдийг ердєє ч мєнгєний тєлєє хийгээгvй юм.

Миний ажил бол хvмvvсийг хєнгєн, сул чєлєєтэй байлгах бус харин тэднийг улам илvv сайн болгож хєгжvvлэх юм. Минийн ажил бол компаныхаа бvх талууд дээр ажил хэргийг эмхэлж, бvдэг байгаа замуудыг тодруулж, хамгийн чухал ажлын гол цємийг атгах явдал юм. єєрсдєнд байгаа сайн ажилчидыг улам илvv сайн ажиллахад нь тvлхэц єгч, байж болох бvх л эрчимтэй шинэлэг санаануудыг олох юм.

Агуу зvйл бvтээх ганц гол зам нь чи єєрийнхєє хйиж байгаа зvйлдээ дуртай байх явдал бєгєєд хэрвээ чи хараахан тvvнийгээ олоогvй байгаа бол эрсээр л байгаарай. Битгий бууж єгч зогсоорой, нэгэн єдєр л чи олох болно.

Чиний амьдралын хугацаа чинь хязгаартай учир єєр нэгний амьдралаар амьдрах гэж битгий vр, бусад хvмvvсийн бодлын vр дvнгийн ягшмал сургааль, онолд єєрийгєє битгий хvлvvл. Бусад хvмvvсийн бодол санааг єєрийн чинь дотоод дуу хоолойг живvvлхийн бvv зєвшєєр. Харин хамгийн гол нь чи єєрийнхєє зvрх сэтгэл болон зєн совингоо дагах зоригтой бай. Тэд чиний жинхнээсээ яг юу г хvсэж, юу болохыг ямар нэгэн байдлаар мэдэж болох ч, бvх зvйл бол хоёрдахь ч юм.

Ихэнхи хvмvvсийн vгийн санд нь, дизайн гэдэг бол зvгээр л нэг гаднах єнгє, хэлбэр гэсэн ойлголт байдаг. Энэ интерьер чимэглэл, зvгээр л нэг буйдангийн дээр байдаг зvvлттэй адил мэт байдаг. Харин гэхдээ миний хувьд бол дизайн гэдэгийн утгаас єєр илvv юу ч байхгvй. Дизайн бол аливаа бvтээгдэхvvн болон vйлчилгээ гаднах vе давхаргаараа амжилтыг илэрхийлсэн, хvнийн гараар бvтээгдсэн тухайн бvтээлийн гол сvнс нь юм.

Бараг бvх зvйлс - бvхий л єнгєцхєн итгэл найдвар , бахархал, айдас болон алдаа дутагдалын хvндрэл, энэ бvгд бvгдээрээ vхлийн ємнє нvvр тулах цагт нурах юм. Чи єєрийнхєє vхнэ гэдгээ мэдэж амьдрах нь, єєртєє байгаа ямар нэг зvйлээ алдах вий гэдэг айдсаас салж амьдрах хамгийн зєв арга юм. Чи энэ хорвоод ирэхдээ юу ч vгvй нvцгэн л ирсэн. Чи єєрийн зvрх сэтгэлээ дагахгvй байх ямар нэгэн шалтгаан vгvй билээ.

Энэ бvгдийг би шууд ойлгочихоогvй юм. Гэхдээ Apple-с халагддаг нь миний хувьд тохиолдсон хамгийн сайн зvйл болсон юм. Амжилттай байхын хvнд тал нь, дахин анхлан суралцагчын бvх зvйлийг сурч мэдхийн эрч хvчээр солигдсон юм. Энэ нь намайг миний амьдралын хамгийн бvтээлж vерvv минь орход чєлєєлсєн билээ.

Чи зvгээр л шууд vйлчлvvлэгч дээр очоод юу хvсэж байгааг нь асуугаад, тэгсэний дараа vйлчилнэ гэсэн зvйл байж болохгvй. Хэрэв тэгвэл тэд урьднийхаас арай илvv шинэлэг зvйл хvсэх болно.

Ямарваа нэгэн зvйлийг шинээр сэдэж хийнэ гэдэг бол vнэхээр хэцvv. Хvмvvс ихэнхидээ тэдэнд єєрсдєнд нь шинэ зvйлсийг харуулж, таниулахаас нааш єєрсдийнхєє яг юу хvсээд байгааг мэддэггvй.

Чанарын тэргvvн нь бай. Зарим хvмvvс сайн давуу тал хэрэгтэй байгаа газар яг тухайн зvйлийг бvрдvvлж чаддаггvй.

Би бодохдоо бид нар зvгээр л хєгжилдєж байгаа бєгєєд манайхаар vйлчлvvлэгчид бидний бvтээгдэхvvнд сэтгэл хангалуун байгаа ба бид vргэлж илvv сайн болгохыг хичээдэг

I want to put a ding in the universe. Одоо харин миний галзуу, орчинтойгоо зохицодоггvй, бослого гаргадаг, тєвєг уддаг хvмvvст хэлэх зvйлсийг сонс- та нар эдгээр хvмvvстэй санал нийлэхгvй эсвэл тэднийг магтаж, эсвэл тэднийг гутаан доромжилж болох ч харин тэднийг хэзээж vгvйсгэж чадахгvй юм. Учир нь тэд аливаа юмсыг єєрчилж, урагшилж чаддаг бєгєєд зарим нэг нь тэднийг галзуу гэж бодож болох ч харин бид, манай хамт олон нь тэднийг агуу нэгнээр хардаг билээ. Учир нь эдгээр галзуу нэгнvvд нь дэлхийг єєрчилж чадна гэж хангалттай галзуугаар сэтгэж чаддаг юм.

