XaPXyH

Зvvсэн бєгж тань танд юу тохиосон болон мєн юу тохиолдож болохыг єгvvлдэг гэвэл гайхах хэрэггvй.

Та бєгжєє аль хуруундаа зvvснээс шалтгаалж энэ нь таны амьдрал ахуйд нєлєєлдєг. Єнєє vед та бид гоёл чимэглэлийн зvйлсийг ямар нэг дvрэм журамд захирагдалгvй єєрийнхєєрєє зvvж хэрэглэх нь элбэг болжээ. Гэхдээ энэ сонирхол нь нэг талаараа тийм ч таатай зvйл биш юм. Тодруулбал, дурлалт хосууд гэр бvлийн хvмvvс хагацаж салсан эсвэл бэлэвсэрсэн бол зvvн гарын долоовор буюу хоёр дахь хуруундаа бєгжєє зvvж гашууддаг аж. Хэрвээ та энэ хуруундаа зvгээр л бєгж зvvх дуртай бол энэ нь тийм ч сайхан санаа биш болов уу гэж танд зєвлємєєр байна. Дээрхтэй адил зvйл тохиолдоогvй ч энэ нь тухайн таагvй зvйлийг зєгнєн биелэх дохио болдог аж.

Зvvн гарын долоовор хуруунд бєгж зvvх нь уй гашуу хагацал, таагvй зvйл болсныг илэрхийлдэг. Мєн хvний сэтгэлийг тогтворгvй хєнгєн болгодог гэж vздэг байна.

♦ Баруун гарын долоовор хуруунд зvvсэн бєгж нь ойр дотны хамаатан садан, найз нєхдєєсєє хагацаж салсны болон тэднийг дурсаж хvндэтгэхийн илэрхийлэл болдог байна.

♦ Зvvн гарын эрхий хуруунд бєгж зvvх нь оюун ухаан эрх мэдлийн билгэдэл хэмээн vздэг. Мєн єєртєє итгэх итгэлийг болон дотоод хvчийг илvv харуулдаг байна.

♦ Дунд хуруунд ерєнхийдєє бэлэг дурсгалын, бат нєхєрлєлийн гэх мэт бєгж зvvдэг байна. Ингэснээр тухайн хvнийг хvндэтгэж буйн шинж ажээ. Зарим газарт зvvн гарын дунд хуруунд сvйн бєгжийг зvvдэг ёс их дэлгэрсэн байдаг.

♦ Ядам хуруунд бєгж зvvх нь хайр дурлалд одтой байх, хvний сэтгэлийг єєрт татах чанарыг сэргээдэг гэх бєгєєд тvvнчлэн сэтгэл vл хувирахыг билэгддэг ажээ. Тиймээс ч зvvн гарын ядам хуруунд олон орны хvмvvс бєгж солилцон хайр дурлалын илэрхийлэл болгож хуримын бєгж зvvдэг аж.

♦ Баруун гарын ядам хуруунд эрдэнийн шигтгээтэй болон чамин хийцтэй бєгж зvvх нь хайр дурлалд азтай байх мєн тухайн хvний аз хийморь, цог жавхааг сэргээдэг байна.

♦ Чигчий хуруунд бєгж зvvх нь эд баялаг, олз омог ашиг орлогыг билэгддэг.

♦ Баруун гарын чигчий хуруунд алт болон монетон элдэв шигтгээтэй /кольцо/ хэлбэртэй бєгж зvvдэг бєгєєд энэ нь дотор тал буюу алган тал нь ангархайтай хавчдаг байж болно. Учир нь тэр ангархайгаар vргэлж ашиг орлого, олз омог хуран цуглахыг билэгддэг байна.

♦ Зvvн гарын чигчий хуруунд алт болон монетон чамин хийцтэй эрдэнийн шигтгээтэй ангархайгvй битvv бєгж зvvдэг. Энэ нь эд баялаг, ашиг орлогыг даллаж арвижуулж тогтоохыг билэгддэг байна. Read More......

Read More......

“Та халагдлаа!”. Энэ богинохон атлаа ихийг єгvvлсэн vг єєр ямар ч vгнээс илvvтэйгээр албан хаагчдын vнхэлцгийг хагалах шахдаг байна.

Яагаад мэргэжилдээ муугvй, эрхэлсэн ажилдаа эзэн болсон зарим албан хаагч морь, нохой мэт зvтгэсэн ч энэ vгийг хаана ч очсон байнга сонсож байдаг вэ? Уг нь багахан сэргэлэн зан байхад л чадварлаг, нэр алдар хvссэн олон мэргэжилтэн зєєлєн суудалдаа тухлан vлдэж, тvvгээр ч vл барам ажилдаа амжилт гаргаж, албан тушаал ахих байсан. Гэтэл муйхар зангаасаа болж тэд єєрсдийгєє илэрхийлж чадалгvй, авьяас чадвараа булшилж байна. Нєгєєтэйгvvр чадварлаг боловсон хvчнээ алдах нь ажил олгогчид ч халгаатай. Хvн бvр ажлаасаа халагдаад байдаггvй. Ажлаасаа халагдмаар байвал арван шилмэл аргыг санаж явахад илvvдэхгvй.

1.Ямар ч тєлєвлєгєєгvй бай. Ажил дээрээ, уран бvтээлдээ амжилт гаргасан хvн бvр тодорхой тєлєвлєгєє боловсруулсан байдаг. Цаасан дээр биш юм аа гэхэд ядаж толгойндоо боловсруулсан байх хэрэгтэй. Ямар ч тєлєвлєгєєгvй байвал хэзээ нэг цагт ажилгvй болж л таараа.

2.Цаг vеийнхээ уур амьсгалыг мэдрэхгvй бай. Бизнес орчин байнга єєрчлєгдєж байдаг. Тийм болохоор ажлын “мест” хэзээ ч хоосон байдаггvй бєгєєд нийлvvлэлт нь эрэлтээсээ хол давдаг. Хамт ажиллагсад болон таны албан тушаалд санаархагчидтай эн зэрэщэж, єєрийгєє байнга хурцалж байхгvй бол vхдэл боллоо гэсэн vг.

3.Ямар ч vр дvн гаргахгvй бай. Бизнест амжилт гаргасан хvмvvс бvгдийг тооцоолох хэрэгтэйг ухамсарласан байдаг. Тиймээс єчvvхэн ч гэсэн амжилт гаргаад тvvнийгээ ярьж явдаг хvнээс том амжилт гаргачихаад дуугvй явдаг нь илvv хурдан “жийгддэг”. Учир нь тvvнийг амжилт гаргасныг ажил олгогч мэдэхгvй.

4.Шуурхай чанарыг хєдєлмєрийн бvтээмжтэй андуур. Хамт ажиллагсадтайгаа харилцахын оронд цахим шуудангаар захиа илгээхийг эрхэмлэдэг хvмvvс орчин vеийн бараг тэр аяараа автоматчилагдаж, технологижсон орон зайнд улаан нvvрээрээ тулж ярилцах нь ямар чухал болохын утга учрыг ойлгодоггvй. Боломж л гарвал нvvр тулан ярилцаж байх нь ямар ч ажилтны хувьд амжилтын vндэс болдог.

5.Єєрийгєє цорын ганц гэж бод. Албан газар “тэнгэрийн амьтад”-ад зай байхгvй. Энэ ажлыг яаж хийхийг, яавал vр дvнд хvрэхийг ганцхан би л мэднэ гэж бодож эхэлсэн тэр мєчєєс таныг од чинь хаяна.

6.Асуулт болгоны хариултыг мэддэг бай. Мэдлэг бол хvч хэмээх эртний сайхан vг бий. Гэхдээ хэрэв хэн нэгэн энэ ертєнц дээрх бvхнийг мэддэг царайлах юм бол тvvний карьер зогсонги vедээ орно.

7.Єєрийгєє аялдан дагалдагчдаар хvрээлvvл. Хэрэв хэн нэгнийг гайхамшигтай мэргэжилтэн гэжхvмvvс шагшин магтаж байгаа бол хоёр зvйл vнэн. Нэгдvгээрт, тэд бол ая тал засагч, бялдууч нар, хоёрдугаарт, тэр этгээд албан тушаалдаа урагшлахаасаа єнгєрчээ. Тэгвэл амжилттай менежер, мэргэжилтнvvд бусдын оюун ухаан, бvтээлч сэтгэлгээг олж харж чаддаг, хєхиvлэн дэмжихээс биш хоосон магтаалдуярч суудаггvй байна.

8.Бусдыг vнэлэхгvй бай. Ялан дийлэгчид єєрт нь тус болсон хvмvvсийг vргэлж санаж, vнэлж явдаг. Тэгвэл уруудах тавилантнууд бусдын хичээл зvтгэлийн vр дvнг єєрийнх нь мэтээр ярьж, тэдний оруулсан хувь нэмрийг ойлгодог ч vгvй, олж хардаг ч vгvй.

9.Єєрийгєє хоосон магт. Биеэ хоосон магтах нэг хэрэг. Тэгвэл тодорхой жишээ баримтаар єєрийн амжилтыг зєв сурталчлах нь єєр хэрэг. Уруудагчид эсвэл єєрийнхєє амжилтыг бусдад зєв ойлгуулж чаддаггvй, эсвэл ам бардам, гуя шалдан явдаг.

10. Дутагдлаа олж харахаа бай. Мэдрэмж сайтай ажил хэрэгч хvмvvс эрвийх дэрвийхээрээ зvтгэсэн ч vр дvнд нэг л хvрэхгvй байгаагаа олж хардаг. Ингэсэн тохиолдолд тэд ойр дотны нєхєд, хамт ажилладаг хvн, эсвэл дээд албан тушаалтнаасаа зєвлєгєє хvсдэг. Улмаар тэд дутагдлаа арилгаж, алдаагаа засаж чаддаг. Харин ийм чадваргvй хvмvvс дараагийн ажлын эрэлд гардаг. Read More......