Эх сурвалж: www.caak.mn Read More......

Устөрөгчийн эрчим хүчний хэтийн төлөв

Дэлхий нийтээр сэргээгдэх буюу альтернатив эрчим хүчний хөгжилд ихээхэн анхаарал тавих цаг болоод байгаа билээ. НҮБ-ын мянганы уулзалт, “их наймын” уулзалт зэрэгт альтернатив эрчим хүчний хөгжлийн нэгэн боломжит чиглэл бол эрчим хүчний салбарт ус төрөгч ашиглах явдал гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн байдаг.

Ус төрөгчийн эрчим хүч бол ус төрөгчийг эдийн засгийн салбарт нөөцлөх, тээвэрлэх, хэрэглэх зэргээр эрчим хүч үйлдвэрлэх хандлага юм. Ус төрөгч нь өнгөгүй хий ба байгальд өөр элементүүдтэй хамтран оршдог.
Жишээ нь: хүчил төрөгч (ус), нүүрс төрөгч (метан) болон төрөл бүрийн органик нэгдэлд оршдог.Ус төрөгчийн химийн идэвх өндөр тул байгальд дангаар орших нь нэн ховор. Ус төрөгчийг шатаахад хүчил төрөгчийн орчинд дулааны эрчим хүч ялгаран ус бий болдог. Иймээс ус төрөгчийг түлшний оронд ашиглахад байгаль орчны тэнцвэрт байдал алдагдахгүй, хортой зүйл ялгарахгүй давуу талтай. Дэлхий дээр ус болон органик биетэд орших ус төрөгчийн нөөц шавхагдашгүй билээ. Эдийн засгийн аль ч салбарт ус төрөгчийг ашиглаж болох бөгөөд тээврийн салбарт ихээхэн анхаарал татаж байна. Бусад эрчим хүчний эх үүсвэрүүдтэй харьцуулахад ус төрөгч нь уснаас ялгарах боломжтой. Мөн бусад төрлийн өндөр үр ашигтай түлш гаргаж авахад синтезийн үүрэг гүйцэтгэдэг бөгөөд одоогийн дэд бүтцийг ус төрөгчийн түлш хэрэглэх, тээвэрлэхэд ашиглах бололцоотой.
Өнөө үед хамгтийн түгээмэл хэрэглэж байгаа арга нь метаныг уураар хувирган ус төрөгч ялгаж авах явдал. Энэхүү технологийн дагуу хий, химийн үйлдвэрт үйлдвэрийн устөрөгчийн 90 орчим хувийг гаргаж авч байна. Үйлдвэрийн явц 2 үе шатнаас бүтнэ. Эхний үе шатад 750-850 С халууны катализатортой орчинд метан болон усны уур нь устөрөгч, нүүрс төрөгчийн исэл болон задрана. Хоёрдугаар үе шатад 200-250 хэмийн дулаанд нүүрс төрөгчийн исэл, ус нь нүүрс төрөгчийн давхар исэл ба устөрөгч болон хувирдаг.
АНУ-ын Эрчим хүчний яамны судалгаагаар энэхүү дээрх аргыг ашиглан гаргаж авсан ус төрөгчийн үнэ 1 галлон Дж нь 7 доллар буюу 0.24 цент/ литр бензиний үнэтэй дүүхээр байна. Ус төрөгчийг тээврийн салбарт хэрэглэхэд хадгалах, тээвэрлэх, түгээх тодорхой дэд бүтэц шаардлагатай агаад машины хөдөлгүүрт тодорхой нэмэлт өөрчлөлт хийх хэрэгтэй. Одоогооор машинд зузаан хантай зэвэрдэггүй 35 МПа даралттай устөрөгчтэй баллон суурилуулж байгаа. Энэ нь ойролцоогоор 33 кг жинтэй. Ийм хэмжээний ус төрөгчөөр 200 км газар машин явах боломжтой бөгөөд гүйдлийг нь нэмэгдүүлэн 500 км болгохын тулд 70 МПа даралт хэрэгцээтэй боловч, өнөөгийн техникийн аюулгүй байдлын үүднээс хэрэгжүүлэхэд хүндрэлтэй аж. Read More......

IT-гиганты съеживаются и экономят




Мировой экономический кризис не щадит никого. Рынок информационных технологий не стал исключением. Из-за колоссальных убытков мелкие компании, производящие компьютерное оборудование или предоставляющие интернет-услуги, разоряются, а крупные вынуждены существенно сокращать штат и урезать расходы на зарплату.

Серьезные проблемы испытывает даже такой гигант, как Microsoft. На днях было объявлено, что компания в ближайшие полтора года планирует сократить около пяти тысяч сотрудников, причем 1400 из них уволят уже сейчас. Согласно финансовым отчетам, Microsoft получила $4,17 млрд прибыли за последние три месяца 2008 года. Это на 11% меньше, чем годом ранее. Компания объясняет снижение прибыли неблагоприятной ситуацией на рынке персональных компьютеров и постепенной популяризацией недорогих нетбуков.

"Насколько я знаю, у Microsoft никогда не было подобных спадов, и это сигнал о том, что времена меняются", – говорит аналитик компании Cross Research Ричард Уильямс. Нынешние масштабные увольнения – первые в истории компании. С момента основания Microsoft в 1975 г. несколько раз проводились незначительные сокращения штата, и, как правило, это было связано с приобретением других компаний.

От еще большего числа сотрудников вынуждена избавиться компания Intel – один из ведущих производителей микропроцессоров и комплектующих. Из-за резкого снижения спроса на компьютеры IT-гигант объявил о закрытии пяти заводов в США и Азии. В связи с этим от пяти до шести тысяч работников компании окажутся не у дел. "Несчастливый билет" вытянули работники заводов в калифорнийской Силиконовой долине и в штате Орегон, а также в Малайзии и на Филиппинах.

Неделю назад в Intel сообщили о падении прибыли за четвертый квартал прошлого года на 90%. Она составила всего $234 млн, в то время как в прошлом году компания за тот же период заработала $2,3 миллиарда. Представители Intel утверждают, что решение свернуть производственные мощности не повлияет на инвестиционную политику и компания по-прежнему будет вкладывать средства в свои наиболее современные предприятия.

Один из конкурентов Intel, Taiwan Semiconductor Manufacturing, также объявила, что несет потери из-за падения спроса на компьютеры и комплектующие для них. Она сообщила о падении прибыли за последний квартал на 64%. Еще один производитель процессоров, AMD, по слухам, в ближайшее время сократит штат на 9%, или 1100 человек.

Трудные времена и у крупнейших игроков интернет-рынка. Компания Yahoo! также вынуждена предпринимать ряд серьезных мер по преодолению кризиса. Представители портала, в прошлом году отказавшегося переходить во владение Microsoft, накануне объявили, что зарплаты всего персонала будут заморожены до конца года. В декабре были уволены полторы тысячи сотрудников Yahoo!, и сейчас на горизонте замаячила перспектива нового сокращения.

Похоже, только IBM надеется пережить этот год в плюсе. В минувший вторник она опубликовала отчет за четвертый квартал прошлого года и прогнозы на 2009 год. Чистая прибыль компании за три месяца составила $4,4 млрд, или $3,28 на акцию, что на 12% выше соответствующих показателей прошлого года. Это произошло, несмотря на снижение выручки на 6%. Секрет успеха IBM кроется в снижении издержек и переключении внимания на наиболее прибыльные виды деятельности, а также в том, что компания перестала зависеть исключительно от продаж оборудования, сделав акцент на программном обеспечении и обслуживании, считают аналитики. В 2009 г. IBM ожидает получить еще большую прибыль: не менее $9,20 на акцию. Read More......

Радио хэзээ хамгийн олон сонсогчтой байдаг вэ?

Хэвлэлийн Хvрээлэнгийн “Хэвлэл мэдээлэл хэрэглэгчдийн судалгаа”-ны 2009 оны нэгдvгээр сарын тайлан хэрэглэгч байгууллагууддаа хvрч байна.

Энэ сарын судалгаагаар радио сонсогчдын зан vйлийн мэдээллийг тvлхvv судалж, радио долгионы зах зээлийг тодорхойлжээ.

Их Британийн радио долгионы судалгааны RAJAR байгууллага Англид єглєє 6-8 цагт, єдєр 12-14 цагт, орой 16-17 цагт радио сонсогчид хамгийн олон байдгийг тогтоосон бол Монголын Хэвлэлийн Хvрээлэнгийн “Хэвлэл Мэдээлэл Хэрэглэгчдийн Судалгаа”-гаар Улаанбаатар хотод єдєр 14-15 цагийн хооронд хамгийн олон хvн радио сонсож байгаа юм. Мэдээлэл авдаг тvгээмэл эх сурвалжийн нэг бол радио. Хамгийн сvvлд “Лавайн эгшиг 97,5”, “P-3 100,9” зэрэг радио бий болсноор нийслэлд богино долгионы 23 радио єрсєлдєж эхэллээ.
Судалгаагаар дээрх 23 радиогийн хvртээмж, сонсогчдын зан vйл болон FM радиогийн оргил цагийн хvрээ гэх мэт урьд нь судлаагvй олон хэрэгцээтэй асуудлыг судлажээ.

Даваа, Ням ер нь амралт, ажлын єдєр харгалзахгvй телевизийг олон хvн vздэг байхад радио сонсогчдын хувьд амралтын єдрvvдэд, ялангуяа 14 цагийн vед хамгийн их цаг заваа зарцуулдаг байна. “Life 104.0” болон “Hi Fi 98.9” радиог залуус илvv сонсож байгаа бол МVОНР, “Гэр бvлийн радио 104.5”-ыг дєчєєс дээш насныхан сонирхдог. Улаанбаатар хотын 12-оос дээш насны нийт хvн амын 87 хувь нь радиог ямар нэгэн байдлаар сонсдог ба єдєрт 35 орчим хувьд нь радио нэвтрvvлэг, дуу хєгжим хvрдэг байна. Эдгээр мэдээллийг Хэвлэлийн Хvрээлэнгийн “Хэвлэл мэдээлэл хэрэглэгчдийн судалгаа”-ны 2009 оны нэгдvгээр сарын тайлангаас дэлгэрvvлж мэдэх боломжтой юм. Read More......

Компьютер ''сэтгэдэг'' болох нь

Оросын шинжлэх ухааны академийн Москвагийн мэдээлэл дамжуулах асуудал эрхэлсэн хvрээлэнгийн мэргэжилтнvvд нэгэн сонирхолтой зорилт тавиад байгаа аж.