АТА КАРНЕЙ

БАРАА БVТЭЭГДЭХVVНИЙ ПАСПОРТ

Олон Улсын Худалдааг дэмжих хэрэгсэл – АТА Карнейн Тогтолцоо

Сvvлийн жилvvдэд тєрєл бvрийн бараа бvтээгдэхvvний тvр хугацааны экспорт болон импорт дэлхийн худалдааг єргєжvvлэхэд маш чухал vvрэг гvйцэтгэж байна. Vйлдвэр, аж ахуйн нэгж эрхлэгчид зах зээлээ єргєжvvлэхийн тулд хєрш орнууд болон бусад улс оронд єєрсдийн vйлдвэрлэсэн бараа бvтээгдэхvvнийг vзэсгэлэн яармаг болон ижил тєстэй арга хэмжээнд сурталчлах шаардлагатай байдаг. Vvний адил бизнес эрхлэгчид єєрсдийн боломжит худалдан авагч, импортлогчдод бараа бvтээгдэхvvнийхээ загварыг сурталчлах замаар гадаадын зах зээлд єєрсдийн эзлэх хувиа нэмэгдvvлэх арга замыг хайдаг. Дэлхийн эдийн засгийн даяарчлал єсч байгаатай холбоотойгоор инженер, дуучид, тамирчид, техникийн ажилтнууд, архитекторууд, мэс заслын эмч нар, жvжигчид, кино болон телевизийн багийнхан, сэтгvvлчид гэх мэт ажил мэргэжлийн хvмvvс тухайн мэргэжлийн тоног тєхєєрємжийг хялбар замаар олон улсад авч явах шаардлага гарч байгааа билээ. Энэ мэт тєрєл бvрийн бараа бvтээгдэхvvний тvр хугацааны экспорт болон импорт аж vйлдвэрийн мэргэшил болон техникийн хєгжил дэвшлийг олон улсад тvгээхэд чухал ач холбогдолтой юм. Бараа бvтээгдэхvvний тvр хугацааны импорт болон экспортод хамааралтай гаалийн бvрдvvлэлтийн vйл ажиллагаа Гаалийн Хамтын Ажиллагааны Зєвлєл одоогийн Дэлхийн гаалийн Байгууллага болон Олон Улсын Худалдааны Танхимын дэргэдэх Дэлхийн Танхимуудын Холбооны хамтын vйл ажиллагааны vр дvнд их хэмжээгээр хєнгєвчлєгдєж, тэдгээрийн vйл ажиллагааны уялдаа холбоо 1950-д оны сvvлээс сайжирч эхэлсэн билээ. Уг хамтын ажиллагааны vр дvнд 1961 оны 12-р сарын 6-нд “Бараа бvтээгдэхvvнийг тvр хугацаагаар оруулах АТА карнейн Гаалийн Конвенци” –ийг боловсруулсан байна. Уг Конвенци нь олон улсын зах зээлд голлох бараа бvтээгдэхvvнийг АТА карнейн хvрээнд нэг жилийн хугацаатай татвараас чєлєєлєх эргэлтэнд оруулах vйл ажиллагааг хангаж єгсєн байна. Дэлхийн Гаалийн Байгууллага 1990 оны 6-р сарын 26-нд бараа бvтээгдэхvvнийг тvр хугацаагаар оруулах тухай Станбулын Конвенцийг шинээр баталсан бєгєєд тус Конвенци нь тvр хугацаагаар бараа бvтээгдэхvvнийг оруулах тухай ємнє нь байсан бvх Конвенцуудыг нэгтгэсэн байна. Монгол Улс тус Конвенцид 2002 оны 12 дугаар сарын 5-ны єдєр нэгдэн орсон.

АТА карней гэдэг vг нь “Admission Temporaire” гэсэн франц vгийн товчлол юм. АТА Конвенци нь 1963 оны 7-р сарын 30-ны єдєр хvчин тєгєлдєр болсоноос хойш АТА карней бараа бvтээгдэхvvнийг тvр хугацаагаар татваргvй оруулах хамгийн чухал олон улсын Гаалийн баримт болсон юм. АТА Тогтолцооны гол зорилго нь бараа бvтээгдэхvvнийг тvр хугацаагаар оруулахад гарах бэрхшээлийг хязгаарлахад оршино. АТА карнейн тогтолцоо нь гаалийн байгууллага, худалдааны салбар, хувь хvн, аж ахуйн нэгж, худалдааны байгууллагууд гэх мэт тvр хугацааны импортын vйл ажиллагаа явуулах шаардлагатай бvх хvмvvст давуу талтай байдаг.

АТА карней нь тухайн улсын хилээр бараа бvтээгдэхvvнийг тvр хугацаагаар оруулахад шаардагддаг vндэсний гаалийн мэдvvлгийг орлох бєгєєд энэ нь гаалийн ажлыг хєнгєвчилж єгч байгаа юм. АТА карнейн хvрээнд хамрагдаж байгаа тvр хугацаагаар оруулах бараа бvтээгдэхvvнийг нэг жилийн хугацаанд хэд хэдэн улс оронд зорчих боломжийг бизнес эрхлэгчдэд олгож байгаа юм.

АТА карнейн системд ойролцоогоор 60 гаруй улс нэгдэн орсон байна. Эдгээр улсад АТА карнейг олгох болон тvvнд баталгаа гаргах vйл ажиллагааг Олон Улсын Худалдааны Танхимын дэргэдэх Дэлхийн Танхимуудын Холбооны баталгааны сvлжээний гишvvд болох баталгаа гаргагч байгууллагууд хяналт тавин ажилладаг. Улс бvрт ганц баталгаа гаргагч байгууллага байна. Тэдгээр нь тухайн улсын Худалдаа Аж Vйлдвэрийн Танхимууд байдаг. Монгол Улсад 2003 оны 6 дугаар сарын 12-ны єдрийн Засгийн Газрын 145-р тогтоолоор Монголын Vндэсний Худалдаа Аж Vйлдвэрийн Танхимыг АТА карнейг олгогч, баталгаа гаргагч байгууллагаар томилсон.

Баталгаа гаргагч байгууллага бvр тvр хугацаагаар оруулсан бараа бvтээгдэхvvнийг тухайн улсын гаалийн байгууллагын тогтоосон хугацаанд гаргаагvй тохиолдолд гаалийн байгууллагад импортын гаалийн татвар болон бусад албан татварыг тєлж барагдуулах vvрэгтэй. Тус тєлбєрийн хэмжээ бараа бvтээгдэхvvнд ноогдох импортын гаалийн болон бусад албан татвар дээр тvvний 10% нэмсэн хэмжээтэй байна. Баталгаа гаргагч байгууллага уг тєлбєрийг бараа бvтээгдэхvvнийг тvр хугацаагаар гаргасан этгээдээр нєхєн тєлvvлнэ. є.х. АТА карнейг эзэмшигч тvр хугацаагаар оруулах бараа бvтээгдэхvvнд ногдох импортын татварын баталгааг гаалийн байгууллагад гаргаж єгдєг байсан бол МVХАVТанхимд гаргана гэсэн vг юм.

Read More......

Монгол Улсад vйл ажиллагаа явуулж байгаа vvрэн телефоны оператор болох "Мобиком" ХХК, "Скайтел" ХХК, "Юнител" ХХК-иас УИХ болон Засгийн газрын гишvvдэд хандаж ил захидал илгээжээ. Энэхvv ил захидалд:

2009 оны зургаадугаар сарын 12-ны єдрийн Улсын Их хурлын чуулганы хаалттай хуралдаанаар "Харилцаа холбооны тухай хуульд нэмэлт єєрчлєлт оруулах тухай" хуулийн тєслийг хэлэлцсэн билээ. Уг хуулийн тєслєєр хэрэглэгчдийн утасны яриаг чагнах нэмэлт тоног тєхєєрємжийг vvрэн телефоны оператор компаниудад суурилуулах, тухайн тоног тєхєєрємжийн хєрєнгє оруулалтыг дээрх компаниуд хариуцах талаар хэлэлцсэн бєгєєд энэхvv хуулийн тєсєл нь олон улсын эрх зvйн хэм хэмжээ, Монгол Улсын Vндсэн хуулийг зєрчсєн, хvний эрх, эрх чєлєєнд халдсан, олон нийтэд буруу ташаа ойлголт тєрvvлэхvйц агуулга бvхий байгаа тул vvрэн телефоны оператор компаниудын зvгээс уг хуулийн тєслийг хvлээн зєвшєєрєх боломжгvйгээ vvгээр илэрхийлж байна.

Хvлээн зєвшєєрєх боломжгvй vндэслэл нь

Нэг. Энэхvv хуулийн тєсєл нь хэрэглэгчдийн хуулиар хамгаалагдсан эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зєрчиж байна. Тухайлбал, Хvний эрхийн тvгээмэл тунхаглалын 12-р зvйлд зааснаар "... Хэний ч хувийн болон гэр бvлийн амьдралд хєндлєнгєєс оролцохгvй байх, захидал, харилцааны нууцад нь халдах ёсгvй", Монгол Улсын Vндсэн хуулийн 16-р зvйлийн 16.13-т заасан "... Монгол Улсын иргэн халдашгvй, чєлєєтэй байх эрхтэй..., Иргэний хувийн болон гэр бvл, захидал харилцааны нууц...-ыг хуулиар хамгаална, Хувь хvний нууцын тухай хуулийн 4 дvгээр зvйлийн 4.1.1-д "хувь хvний захидал, харилцааны нууцыг хуулиар хамгаална... гэсэн заалтууд тус тус зєрчигдєж байна. Монгол Улсын Vндсэн хуулийн 19 дvгээр зvйлийн 2-д "Зєвхєн онц болон дайны байдал зарласан тохиолдолд л Vндсэн хууль, бусад хуульд заасан хvний эрх, эрх чєлєєг хуулиар хязгаарлаж болно... " гэж заасан Vндсэн хуулийн зvйл заалттай энэхvv хуулийн єєрчлєлт зєрчилдєж байна.