Энэ нь компьютер дэлхийн сvлжээнд байрлуулсан мэдээллийн утга агуулгыг ойлгодог болгох аж. Єєрєєр хэлбэл, эрдэмтэд компьютерийг хvний тавьсан асуултад vнэн зєв хариулдаг болгох гэнэ. Компьютерийн хэлний мэргэжилтнvvд эхийг анхны хэлбэрээс машинд ойлгомжтой зарим хийсвэр тєсєєллєєр єєрчилдєг ШАТ-3 системийг боловсруулжээ. Москвагийн мэдээлэл дамжуулах асуудал эрхэлсэн хvрээлэнгийн захирал, техникийн ухааны доктор Александр Кулешов хэлэхдээ, "Хамгийн гол нь сонгодог вэбийг энгийн хэлээр асуултад хариулж сургах хэрэгтэй байна. Ямар ч асуултад хариулахад мэдээлэл хангалттай байгаа. Интернэтийг асуултад хэрхэн оновчтой хариулдаг болгох вэ. Дэлхийн эрдэмтэд 2001 оноос энэ асуудлаар ажиллаж байна. Тэд єнєєгийн дэлхийн сvлжээнд семантик сvлжээ буюу утга агуулгатай давхар байгуулж байна" гэжээ. Компьютерийн хэлний лабораторийн ахлагч, профессор Игорь Богусловский: "Интернэтэд ашиглаж байгаа мэдээллvvдийг хvн ойлгох зориулалттай юм.

Компьютерээр интернэтээс мэдээ олж чадах ч, тvvнийг ойлгож, ангилж чаддаггvй. Интернэтэд байгаа мэдээ компьютерт ойлгох боломж олгож байгаа нэмэлт тусгай мэдээллээр хангахад семантик сvлжээний зорилго оршиж байна гэжээ. ШАТ-3 систем нь эхийг эсвэл єгсєн агуулгаар эхийн бvтцийг ойлгох шаардлагатай дурын ангиллын даалгаврыг шийдэх боломжтой. Эхээс мэдээлэл авах эсвэл эхийг машинаар хєрвvvлэх тухай энд яригдаж байгаа билээ. Ямар ч хэлээр системийг ашиглахаас гадна асуултыг тодруулах шаардлагатай нєхцєлд компьютер асуултад хариулахын тулд хэрэглэгчтэй харилцах боломжтой юм. Тус хvрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний ахлах ажилтан Леонид Иомдин: "Тухайлбал, нэр утга тодорхойгvй єгvvлбэрийг харилцан ярьж, ангиллах боломжтой. Хэрэв єгvvлбэр хоёр утгатай бол хєрвvvлэх систем энэ мєчид зогсч, тухайн хvнээс юу , асууж байгааг нь тодруулна" гэжээ. Компьютер эхийг "ойлгоно" гэдэг тодорхой хэмжээний тєсєєлєл юм хэмээн академич Юрий Апресян хэлсэн байна.

Мєн тэрбээр, "Хvний" хэлэнд "халхлах", "гийгvvлэх", "зєн совин" гэсэн ойлголт байдаг. Хvний ойлголт нь эрэмбэ дараалалгvй, учир зvйд vл нийцэх байдлаар задардаг. Харин учир зvй нь гийгvvлэх, таамгаар ээлжилдэг. Хvний энэ чадвар их чухал... Компьютер ердєє "ухаантай" машин. Энэ машин зєвхєн эрэмбэ дарааллаар ажилладаг. Харин эрдэмтэд компьютерийг єнєєгийнхєєс илvv гvн гvнзгий эх материалыг ойлгох чадвартай болгож чадна. Vгсийн сангийн vйлдэл хийдэг аппарат энэ даалгаврыг шийдэхэд тусална. Vvнийг машинд шилжvvлж, vгсийн сан болон єгvvлбэр зvйн ижил бус утгыг танихад ашиглаж болно. Тэр vед компьютер илvv оновчтой, зєв сонголт хийнэ. Манай багийнхан дэлхийд анх удаа "Утгатай- эх" загварыг компьютерт єргєн хvрээнд хэрэгжvvлсэн. Бид компьютер эхийг нарийн ойлгох чадвартай болгохын тулд утга зvйн болон єгvvлбэр зvйн бvтцийг автоматаар бvтээх системийг боловсруулж байна. Гэхдээ хэсэг хугацаанд утга зvйн сvлжээ байгуулахад шийдвэрлэх эргэлт хийнэ гэж найдах хэрэггvй юм" гэжээ. Мэдлэгийг аажмаар хуримтлуулж, эцсийн дvндээ интернэтийн боломжийг нэлээд єєрчилнє. Эртний Грекийн домогт гардаг сvсэгтнvvдийн асуултад бурханы ємнєєс хариулдаг оракул шиг бvх vvргийг єєртєє хvлээхэд бэрх хэдий ч, 10 жилийн дараа єєр вэб хуудастай болох юм байна. Read More......

Хэл сурах шалгарсан арга бол сонсох

"Шинжлэх ухааны хялбаршуулсан дискурсыг танин мэдэхvйн хэл шинжлэлийн vvднээс зэрэгцvvлэн судлах нь" сэдвээр докторын зэрэг хамгаалсан,

БСШУЯ-ны улсын боловсролын vнэлгээний газрын шинжээч, Канадын боловсролын мэдээллийн тєвийн ерєнхийлєгч, Англи хэлний академийн захирал З.Ганчимэг зєвлєж байна.

- Англи хэл дээр сонсох чадвараа сайжруулах хамгийн шалгарсан арга бол ФМ радиогоор ББЦ-ийн нэвтрvvлгийг тогтмол сонсох. "ББЦ их хурдан ярих юм, ойлгохгvй байна" гэж ярих хvнтэй цєєнгvй тааралдсан. Хэт хурдан, ойлгохгvй байна гэдэг тийм ч муу биш л дээ. Машиндаа, гадаа гудамжинд явж байхдаа ч чихэвчний хєгжмєєр англи хэлний нэвтрvvлгийг байнга сонсоцгоо. Сонсголоо дасгахгvй, дадлага хийхгvйгээр амжилтад хvрэхгvй.

-Бид эх хэлээ сурсан шигээ англи хэлийг мєн тэгж vзэх хэрэгтэй. Эргэцvvлээд бодъё. Монгол хэлийг манцуйдаа, тэр ч бvv хэл бvр эхийн хэвлийд байхаасаа л чагнаж эхэлсэн билээ. Дараа нь бид ярьж, уншиж, хамгийн сvvлд бичиж сурсан биз дээ.

- 3аримдаа ойлгох гэж хэт хичээлгvй зvгээр л чагнах нь тустай байдаг. Улайрах нь ойлгох чадварыг хєгжvvлэхгvй саад болох, залхаах хандлага vvсгэдэг тал бий. Гэхдээ санаа бvv зов.
Сандраад хэрэггvй. Сонсож эхэлсэн анхны долоо хоногт амжилтын сууриа аажмаар тавь. Тэгвэл чихэнд англи хэлний хэмнэл, аялга хоногшиж, яваандаа мэддэг vг хэллэгээ барьж авч чадна. Ойлгох тусмаа, vг барих тусмаа урам зориг ордог.
Урсгал яриаг сонсоод барьж сурахад хамгийн чухал зvйл бол авиа ижилсэх, ондооших, гээгдэх гэх мэт авиан зvйн vзэгдлvvдийн тухай зохих мэдлэгтэй байх нь ач тустай. Эцэст нь цэвэрхэн дуудлагатай болоход чухал нєлєєтэй.

Одоо англиар сонсох чадвараа хєгжvvлэхээр зориг шулуудсан гэдэгт уншигчиддаа найдаж байна. Єнєєдрєєс эхлэн ФМ 106.6 долгионоор "Америкийн дуу хоолой" радио станцын тусгай англи хэлний цагийг алдалгvй сонсоорой. Єдєр бvр ФМ долгионоор 00.30-01.00, 15.30-16.00, 23.30-24.00 цагт олон улсын мэдээгээр эхэлж, 30 минутын турш Тантай хамт байх болно.


Англи хэл бие даан суралцахад туслах зарим вэб хаягууд:
1. www.englishpage.com дунд болон дээд шатны оюутнуудад зориулсан англи хэлний дvрмийн дасгал
2. www.englishlearner.com, www.long-man.com, www.geocities.com англи хэл суралцагсдад зориулсан.
3. owl.English.purdue.edu vнэгvй интерактив видео хичээл, асуулт хариулт, vгийн сvлжээ.
4. Англи хэлээ хэрхэн сайжруулах талаар vнэгvй онлайн зєвлєгєє авах, унших материал, vгийн сангийн баялгаа нэмэгдvvлэх, сонсох www.churchill-house.com/english, www.learning-eng-lish. com/learnonline Read More......

Найз бvсгvйчvvддээ бvv итгэ

Гэр бvлийн амьдрал нууцлагдмал, далд байх ёстой. Амьдралын практикаас харахад найз хvvхнvvддээ итгэж, бvх нууцаа дэлгэдэг эмэгтэйчvvд зарим талаар хохирох нь бий.

Ялангуяа хvнтэй суух гэж байгаа эсвэл гэр бvлтэй эмэгтэйчvvд нэлээд хашир байх нь зvйтэй. Учир нь хувийн нандин харьцаа гэдэг бол маш эмзэг хэврэг зvйл юм. Єчvvхэн тєдий "сvvдэр" тусахад "хагарч бутрахдаа" амархан. Найз залуу болон нєхєртэйгээ харьцах харьцаанд асуудал vvсэх бvрт найз нєхєд болон гадны хэн нэгэнд зовлон тоочиж гvйх хэрэггvй. Хэрвээ vнэхээр ярих, гомдоллох шаардлага гарвал танд бяцхан зєвлєлгєєг єгье.
Гэр бvлийн амьдралд сэтгэл хангалуун, дутах зvйлгvй бол єчvvхэн тєдий зєрчил, маргааныг бvv дэвэргэ. Асуудалгvй гэр бvл байдаггvйг сана.
Асуудал тийм чухал эсэхийг тодорхойл. Хэрэв нєхєр чинь цалингаа бvтэн єгдєггvй эсвэл гэр орны ажилд тусалдаггvй бол vvнийг гэр бvлийн бус хvнд хэлэх хэрэггvй. Нэг мэдэхэд л харамч нєхєртэй гэсэн дэмий яриа хайртай хvний чинь сонорт хvрч асуудал хурцдана. Найз эмэгтэй чинь таныг тавлаж магадгvй. Иймд жижиг сажиг асуудлыг нєхєртэйгээ хэлэлцэж тохирсон нь дээр байдаг.