Хоёр. Тєсєл санаачлагчид олон нийтэд буруу ташаа мэдээлэл єгч байна. Дээрх хуулийн тєслийг хэлэлцэх явцад хуулийн тєслийг санаачлагчдын зvгээс хэвлэл мэдээллиин хэрэгслээр ... энэхvv хууль батлагдсанаар утасны яриаг хууль бусаар чагнасан, чагнах оролдлого хийсэн тохиолдлыг илрvvлэх боломжтой..." хэмээн олон нийтийг илт тєєрєгдvvлсэн мэдээлэл цацагдаж байгаа нь vvрэн телефоны оператор компаниуд хэрэглэгчдийнхээ утасны яриаг чагнаж, хянадаг мэт ойлголтыг шууд тєрvvлэхээр байна. Бид бизнесийн ёс зvйн хэм хэмжээний хvрээнд хэрэглэгчдийнхээ эрх ашгийг хvндэтгэн vйл ажиллагаагаа явуулдаг ба єєр бусад санаа, зорилго агуулдаггvй бєгєєд тийм техникийн боломж ч байхгvй. Хууль санаачлагчид уг тєхєєрємжийг суурилуулснаар гуравдагч этгээд бусдын утасны яриаг хууль бусаар дундаас нь чагнаж, тагнаж байгааг илрvvлж, иргэдийн аюулгvй байдлыг хангана гэсэн тайлбар хийж байгаа нь vндэслэлгvй бєгєєд техник, технологийн хувьд боломжгvй зvйл гэдгийг албан ёсоор мэдэгдэж байна.

Гурав. Vндэсний аюулгvй байдлыг хангах, гэмт хэрэг илрvvлэх чиг vvрэг бvхий байгууллага нь Засгийн газрын харьяанд байдгаараа улс тєрєєс хараат vйл ажиллагаа явуулах магадлалтай тул уг чагнах тєхєєрємжийг суурилуулснаар хэн нэг эрх мэдэлтний захиалгаар буюу єєр зорилгоор хууль бус vйл ажиллагаа явуулах боломж бvрдэнэ. Нийгмийн бvхий л тvвшинд хууль хяналтын байгууллагын vйл ажиллагаа хуулийн хvрээнд байж, иргэдийн хууль ёсны эрх, ашиг сонирхлыг хангалттай хангаж ажилладаг эсэх нь нийгмийн бvхий л тvвшинд эргэлзээ тєрvvлэхvйц байгаа, авлигын судалгаанд дээгvvр байр эзэлдэг зэргээс шалтгаалж энэ хуулийн єєрчлєлтийн vр дvнд гэмт хэргийн гаралт буурч, тvvнийг таслан зогсооход нєлєє vзvvлнэ гэдэг нь итгэл тєрvvлэхvйц vндэслэл болохгvй гэж vзэж байна.

Дєрєв. Иргэд харилцаа холбооныхоо хэрэгцээг зєвхєн vvрэн холбоогоор бус єєр бусад мэдээлэл холбооны маш олон сувгаар дамжуулан хангадаг. Гэмт хэргийн субьектvvд хоорондоо харилцахдаа, тагнах чагнах тєхєєрємж суурилуулсан vvрэн холбоогоор бус харин харилцаа холбооны хяналт тавих боломжгvй єєр сувгуудийг, тодруулбал интернэт, интернетэд суурилсан яриа, нам орбитын сансарын холбоо зэргийг ашиглах боломж нь нээлттэй. Єєрєєр хэлбэл мэдээлэл холбооны бусад сувгийг хянаж, хааж чадахгvй тул хяналтын бvрэн гvйцэд шийдэл болохгvй.

Тав. Монгол Улсын vндэсний аюулгvй байдал мэдээлэл, харилцааны нууцлалын тvвшинд алдагдах эрсдэлтэй. Гар утас хэрэглэгчдийн яриаг чагнах нэмэлт тоног тєхєєрємжийн техник, технологийн шийдлийг гадны аль нэг орны гvйцэтгэгч компанид захиалан гvйцэтгvvлэх бєгєєд энэ нь ямар нэгэн ашиг сонирхол бvхий гадны орнуудын шууд оролцоог бий болгож, тухайн орны болон гvйцэтгэгч компанийн шууд хяналтанд орохыг vгvйсгэх аргагvй.

Зургаа. Тєрєєс, гэмт хэргийг таслан зогсоох, vндэсний аюулгvй байдлыг хангах зорилгоор vvрэн холбооны сvлжээг ашиглан иргэдийн захидал харилцааны нууцад халдаж эхэлбэл Монгол улсын нийгэм эдийн засагт хамгийн том хувь нэмэр оруулж буй энэ салбарт иргэдийн итгэх итгэл, салбарын эдийн засгийн чадавхи буурч, энгийн хэрэглэгч хохирох тєдийгvй улсын тєсвийн бvрдvvлэлтэд сєргєєр нєлєєлнє гэдгийг хатуу анхаарах хэрэгтэй.

Долоо. Хувийн ємчийг хуулиар хамгаалдаг. Хувийн хэвшлийн оператор компаниудад уг чагнах тєхєєрємжийг єєрийн хєрєнгєєр худалдан авч суурилуулах vvрэг хvлээлгэх, vгvй тохиолдолд тусгай зєвшєєрлийг цуцлах vндэслэл болохоор заасан нь Монгол улсын Vндсэн хуулийн 5 дугаар зvйлийн 5.2 дахь хэсэг "... ємчлєгчийн эрхийг хуулиар хамгаална", 16 дугаар зvйлийн 16.3 дахь хэсэг "Хувийн ємчийг хууль бусаар хураах, дайчлан авахыг хориглоно. Тєр, тvvний эрх бvхий байгууллага нь нийгмийн зайлшгvй хэрэгцээг vндэслэн хувийн ємчийн эд хєрєнгийг дайчлан авбал нєхєх олговор, vнийг тєлнє", Гадаадын хєрєнгє оруулалтын тухай хуулийн 8 дугаар зvйлийн 8.3, 8.4 дэх хэсэг "Гадаадын хєрєнгє оруулагчийн хєрєнгийг гагцхvv нийтийн ашиг сонирхлын vvднээс, зєвхєн хуульд заасан журмын дагуу, ялгаварлан гадуурхахгvй байх зарчмын vндсэн дээр, бvрэн хэмжээгээр нєхєн тєлєх нєхцєлєєр дайчлан гаргуулж болно", "Монгол Улсын олон улсын гэрээнд єєрєєр заагаагvй бол дайчлан гаргуулсан эд хєрєнгийн нєхєн тєлбєрийн хэмжээг тvvнийг дайчлан гаргуулсан буюу дайчлан гаргуулах тухай нийтэд мэдэгдэх vеийн vнэлгээгээр тодорхойлно. Нєхєн тєлбєрийг саадгvй гvйцэтгэнэ" гэж заасан зохицуулалтуудыг тус тус ноцтой зєрчиж байна.

Иймд та бvхнийг иргэдээ, бизнес эрхлэгчдээ хvндэтгэж, тус хуулийн тєсєлд нухацтай хандан бидний саналыг хvлээн авна гэдэгт итгэж байна. Та бvхнийг хvндэтгэсэн "Мобиком" ХХК, "Скайтел" ХХК, "Юнител" ХХК гэжээ. Read More......

Read More......

Read More......

Read More......

Read More......

Read More......

Read More......

Энэ оны 4-р сараас эхлэн жилийн борлуулалтын орлого нь 2.0 тэрбум төгрөгөөс дээш аж ахуйн нэгжийг бөөний болон жижиглэн худалдааны сарын мэдээнд хамруулж байна. Эдгээр аж ахуйн нэгжүүд нь худалдааны салбарын нийт аж ахуйн нэгжийн 1.0 хүрэхгүй хувийг эзэлж байгаа хэдий ч нийт борлуулалтын орлогын 70.0 гаруй хувийг бүрдүүлж байна.
Дотоод худалдааны салбарын нийт борлуулалтын хэмжээ (оны үнээр) 2009 оны эхний 5 сарын байдлаар 359.1 тэрбум төгрөг болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 106.1 тэрбум төгрөг буюу 22.8 хувиар буурсан байна. Үүний дотор бөөний худалдааны борлуулалт 89.5 тэрбум төгрөгөөр буюу 23.1 хувь, жижиглэн худалдааных 16.6 тэрбум төгрөг буюу 21.2 хувиар буурлаа (зураг 1.1)...

Read More......

Манай улсын гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 2009 оны 6 дугаар сарын 15-ны байдлаар 1424.4 сая ам.доллар, үүнээс экспорт 646.6 сая ам.доллар, импорт 777.8 сая ам.доллар боллоо.
Гадаад худалдааны тэнцэл 2009 оны 6 дугаар сарын 15-ны байдлаар 131.2 сая ам.долларын алдагдалтай гарсан байна.

Нийт экспортод зэсийн баяжмал 26.3 хувийг, боловсруулаагүй буюу хагас боловсруулсан алт 26.1 хувийг, цайрын хүдэр, баяжмал 5.2 хувийг, төмрийн хүдэр 4.4 хувийг, боловсруулаагүй нефть 3.8 хувийг, самнасан ноолуур 3.3 хувийг, хайлуур жоншны хүдэр, баяжмал 2.6 хувийг, үлдсэн 28.3 хувийг экспортын бусад бүтээгдэхүүн эзэлж байна.