Нєхрийнхєє сексийн чадавхыг хэзээ ч бусадтай бvv хэлэлц. Хамгийн дотны найз бvсгvйдээ ч тэр. Ор хєнжлийн асуудлын тухай яриа бусдын саваагvй шохоорхлыг хєдєлгєдєг юм шvv.
Хадам эцэг, эхийн талаар дэлгэрэнгvй ярих хэрэггvй. Ярианы чинь 40 хувь магтаал, харин 20 хувь нь шvvмж байсайн ч найз бvсгvй чинь зєвхєн шvvмжийг єлгєж авна. Энэ нь эмэгтэй хvний онцлог гэх vv дээ. Ингээд л тэр шvvмж яриа тархаж, гомдож, баярлахдаа амархан настангуудын сонорт хvрнэ.

Гэр бvлийн тєсєв санхvvг бусадтай хэлэлцдэггvй. Ялангуяа бусдын атаархал тєрvvлэхvйц "Би тийм vнэтэй бєгж, шуба авсан", "тийм єртгєєр байрандаа засвар хийсэн" гэх мэтийн яриа бvv дэлгээрэй. Хvний хорсол, атаархал гэдэг юу ч бусниулж чаддаг хvчтэй хар энерги билээ.
Нєхрийнхєє зан ааш, дадал зуршлын онцлог, євєрмєц байдлын тухай ч ярих хэрэггvй. Хvн бvрт л бага сага сул тал байдаг шvv дээ. Та чухам тэр занд нь татагдаж, гэр бvл болсон биз ээ. Ер нь гэр бvлийн амьдрал нууцлагдмал, далд байхдаа гэмгvй байдгийг санаарай.

Эх сурвалж: www.olloo.mn Read More......

Дэлхийн санхvv эдийн засгийн хямрал ба Монгол улс сэдэвт уулзалтаас гаргасан зєвлємж

МАХН-ын Удирдах Зєвлєлийн санаачлагаар Монгол Улсын Ерєнхийлєгчийн Тамгын газар, УИХ-ын Тамгын газар, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар,

Шинжлэх ухааны академи, Сургалт судалгааны "Прогноз" академиас хамтран зохион байгуулсан "Дэлхийн санхvv, эдийн засгийн хямрал ба Монгол Улс" сэдэвт зєвлєлдєх уулзалтадтєрийн болон тєрийн бус байгууллагын тєлєєлєгчид, эрдэмтэн судлаачид, бодлого боловсруулагчид, бизнес эрхлэгчид, банк санхvvгийн болон олон улсын байгуулла¬гын тєлєєлєгчид оролцож, дэлхийн санхvv, эдийн засгийн хямралын Монгол Улсад илэрч байгаа шинж тэмдэг, нєлєєлєх хvчин зvйл, даван туулах боломж, арга замын талаар тавигдсан vндсэн болон хавсралт илтгэлvvдийг олон талаас нь єргєн хvрээтэйгээр хэлэлцлээ. Дэлхийн санхvv, эдийн засгийн хямралын нєлєє, манай орны эдийн засгийн єрєєсгєл бvтэц, бодлогын зарим алдаанаас улбаалан манай орны эдийн засагт хvндрэл бий болж тодорхой хугацаанд vргэлжлэх шинжтэй боллоо. Хямралт байдлыг богино хугацаанд даван туулж, улс орныхоо эдийн засгийг цаашид хєгжvvлэх талаар дараахь арга хэмжээг авч хэрэгжvvлэхийг зєвлєлдєх уулзалтад оролцогчдоос санал, зєвлємж болгож байна.

- Дэлхийн санхvv, эдийн засгийн хямралын нєлєєллийг Монгол Улс хохирол багатай даван туулах, урьдчилан сэргийлэх Vндэсний хєтєлбєр, арга хэмжээний тєлєвлєгєєг Засгийн газар яаралтай хэлэлцэн цаг алдалгvй хэрэгжvvлж эхлэх;

- Улсын Их Хурал, Засгийн газар, Vндэсний аюулгvй байдлын зєвлєлєєр санхvv, эдийн засгийн хямралын vр дагаварын асуудлыг єєр єєрийн чиг vvрэг, эрх хэмжээний хvрээнд нягтлан vзэж, улс орон даяар авах арга хэмжээг хэлэлцэн шийдвэрлэх;

- Учирч буй хvндрэлийг гэтлэн давах асуудлыг улс орны хэмжээнд тєрийн нэгдсэн бодлого, нэгдэл нягтралтайгаар, хамтын хvчин чармайлтаар, дэг журам, зохион байгуулалттайгаар шийдвэрлэх, vvний тулд Улсын Их Хурал, Засгийн газраас эхлээд тєр засаг, аж ахуйн бvх шатны байгууллага, иргэдийн vvрэг хариуцлагыг тодорхой болгох шаардлагатай байгааг анхаарах;

- Санхvv, эдийн засгийн хvндрэлийг даван туулахын тулд Монгол Улс юуны ємне дотоод нєєц бололцоогоо дээд зэргээр бvрэн дайчлан ашиглах. Дотоодын хєрєнгє нєєц хvрэлцэхгvй байгаа эдийн засгийн гол салбаруудад гадаадын зээл, тусламжийг авч ашиглах. Ингэхдээ гадаад єрийн дарамтад єртєхгvй байх зарчмыг чанд баримтлах;

- Банк, санхvvгийн салбарын vvрэг хариуцлагыг єндєржvvлж, тєрєєс тавих хяналтыг чангатгах. Иргэдээс банк, санхvvгийн салбарт итгэх итгэлийг хєсєрдvvлэхгvй байх, тэдний итгэл vнэмшилд vндэс-лэн хvндрэл бэрхшээлийг даван туулна гэдгийг онцгой анхаарах;

- Vндэсний мєнгєн тэмдэгт, тєгрєгийн ханшийг тогтвортой байлгах замаар иргэдээс банк, санхvvгийн системд итгэх итгэ¬лийг бэхжvvлэх арга хэмжээг дэс дараатай авч хэрэгжvvлэх;

- Гадаад валютын ханшийн єсєлт Монгол Улсын иргэд, бизнес эрхлэгчдийн vйл ажиллагаанд бэрхшээл учруулж байгааг анхаарч, ханшийг зохиомлоор хєєрєгдсєн аливаа vйлдлvvдтэй хатуу тэмцэж, дотоодод бvх гvйлгээг тєфєгєєр хийдэг болгох;

- 2008 онд бий болсон инфляцийг энэ онд давтан гаргахгvй байх талаар бvх та-лын арга хэмжээ авч ажиллах. Vнийн зохиомол єсєлт гаргаж иргэдийн амьдралыг хvндрvvлж байгаа зохисгvй vзэгдлvvдтэй тэмцэх, хууль эрх зvйн орчинг бvрдvvлэх;

- Хєгжлийн банк байгуулах асуудлыг боловсруулах;

- Арилжааны банкуудын vйл ажиллагааны зохистой харьцааг нийтэд мэдээлж байх;

- Засгийн газрын бондыг олон улсын санхvvгийн зах зээлд гаргах замаар дотоод, гадаадын зах зээлээс хєрєнгийн эх vvсвэр бий болгох;

- 2009 оны тєсвийн тодотголыг яаралтай хийж тєсвийн орлогыг нэмэгдvvлэх, бvх нєєц бололцоог дайчлах, vр ашиггvй зардлыг эрс багасгах замаар тєсвийн тэнцлийг сайжруулах;

- Засгийн газрын зvгээс санхvvгийн хямралыг даван туулахад шаардагдах хєнгєлєлттэй зээл, тусламж авах хvсэлтийг донор орнууд болон олон улсын байгууллагуудад тавьж, дэмжлэгтуслалцаа авах талаар зєвлєлдєх;

- "Монгол Улсын санхvv¬гийн орлого, зарлагын богино, дунд хугацааны тєсєєллийн нэгдсэн баланс" гаргаж санхvvгийн нэгдсэн бодлого боловсруулах, зохицуулах, хяналт тавихад хэрэглэх;

- Зарим бvтээгдэхvvний vнийн єсєлтєєс авах татварын хэмжээ, боегын тєвшингоновчтой тогтоож баримтлах;

- Нийгмийн халамжийг хэт хавтгайруулан олгох хандлагыг багасгаж, эмзэг бvлгийнхэнд тvлхvv анхаарах;
- Банк санхvvгийн байгууллага болон ХК-иудад эрсдлийн vнэлгээний чадавхи, чанарыг сайжруулах, нягтлан бодох бvртгэл, санхvvгийн тайлагналын олон улсын стандартыг бvрэн нэвтрvvлэх, аудитын vйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зєвшєєрлийн нєхцєл, шаардлагыг чангатгах, бизнесийн байгууллагын санхvvгийн тайлан, балансыг аудитаар баталгаажуулах арга зvйг олон улсын жишигт хvргэх;

- Шударга єрсєлдєєний хvрээнд vнийн хяналтыг тогтоох эрх зvйн орчинг бvрдvvлж, хяналтыг чангатгах;

- Бодит эдийн засгийн салбаруудыг дотоодын болон гадаадын хєрєнгє оруулалтаар дэмжих чиглэлийг тууштай баримтлах, ялангуяа уул уурхайн салбарын томоохон тєслvvдииг яаралтай эхлvvлэх, стратегийн хєрєнгє оруулагчидтай хийх гэрээ хэлэлцээрvvдийг шуурхай шийдэх;

- Тvvхий эдээс хамааралтай эдийн засгийн єрєєсгєл бvтцээс гарах бодлого, арга механизмыг боловсруулан хэрэгжvvлэх;

- Ажлын байрыг бий болгох санаачлага, хєдєлгєєнийг улс орон даяар єрнvvлж, ажлын байрыг хэвээр хадгалсан, нэмэгдvvлсэн аж ахуйн нэгжийг тєр засгийн бодлогоор дэмжих;

- Хямралыг даван туулахад vндэсний томоохон компаниудын vvрэг хариуцлагыг нэмэгдvvлж, тэдэнд бололцоотой бvх талын дэмжлэг vзvvлэх;

- Банкны зээлийн хvvг бууруулах, vндэсний vйлдвэрлэгчдэд бага хvvтэй зээл олгож улс орныхоо эдийн засгийг дэмжих;

- Экспортыг дэмжсэн болон импорт, ялангуяа тансаг хэрэглээ, хvн амын єдєр тутмын зайлшгvй хэрэгцээний бус бvтээгдэхvvний импортыг хязгаарлах бодлогыг хэрэгжvvлэх;

- Импортыг орлох бvтээг¬дэхvvний vйлдвэрлэлийг нэ¬мэгдvvлэх, тvvнийг бvх талаар урамшуулах, тvvхий эдийн боловеруулалтын тєвшинг дээшлvvлэх;