1 т зэсийн баяжмалын үнэ 2009 оны эхний 5 сарын дунджаар 628.5 ам.доллар байсан бол 2009 оны 6 дугаар сарын 15-ны байдлаар дунджаар 641.7 ам.доллар болж, эхний 5 сарын дунджаас 13.2 ам.доллар буюу 2.1 хувиар, 1 т цайрын баяжмалын үнэ 2009 оны эхний 5 сарын дунджаар 639.2 ам.доллар байсан бол 2009 оны 6 дугаар сарын 15-ны байдлаар дунджаар 664.7 ам.доллар болж, эхний 5 сарын дунджаас 25.5 ам.доллар буюу 4.0 хувиар тус тус өслөө.

Автобензиний импорт 2009 оны эхний 5 сараас биет хэмжээ 10.3 мянган тонн, үнийн дүн нь 5.8 сая ам.доллараар; гурилын импортын биет хэмжээ 9.0 мянган тонн, үнийн дүн 2.6 сая ам.доллараар; суудлын автомашины импортын биет хэмжээ 377 ширхэг, үнийн дүн 1.9 сая ам.доллараар; цахилгаан эрчим хүчний импортын биет хэмжээ 3.6 сая квт.цаг, үнийн дүн 150.7 мянган ам.доллараар тус тус өссөн байна... Read More......

Элэг нэгт миний Монголын ард иргэд ээ,
Ард түмнийхээ үнэнч үйлчлэгч төрийн түшээд ээ,
Эрхэм зочид, хатагтай ноёд оо,
Монголын ард түмэн түүхэн эгзэгтэй цаг мөчид хариуцлагатай сонголт хийж чадлаа. Монгол улсын иргэн хэн ч бай төр улсынхаа амин чухал асуудлыг шийдэхэд оролцогч байхаа илэрхийллээ. Монгол бол ардчилсан орон гэдгийг ард түмэн маань түүхэн сонголтоороо нотоллоо. Ард түмэндээ баярлалаа.

Төрийн бүх эрх мэдэл ард түмнээс үүсэлтэй. Төрийн мөнгө төсөв, хөрөнгийг ч ард иргэд л бүтээж цуглуулж босгодог. Төр бол ард түмнийхээ ивээлээр тогтдог бүтэц. Ийм л ардчилсан зарчим Монголд тогтож байгааг өнгөрөгч Ерөнхийлөгчийн сонгууль харууллаа.

Монгол бол өөрийгөө өргөмжилсөн удирдагч шаардлагагүй орон. Харин улс үндэстэндээ шударгаар үйлчлэн туслагчийг шаардаж байгаа газар. Миний бие Монголын ард түмнээс сонгогдож “Ерөнхийлөгчийн үүргийг шударгаар биелүүлнэ” гэж сая тангарагласнаар ард түмэндээ үйлчлэн туслах үүргийг хүлээж авлаа. Энэ үүргээ биелүүлэхийн төлөө хичээн зүтгэх болно. Дэмжсэн сонгогчдынхоо итгэлийг дааж, дэмжээгүйнх нь итгэлийг авч ажиллана.

Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг нээлттэй, шударгаар явуулж амжилтад хамтдаа хүрэхийн төлөө асар их чармайлт гарган ажилласан журмын мянга мянган нөхөддөө баярлалаа. Улс үндэснийхээ эрх ашгийг бусдаас илүүтэй дээдэлж хамтарч ажилласан нам, хөдөлгөөн, байгууллага, иргэдэд чин сэтгэлээсээ талархаж байна. Нам, үзэл сурталд баригдалгүй шударга ёсны төлөө намайг дэмжсэн иргэнлэг бүх хүмүүст гүн талархал илэрхийлье.
Эх орноосоо алсад байгаа ч газрын хол ойрыг умартан чин сэтгэлээсээ дэмжсэн дэлхийн олон оронд ажиллаж амьдарч байгаа иргэддээ баярлаж байна. Ард иргэдийнхээ сонгох эрхийг хэрэгжүүлэхийн төлөө сонгуулийн бүх шатны байгууллагад иргэнлэг зүтгэл гаргаж ажилласан нийт хүмүүст шударга сонголт хийсэн ард түмнийхээ нэрийн өмнөөс гүн талархал илэрхийлье. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийг хэрэгжүүлэн ажиллаж ирсэн, сонгуульд нэр дэвшин өрсөлдсөн Намбарын Энхбаяр танд болон танай гэр бүлийнхэнд сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе.

Эрхэм төрийн түшээд ээ,
2009 оны тавдугаар сарын 25-ны цагаан морь өдрийн шинийн нэгний өглөөг Монголчууд шинэ баяр хөөрөөр угтсан. Тэр өглөө Монголын түүхт газар шороо, ард түмэн шинээр сэрсэн. Нийгэмд хуралдсан айдас хүйдэс, худал хуурмаг, хүмүүсийн бие сэтгэлийн дарамт шинэ өглөөний нарны гэрэлд арчигдах сүүдэр адил алга болсон. Монгол хүн бүр нуруу тэнэгэр, сэтгэл хангалуун, толгой өндөр амьдрах боломжоо мэдэрч чин сэтгэлээсээ баярласан. Энэ бол Монголын ард түмний өөрсдийнхөө гараар бүтээсэн баяр бахархал юм.

Энэ түүхэн сонголт нь Монголын нийгэмд шинэ дэг жаягийг авч ирлээ. Монголчууд хувь заяагаа өөрсдөө тодорхойлно гэдгээ дахин нотоллоо. Хүмүүс шударга ёсыг, өөрчлөлтийг хүсэж байгаагаа харууллаа. Эрх чөлөөндөө, эд баялагтаа эзэн байна гэдгээ хэллээ. Энэ хүсэл тэмүүллийнх нь илэрхийлэл болж ажиллахыг төрийн түшээд та бидэнд даалгалаа.

Шударга ёс бидэнд ус агаар мэт хэрэгтэй байна гэж миний ард түмэн надад захин захин сонгосныг би өдөр бүр санаж ажиллах болно. Гаднаасаа эзлэгдэж унаснаас, дотроосоо ялзарч төгссөн төр улсын түүх олон байдаг. Хил дээрээ харуул зогсоосон атлаа төрийн ордон дотроосоо Монголчууд тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдал, эрх чөлөөгөө алдаж болохгүй. Авлигалд идэгдсэн төр хүчгүй байдаг. Авлигал нэвчсэн нийгэмд ард түмэн ядуурдаг. Авлигал Монголын өрсөлдөх чадварыг унагаж байна. Иймээс бүгдээрээ шударга ёсыг тогтоохын төлөө хамтдаа зүтгэе гэж төрийн түшээддээ, ард түмэндээ хандан би уриалж байна.

Ардаа алагчлах, албан тушаалаа урвуулан ашиглах аливаа оролдлого төрийн албаны бүх түвшинд энэ цаг мөчөөс эхлэн зогсох ёстойг хатуу анхааруулъя. Дотоод гадаадын хэний ч бай Монгол улсад авлигаар ажил бүтэхгүй, энэ бол гэмт хэрэг гэдгийг давтан хэлье. Төрийн албыг өөрийн алба болгож хувиргасан газар Монголд олон байна. Энэ завхралд өнөөдрөөс цэг тавилаа.

Эрхэм гишүүд, төрийн түшээдэд сонордуулахад хууль боловсруулах, хэлэлцүүлэх, батлах үйл явцыг ард түмнийхээ эрх ашигт нийцүүлэхгүйгээр нийгэмд бүрэн хэмжээгээр шударга ёс тогтож чадахгүй. Аливаа хууль тогтоомж нь төрийн эрх мэдлийн үргэлжлэл биш харин тухайн төрийг сонгож байгуулсан ард иргэдийн эрх чөлөө, хүсэл сонирхлын илэрхийлэл байх ёстой.

Төрийн хууль шийдвэр нь эрхтэн дархтаны эрх ямбыг тойрч биш, иргэн хүний эрэлт хэрэгцээг тойрч бүтдэг байх нь та бидний байгуулж байгаа хүнлэг энэрэнгүй нийгмийн мөн чанарт нийцнэ. Иймээс төрийн хууль шийдвэрийн боловсруулалт, хэлэлцүүлгийн нээлттэй, ил тод байдал болон эрх ашиг нь хөндөгдөж байгаа талуудын оролцоог хангахад Ерөнхийлөгчийн хувьд би онцгой анхаарч ажиллана.

Хууль хяналтын байгууллагын ажилтнууд аа,
Авлигатай тэмцэх, шударга ёсыг тогтоох нь амь дүйсэн ажил гэдгийг би сайн мэднэ. Ард олныхоо хүлээлт болсон энэ ариун үйл хэргийг гүйцэлдүүлэхийн төлөө ажиллаж байгаа хууль хяналтын байгууллагын ажилтан, иргэн хэнийг ч болов би Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн хувьд дэмжинээ. Бүр бүх талаар урамшуулж хамгаалж ажиллана. Харин албан тушаалтанд, өнгө мөнгөнд найр тавьсан, жирийн иргэн ядуу дорой нэгэнд хатуурхаж дээрэлхсэн тийм байдал, хандлагыг үл тэвчинээ.

Улс оронд шударга ёс тогтооход шүүх, прокурорын байгууллага шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэх ёстойг хэн хүнгүй ярьж байна. Энд шинэчлэл хэрэгтэй шүү гэж хүн бүр надад захисан. Тэр шинэтгэлийг ул суурьтай, тууштай хийх болно.

Шударга ёсыг хэрэгжүүл гэсэн ард түмнийхээ үүрэг даалгаврыг биелүүлж чадахгүй, тийм ёс суртахууны эрхээ алдсан, шударга бус албан тушаалтнууд Монголын төрд эртхэн зайгаа тавих ёстойг сануулъя. Төрийн албаны, ялангуяа хууль шүүхийн байгууллагын хараат бус, шударгаар ажиллах нөхцөлийг бүрдүүлэхэд Ерөнхийлөгч миний бие хуулиар олгогдсон эрх хэмжээгээ бүрэн дүүрэн ашиглаж төрийн шударга албатуудыг үл ялгаварлан хамтран ажиллана гэдгээ бас хэлье.