-Даатгалын нэр тєрлийг олшруулж, хvрээг нь нэмэг¬дvvлэх, тvvхий эдийн vнийн хэлбэлзлийн даатгал, эрсдлийн сан байгуулах, даатгалын тогтолцоог хєгжvvлэх;

- Эдийн засгийн єрсєлдєх чадварыг дээшлvvлэхийн тулд шинэ дэвшилтэт технологийг нутагшуулах, шинэ мэдлэгийг дамжуулах, аж vйлдвэрийн хvрээнд инновацийг дэмжихэд гадаад харилцаа, гадаадын хєрєнгє оруулалтыг чиглvvлэх;

- Гадаадын хєрєнгє оруулалтын хууль эрх зvйн тогтвортой орчинг хадгалан улам боловсронгуй болгож, хєгжлийн тэргvvлэх салбаруудад гадаа¬дын хєрєнге оруулалтыг тvлхvv татах;

- "Атрын III аян"-ыг vргэлжлvvлэх замаар хvнсний аюулгvй байдлыг хангах;

- Дотоодын vйлдвэрлэгчдийн бараа бvтээгдэхvvн, ажил vйлчилгээг тєр засгийн байгууллага, улсын vйлдвэрийн газрууд эн тэргvvнд авдаг болох, хориг саадыг арилгах;

- Стратегийн ач холбогдолтой нефть шатахуун, мах, сvv, гурил зэрэг бvтээгдэхvvний vйлдвэрлэл, борлуулалтад тавих хяналт, зохицуулалтыг дээшлvvлэх, терийн оролцоог бий болгох;

- Нефть импортлогч компаниудын нийгмийн хариуцлагыг дээшлvvлж, єрсєлдєєний орчныг бий болгох, тєрийн оролцоотой нефть импортлогч компани бий болгох асуудлыг судалж vзэх;

§ Монгол Улсын Ерєнхий сайдын дэргэд Эдийн засгийн зєвлєлдєх комиссыг холбогдох албан тушаалтан, бизнес эрхлэгчид, эрдэмтэн судлаачдын бvрэлдэхvvнтэй байгуулах, Эдийн засаг, санхvvгийн асуудлуудыг бие даан судлах vvрэг бvхий Эдийн засгийн хvрээлэнг байгуулах, улс орны хєгжлийн замыг тодорхойлдог ирээдvй судлал хєгжлийн ухааныг бий болгож дэмжих;

- Тєрийн албан хаагчид, ялангуяа удирдах тєвшний мэргэжлийн ур чадвар суларсан нь хямралыг гэтлэн давахад саад учруулж буйг онцгой анхаарах;

- Дэлхийд нvvрлэсэн санхvv, эдийн засгийн хямралын сєрєг нєлєєллийг Монгол Улс гэтлэн давахад иргэн бvрийн ухамсартай vйл ажиллагаа, идэвхтэй оролцоо нэн чухал болохыг анхаарч бvх нийтийн хэмнэлтийн горимд шилжих, эх орныхоо vйлдвэрийн бvтээгдэхvvнийг худалдан авах, тэдэнд дэмжлэг vзvvлэх эх оронч санаачлагыг єрнvvлэх;

- Монгол Улсын тєр засаг, улстєрийн нам, иргэний хєдєлгєєн, тєрийн бус байгууллага, хувийн хэвшлийн бvх байгууллагын нэгдмэл vйл ажиллагаа чухал байгааг онцгой анхаарах;

- Хvндрэл бэрхшээлийг даван туулах зорилтыг vр дvнтэй хэрэгжvvлэхэд хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын оролцоо нэн чухал болохыг анхаарч, тэдэнтэй бvх талаар хамтран ажиллаж, тэдэнд дэмжлэг vзvvлэх. Олон нийтэд vнэн зєв, бодитой мэдээллийг шуурхай хvргэх;

Эх сурвалж: www.olloo.mn Read More......

Монгол зоос дэлхийн шилдгээр шалгарлаа



Дэлхийн Шилдэг зоосыг жил бүр 10 төрлөөр нэр дэвшүүлэн сонгодог юм байна. Өнгөрсөн оны арванхоёрдугаар сарын 17-нд эдгээр 10 зоосыг нэрлэжээ. Харин эцсийн шалгаруулалт энэ сарын 12-ны өдөр болсон байна. Шилдэг арван зоост АНУ-ын гурав, Беларусын хоёр, Австри, Итали, Дани, Британи, Монголоос тус бүр нэг зоос орсон байна.

Шилдэг Мөнгөн Зоос төрөлд нэгдүгээр байрт орсон Монгол зоос хамгийн шилдэг зоосоор шалгарчээ.

Алмаазан нүдтэй мазаалайг дүрсэлсэн 500 төгрөгний зоос нь ан амьтныг хамгаалах утгатай аж.

Энэхүү зоос нь 2007 онд үйлдвэрлэгджээ. Шилдэг зоосны үзэсгэлэн ирэх сарын 7-нд Герман улсын Берлин хотноо болох бөгөөд энэ үеэр шилдэг зоосны шагналыг гардуулах юм байна.

Сонирхуулахад, өнгөрсөн жилийн шилдгийн шилдгээр Унгар улсын хувьсгалын 50 жилийн ойдоо зориулсан зоосон тэмдэгт шалгарч байжээ.

Эх сурвалж: www.gogo.mn Read More......