Эрхэм хүндэт сонгогчид оо,
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн нэр хүндтэй, хариуцлагатай албан тушаалыг улс орныхоо хөгжил дэвшлийн эгзэгтэй, бас шийдвэрлэх цаг мөчид хүлээн авч байгаагаа би сайн ойлгож байна. Сонгогч олон түмний хүлээлт ч өндөр байгааг мэдэрч байна. Ард түмний маань хүсэн хүлээсэн, бас Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигчийн хувиар амалсан олон зүйлийг хийж хэрэгжүүлэхэд цаг хугацаа шаардагдах нь, бас шинэ сорилт бэрхшээлтэй тулгарах нь ойлгомжтой. Гэвч шударга ёсыг тогтоох, ард иргэдийнхээ аж амьдралыг өөд татах, эрх эрх чөлөөг нь баталгаажуулахын төлөө анхнаас нь зүтгэсэн үйл хэргээсээ би алхам ч ухрахгүй. Монгол орноо хөгжил дэвшилд хүргэхийн төлөө амь нэгтэй зүтгэж ирсэн ард түмнийхээ захиа даалгаврыг ч мартахгүй.

Монголын ард түмэн эрх чөлөө, шинэ сонголтынхоо төлөө багагүй зовлон зүдгүүрийг туулсан. Өнөөдөр Монголчуудын өмнө хөгжил дэвшлийн шинэ боломжууд нээгдэж байна. Бас шинэ сорилтууд тулгарч байна. Бид авлигал, ядуурал, ажилгүйдлийн тухай олон жил ярьж бас олон арга хэмжээ авсан боловч нийгмийн энэ хүндрэлтэй асуудлуудыг

шийдвэрлэхэд эргэлтийн шинжтэй суурь өөрчлөлтийг хийж чадаагүй л байна. Үүнд олон улсын санхүүгийн хямрал улам нэрмээс болж байдал сайжрах төлөв мөддөө ажиглагдахгүй байна. Гэхдээ шударга ёсыг тогтооход бид энд тэндээс зээл тусламж хүсэх шаардлагагүй. Шударга ёс тогтож чадвал нийгмийн баялгийн хуваарилалт зөв болж ард түмэн маань хямралт байдлаас ангижрах болно. Үүнийг Та бид өөрсдөө л хийнэ.

Монголчууд эх орондоо, төрийн ордондоо тулгамдсан асуудлаа хэлэлцэж бие даан шийддэг болсон нь том ололт. Гэхдээ бодит эрх мэдлийг иргэн бүрийнхээ мэдэлд, өдөр тутам ажиллаж амьдарч байгаа сум, баг, хороо, хот сууринд нь хүргэж өгөх ажил үгүйлэгдсээр удлаа. Монголын төр эрх мэдэлгүйдээ биш харин хэтэрсэн эрх мэдэлдээ цатгалдаж хямарсаар байна. Эрх мэдлийн төвлөрлөөр биш харин эрхийн шилжилтээр түүний зохистой хэрэгжилтээр иргэний нийгмийн хөгжил дэвшил тодорхойлогддог.

Ардчилал бол хэн нэг нь эрх мэдэл авахдаа биш тэр эрх мэдлийг ард түмэнд эдлүүлэхдээ байдгийг дахин сануулахад илүүдэхгүй нөхцөл байдал Монголд байсаар байна. Монголын төр хуулиар булаасан эрх мэдлийг хуулиар буцааж олон нийтэд өгөх цаг болсон. Иргэдийн өөрсдөө шийдэж болох, ялангуяа орон нутагт, бизнесийн болон мэргэжлийн олон нийтийн байгууллагад байх ёстой ажил үйлчилгээ, эрх мэдлийг шилжүүлэх цаг нь болсон гэж хэлэхэд одоо оройтохоор болчихоод байна.

Миний Монголын ард иргэд ээ,
Монгол улсын иргэн бүр, айл өрх, суурин газар бүхэн тулгамдсан асуудлаа шийддэг, тийм шийдэлд бүтээлч оролцогч нь байж чаддаг болж байж л Монгол улс бүхэлдээ хөгжил дэвшилд хүрнэ. Монголын хөгжил дэвшил бол Монголын төрийн төлөвлөгөө, хөтөлбөрөөс биш Монгол хүн бүрийн зорилго, төлөвлөгөөнөөс хамаарна. Ядуу хүн, айл өрх бүр ядуурлаас гарах төлөвлөгөөтэй байх ёстой. Ажилгүй нь ажилтай болох, ажилтай нь бүтээмжээ улам нэмэгдүүлэх зорилго тавих ёстой. Ингэж л байж Монголын хөгжил бүтэн болж, нийгмийн эв зохис бүрэлдэж чадна.

Нийгэмд шударга ёс тогтооход иргэн бүрийн оролцоо хэрэгтэй. Шударга бусыг өөрчлөх нь иргэн хүний эрх төдийгүй тийм байдал ноёрхсон нийгэмд бол иргэн бүрийн заавал биелүүлэх журамт үүрэг болж хувирдаг. Ийм үүрэг бол энэ цаг мөчид амьдарч байгаа хүн бүрийн үүрэх ёстой ачаа. Учир нь хүн бүр хойч үеийнхнийхээ төлөө үүрэг хүлээдэг.

Дахиад 1 жил, дахиад 10 жил, дахиад 20 жил Монголын ирээдүйг авлигач түшмэдүүдийн гараар шүүслүүлж болохгүй. Одоо энэ байдлыг зогсоох ёстой. Иймээс, ард түмээн, нэг хэсэг нь түүхийн тэрэгний буулганд насаараа уяатай зүтгэдэг, нөгөө хэсэг нь хүлээлгийн өрөөнд насаараа суудаг байж болохгүй. Бүгд л зүтгэх ёстой. Бүгд л оролцох ёстой. Харин тэр боломж нөхцөлийг төр бүрдүүлэхэд үйлчлэх учиртай.

Би Монгол төрийн тэргүүний хувьд улс орныхоо хөгжил дэвшилд, мөн хувь амьдралаа өөд нь татахад оролцдоггүй залхууг биш, түүнд идэвхтэй оролцогч бүтээгчийг үргэлж дэмжих болно. Нийгмийн баялгаас алба тушаалд ойрхон нь биш ажил хөдөлмөр хийж, түүнийг бүтээж байгаа нь илүү хүртдэг байх дэг жаяг тогтооно. Хүн бүрийн эрх, эрх чөлөөт байдлыг ханган хэрэгжүүлэхэд онцгой анхаарна. Нөгөө талаас хуулийг ялгал үгүй, ягштал биелүүлдэг зарчмыг хатуу мөрдөж ажиллана.

Ард иргэдээсээ ахин хүсэхэд, монголчууд төрийн төлөө амьдрах биш, өөрийнхөө төлөө, үр ач, ирээдүйнхээ төлөө ажиллаж амьдрах учиртай. Төрийг бодож биш өөрийгөө бодож, ажил амьдралаа өөд нь татахын төлөө идэвхтэй, бүтээлч байхыг Монгол улсын иргэн бүрээс хүсье. Иргэдийнхээ дээрхи хичээл зүтгэлд дэмжлэг болж ажиллах нь Ерөнхийлөгч миний гол зорилго байх болно. Ард түмнийхээ эрх ашгийн манаанд тууштай зогсохоо дахин илэрхийлье.

Хүндэт зочид оо,
Монгол улсад суугаа дипломат болон олон улсын байгууллагын элч төлөөлөгчид өө,
Та бүхэнд Монголын ард түмний нэрийн өмнөөс болон хувиасаа Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн тангараг өргөх ёслолд оролцож байгаад тань чин сэтгэлийн талархал илэрхийлж манай улстай үр ашигтай хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэн хөгжүүлэхийг хүсэн ерөөе.

Монголын ард түмэн түүхэн сонголт хийж ардчилал эрх чөлөөний зарчимд үнэнч, хөгжилд дэвшлийн төлөө дэлхийн хамтын нийгэмлэгийн нэр хүндтэй гишүүн байна гэдгээ батлан тунхаглалаа. Монголын ард түмний сонголтыг хүндэтгэж, Монгол улсын Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсонд баяр хүргэсэн, амжилт хүссэн чин сэтгэлийн талархлыг олон орны төрийн удирдлага, байгууллагаас хүлээж авлаа. Та бүхэн миний хариу талархлыг тус тусын удирдлага хүмүүст дамжуулна гэдэгт би итгэлтэй байна.

Монгол улсын уламжлалт гадаад бодлого шинэ утга агуулгаар баяжиж тууштай үргэлжлэх болно. Нэн тэргүүнд Монгол улс хоёр хөрштэйгээ тогтоосон уламжлалт найрсаг харилцаагаа улам өргөжүүлэн хөгжүүлэхийн төлөө байна. Мөн бидний гуравдагч хөрш болсон найрамдалт улс орнуудтай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэн хөгжүүлэх болно. Энэ ялдамд Монгол орны хөгжил дэвшилд гүн туслалцаа үзүүлсээр ирсэн улс орон олон улсын байгууллагуудад чин сэтгэлийн талархал илэрхийлье.

Та бүхэн сайн мэдэж байгаа. Өнөөдөр нэг улс орон дангаар шийдвэрлэх аргагүй олон асуудлууд тулгамдаж байна. Иймээс эдгээр нь хүн төрөлхтөний нийтлэг асуудал болж хувираад байна. Тухайлбал, байгаль орчны доройтол, нийтийг хамарсан халдварт өвчин, гай гамшиг, алан хядах үйл ажиллагаа, цөмийн зэвсгийн аюул, тив дамжсан гэмт хэрэг, мөнгө угаалт, хүний эрхийн зөрчил, хямрал, дэлхийн дулаарал гээд. Эдгээр асуудлууд нь дэлхийн улс орнууд зөвхөн өөр өөрийн ашиг сонирхлоор биш нийтийн эрх ашгийн үүднээс хамтарч ажиллах шаардлагыг бий болгож байна. Монгол улс цаашид ч дэлхийн хамтын нийгэмлэгийн идэвхтэй гишүүн байж бус нутгийн болон нийтийн эрх ашгийг хөндсөн асуудлаар идэвхтэй байр суурь баримтлан ажиллах болно.

Эрхэм нөхөд өө,
Монголын ард түмэн төр улсын аугаа их, урт удаан түүхтэй. Эзэн Чингэс Богдын эрчилж дархалсан Монгол төрийн алтан аргамж ариун бөгөөд алдаршгүй байхын төлөө би хичээн зүтгэх болно. Монгол нутагт анхны төр улс байгуулагдсаны мянганаар, монголчууд тусгаар орноо сэргээн тунхагласны зуунаар тоологдох их ойнууд ирэх жилүүдэд болно. Мөн Монголд Ардчилсан хувьсгал өрнөсний 20 жилийн ой болно. Энэ түүхэн ойнуудыг Монголын төр урьдын адил ажил хэрэгчээр шинэ санаачлага, шинэ зарчмуудаар баяжуулан тэмдэглэнэ. Монголын ард түмэн их түүх, эрх чөлөөнийхөө үр шимийг бүрэн дүүрэн хүртэх цаг болсон.

Мөн ирж буй онууд Монголын нийгэмд улс төр, эрх зүйн чанарын өөрчлөлтийг авч ирж Монгол орны хөгжил бүхэлдээ шинэ шатанд гарна гэдэгт итгэлтэй байна. Манай улсын эдийн засаг, ард түмний амьжиргааны өсөлтөд чухал үүрэгтэй томоохон төсөл, бүтээн байгуулалтууд хийгдэнэ. Ялангуяа Монгол орны уул уурхай, дэд бүтцийн хөгжлийн салбар олны анхаарлыг татаж байна. Эдгээр нь Монгол улсын хувьд ард түмний эрх ашиг, улс үндэсний аюулгүй байдал, нийгмийн зөвшил тогтвортой хөгжлийн амин чухал асуудлуудтай холбогдож байгаа юм. Энд Монголын төр ард түмнийхээ эрх ашгийг дээдлэн, харилцан ашигтай байх зарчмыг баримтлан идэвх санаачлагатай ажиллах шаардлага байгааг би сайн ойлгож байна.

Өнөөгийн бид эх сайхан нутагтаа эзэн болж, хувь заяагаа өөрсдөө тодорхойлж улс үндэснийхээ эрх чөлөөт, жаргалант амьдралын суурийг ганхашгүйгээр, эргэлт буцалтгүйгээр дархлан үлдээх үүрэгтэй. Дээл нь хүндэдсэн ахмад үеэ байгаа дээр, их хүсэл тэмүүллээр жигүүрлэн ирж яваа хойч үеийнхээ өнгөн дээр төрөө шударга болгож, улс үндэснийхээ хөгжил дэвшлийг шинэ шатанд хүргэх үүрэг өнөөгийн төрийн албат та бидний өмнө ноогдож байна. Энэ үүргээ биелүүлэхийн тулд бүгдээрээ нэгэн сэтгэлээр хичээн зүтгэцгээе.
Миний Монгол Мөнх оршиг. Read More......

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч миний бие санаачилж, монгол эрдэмтдийн мэдлэг чадварыг тусган Монгол Улсын Засгийн газраас боловсруулж, Монгол Улсын Их Хурал хэлэлцэн баталсан "Үндэсний хөгжлийн цогц бодлого"-ын зорилго, зорилт бүхэн Төрийн тэргүүнээр хэн ажиллах, Засгийн газрыг хэрхэн бүрдүүлэх, шат шатны сонгуулийн дүн яаж гарахаас үл хамааран, үргэлж биелүүлж байх учиртай хөгжлийн зам, хандах зүг чиг байх болно.

Яагаад гэвэл энэ зорилго монгол хүний орлогыг арав дахин нэмж, монгол хүний амьдралын нөхцлийг арав дахин сайжруулах эрхэм тэмүүлэл учир заавал хийх ёстой ажил, зайлшгүй хүрэх ёстой зорилго мөн. Эх орондоо илүү сайхан амьдарцгаах нь Монголын ардчиллын эрхэм нандин зорилго, үнэ цэнэ билээ.

Миний бие УИХ-ын гишүүнээр дөрвөн удаа, Засгийн газрын гишүүн, Соёлын сайд, Ерөнхий сайд, УИХ-ын даргаар ажиллаж, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөр сонгогдон зүтгэсэн нь ард түмний итгэлд тулгуурласан, ард түмнээс авсан их үүрэг даалгавар байлаа. Надад байнга итгэл үзүүлж ирсэн ард түмэндээ чин сэтгэлээсээ талархлаа дахин илэрхийлж байна.

Үсэнд минь суусан сор, нүүрэнд минь гарсан үрчлээс бүхэн хат суусан он жилүүдийн гэрч, хал үзсэн эр хүний нотолгоо болох биз ээ. Хэдийгээр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч боловч дөрвөн хүүхдийн эцэг, нэгэн өрхийн тэргүүн, ханийнхаа тулах багана, аав, ээжийнхээ хайртай хүү, Монгол Улсын 2,7 сая иргэний нэг нь би мөн.

Хорвоод төрсөн хүний л туулах тавиланг төр барих хугацаанд алгасаагүй ээ. Би хүргэний хувьд өвдсөн хадам ээжийгээ эргэж, би хүүгийн хувьд эцэг, эхдээ зэмлүүлж, заримдаа бас ажил гэсээр завгүй явж, тэдэнтэйгээ уулзаж учирч чадахгүй байсан, хайртай дотно хүмүүсээ, найз нөхдөө ч цаг бусаар алдаж, уурлаж инээж, урамшиж, бас урам хугарч явсан хором мөч ч надад бий.

Харин өөрийгөө биш өрөөлийг өрөвдөж, урсах нулимстай, дэнслэх сэтгэлтэй ч Монгол хэмээх айлын Төрийн тэргүүний хувьд тэвчин хүлцэж, өнөөдрөөс маргааш сайхан болно гэсэн өөдрөг итгэлээр өндөрт тэмүүлэхийг хичээсэн. Өглөө эртлэн босч, өдөр бүр ажлаа төлөвлөж, заавал түүнийгээ биелүүлэх гэж хичээж, оюуны болон биеийн соёлыг баримтлан хувийн үлгэр жишээг сахих гэж чармайсаан.

Өлсгөлөн хүүхэд хичээл дээрээ ухаан алдсан тухай багшийн үнэн яриаг сонсож, өөрийгөө өмнөөс нь буруутгаж, "Үдийн цай"-г санаачилсандаа сэтгэл онгойвч зарим монгол хүүхдийн нүдэнд гуниг байгаад, зүгээр суугаагүй зүтгэсэн ч гэлээ олон монгол хүний амьдрал гундуу байгаад зүрх шимширч явдаг эр хүн би.

Гар барьсан, үг сольсон, уулзаж ярьсан, өнөөгийн амьдралдаа уйлж гомдсон, бас урамшиж инээсэн, шүүмжилж зэмлэсэн, итгэж найдсан, дэмжиж хамтарсан мянга мянган иргэн, зуу зуун учрал тохиолыг миний ард түмэн надад бэлэглэсэн нь миний хувь заяа.

Олимпийн тэнгэрт Монгол төрийн далбаа намирахад олон түмэнтэйгээ хамт самсаа шархиран омгорхсон анхны монгол Ерөнхийлөгч байсан хувь заяагаараа би бахархдаг.

Ард түмний баатар залуу аваргын хацарт хүрсэн үнсэлт, үүргээ гүйцэтгэж яваад осолдсон нисдэг тэрэгний дарга амьдралынхаа сүүлчийн мөчид барьсан гар аль аль нь Монголын маань хувь заяа, бас миний хувь заяа.

Алтан амь үрэгдэж, үнэт өв бүтээл шатсан, эвээр зохицуулах гэж эцсийн мөчийг хүртэл хичээсэн ч зогсоогүй учир арга буюу тогтоосон Онц байдлын дөрвөн жил шиг урт дөрвөн хоног, монгол хүн бүрийн сэтгэл зүрхэндээ авсан шарх, Монголын хувь заяа, бас Төрийн тэргүүн миний хувь заяа мөн. Та бидний амьдралын өнгөтэй гэгээтэй, бас гуниг сургамж дагуулсан үнэн бүхэн надад оногдсон шагнал, надад оногдсон шаналал мөн.

Туурга тусгаар улсаа төлөөлж Орос, Хятад, Англи, Америк, Япон, Солонгос, Герман, Франц, Энэтхэг зэрэг том орны удирдагчид, дэлхийн улс төрчидтэй ярьж хэлэлцэж, эн тэнцүү харилцсан их хувь заяа, их том хариуцлагыг ард түмэн минь надад олгосон билээ.

Миний сэтгэл зүрхэнд миний ард түмэн ямагт оршдогийг тэдгээр орны төр, засгийн тэргүүн нар мэдэж, мэдэрч байсан тул тэд Монгол Улсын Төрийн тэргүүнд туйлын хүндэтгэлтэй хандаж, тэдэнтэй улс орон, ард түмнийхээ нэрийн өмнөөс хийсэн яриа хэлэлцээ амжилттай болж байсан юм.

2009 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд ард түмнийхээ өгсөн саналд талархаж байна. Хотын, хөдөөгийн, залуу, ахмад, ажилчин, малчин, сэхээтэн, эрдэмтэн гээд надад итгэж сонголтоо хийсэн мянга мянган иргэддээ гүн талархал илэрхийлье. Сонгуулийн ажилд хичээн зүтгэсэн МАХН-ын жирийн гишүүд, дэмжигчдэд, ер нь бүх хүнд талархсанаа илэрхийлж байна.

Ард түмний санал хамгийн дээд шийдвэр байдаг учир Та бүхний итгэл дэмжлэгийн хүчинд олсон мэдлэг, хуримтлуулсан туршлагаа миний бие эргээд ард түмэндээ зориулах үүрэгтэй. Ард түмний Ерөнхийлөгч байсан тул албан тушаалд байсан ч, байгаагүй ч ард түмнийхээ дунд л байж, тэднийхээ дуу хоолойг сонсож, жаргал, зовлонг нь хуваалцаж, хал үзсэн туршлага, хат суусан ухаарал, гадаад, дотоодод тогтоосон харилцаагаа ард түмнийхээ тусын тулд үргэлж зориулж байх болно.

Саяхан болж өнгөрсөн Ерөнхийлөгчийн сонгууль ч урьд өмнө болж байсан сонгуулиудтай нэгэн адил жилээс жилд ужигран давтагдаж, улам бүр гүнзгийрч байгаа будлиан зөрчлөөс ангид цэвэр байж чадсангүй.

Иргэний бүртгэл мэдээлэл, сонгуулийн хууль дүрмийн хагас дутуу хэрэгжилт, сонгуулийн байгууллагын алдаа дутагдал, будлиан зөрчлийн бодит жишээ баримт цөөн биш олноор, бохир үйл ажиллагаа нэг биш нийтлэг шинжтэй байсан хэдий ч миний бие Сонгуулийн ерөнхий хорооны гаргасан дүнг хүлээж авах нь зүйтэй гэж үзсэн. Энэ тухай ард түмэндээ хандаж хэвлэлийн бага хурал ч санаачлан хийлгэсэн. Улс төрийн соёлыг дээшлүүлэх гэж өрсөлдөгч рүүгээ утасдан баяр хүргэсэн.

Ард иргэд маань саяны сонгуулийн үеэр өнгөрсөн жилийн 7-р сарын 1-нд болсон шиг үймээн самуун дэгдэхвий хэмээн болгоомжилж байсныг би сайн мэднэ. " 7 дугаар сарын 1" -нд ямар хохирол учирсныг Та бид шаналал зовлон, хагацал харуусал, айдас хүйдсээрээ мэдэх учиртай. Уг нь "ахин бүү үзэгд" гэж залбирч хүсээд зогсохгүй Монголыг гутааж, Монголыг айлгасан аймшигт хэрэг явдлын уг сурвалж, учир шалтгааныг нарийвчлан тогтоож байж, ухаарал сургамж авч чадна гэж би үздэг юм. Харин " 7 дугаар сарын 1" яагаад болсныг, хэн буруутайг, хэрхэн зохион байгуулсныг нь таван халуун амь эрсдсэн тэр өдрөөс хойш бүтэн жил өнгөрөх гэж байхад олж тогтоогоогүй л байна.

2008 оны 7 дугаар сарын 5-нд буюу уг эмгэнэлт хэрэг явдлаас хойш дөрвөн хоногийн дараа ҮАБЗ-өөс гаргасан Ажлын хэсэг байгуулан нөхцөл шалтгааныг нь судлан тогтоох тухай зөвлөмжийг УИХ өдийг хүртэл ажил хэрэг болгоогүй байгаад харамсаж байна.

Ажлын хэсэг байгуулахгүй удааширах тусам үймээн самууны учир шалтгаан, үйл явдал өрнөсний бодит үнэн, өдөөн турхирагчид, зохион байгуулагчид нь хэн болох нь улам бүр бүрхэгдэн бүдгэрнэ, бодит баримт биш, харин санаатай санаагүй зохиосон элдвийн цуу таамаг дэлгэрнэ. Нийгэм нэг нэгнээ буруутган талцана.

Тийм ч учраас уг шалтгааныг нь мэдэж, жинхэнэ эздийг нь олж тогтоож байж л ийм эмгэнэлт явдлыг ахиад гаргуулахгүй байх баталгааг Та бид хамтдаа олж авч чадна. Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрх маань дуусгавар болсон ч "7-р сарын 1" -ний үймээн самууны учир шалтгааныг олж тогтоохын тулд өөрөөс шалтгаалах бүхнийг хийх болно гэдгээ зориуд тэмдэглэн хэлье.

Нийгэмд эв нэгдлийг бэхжүүлэхэд улс төрийн намууд онцгой үүрэгтэй. Улс төрийн намууд нийгмийнхээ хөгжлийг тэргүүлэн манлайлагч байж, хөгжлийн үзэл баримтлалыг төрүүлэгч, бас хэрэгжүүлэгч оюун санааны төв байх ёстой.

Гэтэл өнөөдөр иргэд маань улс төрийн намуудын тухай ихээхэн шүүмжлэлтэй ярьж, тэд нийгмээ хойш чангааж байна, хоорондын хэрүүл маргаан нь нийгмийн уур амьсгалыг бүхэлд нь бохирдуулан хордуулж байна, тэд цаг үеийн шаардлагаас улам бүр хоцорч байна, амалснаа хэрэгжүүлэхгүй байна, ер нь намууд итгэл үнэмшлийн биш, харин эд мөнгөний болон ашиг сонирхолын бүлэглэлүүд болон хувирч, төлөвшил бойжлын хувьд удааширч, зарим үед бүр буруу тийш явж байна хэмээн хэлж байна.

Учир иймд Монголын улс төрийн намууд том бага, улаан цагаан гэлтгүй цаг үеэсээ хоцролгүй хөгжин төлөвшиж, үзэл баримтлал, үнэт зүйлс, дүрэм журам, зохион байгуулалт, санхүүжилтийн эрс шинэчлэл хийх шаардлага тулгараад байна.

Улс төрийг шарилж, халгай дүүрсэн хогийн ургамлын талбар болгодог томоохон шалтгааны нэг нь намын болон сонгуулийн мөнгө хандив, хөрөнгө санхүүжилтийн асуудал мөн. Хариу нэхсэн хандив, хаагдмал нуугдмал санхүү хөрөнгө нь улс төрийн нам, төрийн албаны ажил, бодлогыг ч бохирлож, авлига, хээл хахуулийн үрийг тарьж, улс төрийг эх орноо хөгжүүлэх эрхийн төлөөх үзэл баримтлалын эрүүл саруул өрсөлдөөн биш, харин эд мөнгөний бохир арилжаа болгосоор байх болно.

Улс орны хөгжлийг түргэтгэж, ард түмний ахуй амьжиргааг дээшлүүлэхийн тулд илүү идэвх зүтгэл гарган ажиллаж, өөрчлөх шаардлагатай уяа тушааг тайлж, улстөржихөөсөө илүү бодит ажил хийж бүтээхийг ард түмэн шинээр сонгогдсон Ерөнхийлөгч, УИХ, Засгийн газраас шаардах нь ойлгомжтой.

Миний бие ч "Үндэсний хөгжлийн цогц бодлого"-ыг тууштай хэрэгжүүлэх, "Эх орны хишиг" -ийг хүртээх, шаардлагатай хууль, тогтоомжийг батлах талаар зоримог тууштай ажиллахыг ард түмнийхээ хамт, аливаа албан тушаалаас хүчтэй ард түмнийхээ санал хүсэлтэд тулгуурлан сануулж байх болно.

Шинээр сонгогдсон Ерөнхийлөгч, УИХ, хамтарсан Засгийн газрын ард түмэнд ашиг тустай алхам шийдвэрийг дэмжиж, бас амласнаа хэрэгжүүлж, биелүүлэхийг нь сануулахын зэрэгцээ уламжлан үргэлжлүүлэх учиртай төрийн хар хайрцагны бодлогын талаар хуримтлуулсан туршлагаасаа харамгүй хуваалцах болно.

Ард түмний итгэл, ивээлээр гадаад орон, олон улсад тогтоосон харилцаа, түншлэл, андын нөхөрлөлөө ард түмэн, улс орноо сурталчлах, соёл, боловсрол, эдийн засаг, техник технологийг хөгжүүлэх, иргэн, айл өрхийн ахуй амьжиргааг өөд татахад хөрөнгө мөнгө олж ирэх, хөтөлбөр төсөл хэрэгжүүлэхэд зориулж, өглөө бүхэн шинийг сэдэж, өдөр бүр ажил хийнэ ээ. Хүч боломж, мэдлэг боловсролын аль аль нь байна. Хүчин зүтгэх сэтгэл, туршлага ч байна. Биеийн амрыг харах нас болоогүй, хувийн жаргалыг эрхэмлэх хүсэл алга.

Ард түмний итгэл дэмжлэг албан тушаалаас хүчтэй. Ард түмнийхээ төлөө ард түмэнтэйгээ хамт нэгэн үзүүрт сэтгэлээр цаашид ч зүтгэнэ ээ. Тэгсэн цагт ажил ч бүтнэ, асуудал ч шийдэгдэнэ.

Монголын ард түмний заяа буян арвижан хурах болтугай. Дэлхийд ганцхан монгол наадмаараа дэнж хотойтол сайхан наадаарай.

Монголын сайхан орон цэцэглэн хөгжих болтугай. Read More......

Хөх цэрэг ТББ, МҮЭ, Монголын Лектор төвөөс хамтран 2009.06.24-07.02-ны хооронд “Би эх орондоо хайртай-Бид Монголын ирээдүй” уриан дор эх оронч хүүхдүүдийн “Хөх цэрэг” аялалыг 5 дахь жилдээ зохион байгуулах гэж байна.
Аялал Улаанбаатараас Хөвсгөл гэсэн маршрутын дагуу нийт 2000 гаруй км аялах ба аялал нь хүүхэд багачуудын танин мэдэхүйн хүрээг тэлж, тэдэнд эх орныхоо үзэсгэлэнт байгальтай танилцах боломжийг олгож, өөрийгөө танин мэдэх, нийгмийн амьдралд идэвхитэй оролцох, бусдад үлгэр дууриал болох сайн үйлсийг дагуулдаг хүүхдүүд, эцэг эхчүүдийн хүсэн хүлээдэг, сайхан арга хэмжээ болж чадсан юм.
Энэ жилийн “Хөх цэрэг” аялал олон талаараа онцлогтой. Тухайлбал: Монголын гайхамшиг болсон үзэсгэлэнт газруудаар аялах бөгөөд аялалыг телевизийн нэвтрүүлэг байдлаар бэлдэж цувралаар гаргана. Түүнчлэн шилдэг лектор С.Ганбаатар, Ц.Саранцэцэг, олимпын аварга Э.Бадар-Ууган, дуучин ВХ, Соко зэрэг залуу уран бүтээлчид хамт аялах юм байна. Аялалын туршид Монголыг Лектор төвөөс хүүхэд залууст зориулан төрөл бүрийн лекц, сургалт, тэмцээн уралдааныг зохион байгуулна хэмээн зохион байгуулагчид мэдэгдэж байна. Аялалд 13-21 насныхан оролцох боломжтой.
Хүүхдүүдийн аюулгүй байдал, эрүүл мэндийн тал дээр эцэг, эхчүүдэд маань санаа зовох хэрэггүй бөгөөд Нийслэлийн цагдаагийн газраас цагдаа, яаралтай түргэн тусламжийн төвийн эмч, батлан хамгаалах яамны цэргийн гал тогоо зэрэг дагалдан явах юм байна.

70111839, 99110789 Read More......

Тєрийн архив, албан хэрэг хєтлєлтийн улсын vзлэгийг дєрвєн жилд нэг удаа зохион байгуулдаг. Энэ онд ээлжит vзлэг болох агаад єчигдєр улсын vзлэгийг зохион байгуулах Тєв комисс хуралдаж хийх ажлын тєлєвлєгєє, аймаг, нийслэлд vзлэг явуулах хуваарь, хамрагдах байгууллагуудын жагсаалт, дvгнэх vзvvлэлтийн аргачлалыг баталжээ. Архивын ерєнхий газрын Хяналтын хэлтсийн дарга А.Болдоос улсын vзлэгийн талаар тодруулж ярилцлаа.

-Тєрийн архив, албан хэрэг хєтлєлтийн улсын vзлэг хэзээ эхлэх вэ?
-Ерєнхий сайдын энэ оны 37 дугаар захирамжаар архив, албан хэрэг хєтлєлт, тєрийн байгууллагуудын ажлын зохион байгуулалтын улсын vзлэгийг есдvгээр сард улсын хэмжээнд явуулахаар болсон. Захирамжийн дагуу Хууль зvй, дотоод хэргийн сайдаар ахлуулсан улсын vзлэгийг зохион байгуулах Тєв комисс vзлэг явуулах хуваарь, vзvvлэлт, жагсаалтыг баталлаа. Ингэснээр УИХ-д ажлаа тайлагнадаг байгууллагууд, бvх яам, агентлаг, аймаг, нийслэлийн ЗДТГ-т салбар комиссууд байгуулагдаж, ирэх долдугаар сард багтаан vзлэгийг явуулах ёстой. Харин Тєв комисс есдvгээр сард аймаг, нийслэлийн ЗДТГ, УИХ-д ажлаа тайлагнадаг байгууллагууд, яам, агентлаг зэрэг 98 байгууллагад шалгалт хийнэ. Тэр vед салбар комиссууд vзлэгийн дvнг гаргаж Тєв комисст танилцуулахад бэлэн болсон байх юм. Vvний дараа нэгдсэн дvнг хэлэлцээд, арваннэгдvгээр сард багтаан Засгийн газрын хуралдаанд оруулна.

-Ємнєх vзлэгvvдтэй харьцуулахад энэ оных онцлог зvйл байгаа юу?
-Ер нь тєрийн архив, албан хэрэг хєтлєлтийн улсын vзлэгийг 1990,1995, 2000 онд зохион байгуулсан. Харин 2004 оны улсын vзлэг тєрийн албаны шинэтгэл, архив, албан хэрэг хєтлєлттэй холбоотой хууль тогтоомжийг хэрэгжvvлэхэд чухал тvлхэц болсон. Тодруулбал, 2004 оноос эхлэн ЗГХЭГ, Тєрийн албаны зєвлєл хамтраад архив, албан хэрэг хєтлєлт, тєрийн байгууллагуудын ажлын зохион байгуулалт гэдэг нэг цогц асуудал учраас нэгдсэн vзлэг хийж байя гэж шийдвэрлэсэн. Тэгэхээр энэ оны улсын vзлэг нь 2004 оны vзлэгийн явцад илэрсэн зєрчил, дутагдлыг бvрэн залруулсан эсэх, авч хэрэгжvvлсэн арга хэмжээ, vр дvн, хууль тогтоомжийн биелэлт, мэдээллийн технологийн ололтыг нэвтрvvлж буй байдал зэрэгт vнэлэлт єгєх зорилготой. Цаашлаад тєрийн байгууллагуудын албан хэрэг хєтлєлтєд цаасгvй технологийн орчин, цахим архивын дэд бvтцийг бий болгох арга замыг тодорхойлох юм. Нэг vгээр энэ удаагийн vзлэг тєрийн байгууллагуудын архив, албан хэрэг хєтлєлтєд мэдээллийн технологи нэвтрvvлэх vндэсний хєтєлбєрийн дунд хугацааны зорилтыг хэрэгжvvлэхэд чухал нєлєє vзvvлнэ.

-Тvрvvчийн vзлэгээр ямархуу зєрчил дутагдал ихэвчлэн илэрч байсан бол?
-Манай улсын хэмжээнд мянга гаруй тєрийн байгууллага байдаг. Эдгээр байгууллага 2004 оны vзлэгт хамрагдсан. Илэрсэн гол зєрчил гэвэл архив, албан хэрэг хєтлєлтєд мэдээллийн технологийг нэвтрvvлэх асуудал хоцрогдмол, тєрийн байгууллагуудад ажиллаж байгаа архив, албан хэрэг хєтлєлтийн боловсон хvчний мэргэшил хангалтгvй байсан. Тиймээс vзлэгийн мєрєєр авах арга хэмжээний тухай 150 дугаар тогтоолыг Засгийн газраас гаргаж, холбогдох байгууллага, албаны хvмvvст vvрэг єгсєн. Одоо vзлэгээр энэ vvргийн биелэлтийг шалгана. Vvний зэрэгцээ боловсон хvчнийг бэлтгэх, мэргэшvvлэх, архив, албан хэрэг хєтлєлтийн цахим мэдээллийн нэгдсэн сан бvрдvvлэх зорилгоор "Тєрийн архив, албан хэрэг хєтлєлтийн vйл ажиллагаанд мэдээллийн технологи нэвтрvvлэх vндэсний хєтєлбєр"-ийг Засгийн газрын 2006 оны 64 дvгээр тогтоолоор баталсан юм. Энэ оны улсын vзлэгээр дээрх хєтєлбєрийн хэрэгжилтийг онцгойлон шалгана. Єєрєєр хэлбэл, vзлэгийн гол vзvvлэлтийн нэг нь архив албан хэрэг хєтлєлтєд мэдээллийн технологи нэвтрvvлсэн эсэх байх юм.

-Зєрчлєє арилгаагуй бол ямар хариуцлага тооцох вэ?
-Манай архив, албан хэрэг хєтлєлтийн улсын байцаагчид илэрсэн зєрчлийг арилгуулахаар хугацаатай албан шаардлага, мэдэгдэл, дvгнэлтээ єгдєг. Тєрийн байгууллагын ажил албан хэрэг хєтлєлтєєсєє эхлээд л цэгцтэй байх ёстой. Гэтэл архив албан хэрэг хєтлєлт нь замбараагvй, гадагшаа явуулж байгаа албан бичгээ тєлєвлєж чадахгvй ажилтан олон. Иймээс зєрчил илэрсэн бол хугацаатай vvргийн зэрэгцээ заавар зєвлєгєє єгдєг. Хэрэв зєрчлєє арилгаагvй бол улсын байцаагчийн эрх хэмжээний хvрээнд Захиргааны хариуцлагын тухай хуульд зааснаар торгууль, шийтгэвэр ногдуулах эрхтэй.

-Тєрийн ємчит компани, улсын vйлдвэрийн газруудыг энэ vзлэгт хамруулдаг уу?
-Хамруулалгvй яахав. Тєрийн ємчит улсын vйлдвэрийн газруудын архив, албан хэрэг хєтлєлтийг салбар комиссууд шалгана. Read More......

Дэлхий дахинд тархаад байгаа үхлийн аюултай томуугийн А хүрээний H1N1 вирусын дэгдэлт улам нэмэгдсээр байна. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас уг вирусыг цар тахалын хэмжээнд хүрснийг зарлаад байгаа. Ийм гамшгийн үед манай улс хэрхэн ажиллах ёстой талаар эрүүл ахуйч, халдвар судлаач их эмч, Анагаах ухааны магистр, клиникийн профессор А.Бүзмаатай уулзаж ярилцлаа.

-Томуугийн өвчлөлийн түүхээс товчхон дурьдана уу?
-Дэлхийн түүхэнд Томуугийн цартахал 1918, 1957,1968 онуудад гарч байсан. 10-50 жил тутамд тохиолдож буй давтамжтай байна.

1918 оны цартахал шувууны томуугийн А хүрээний H1N1 вирусээр гарч, тухайн үеийн дэлхийн хүн амын 20-50 хувийг хамарч ойролцоогоор 50-100 сая хүн нас баржээ. Энэ яь дэлхийн хүн амын гурван хувьтай тэнцэж байв. 1957 , 1968 оны цар тахлаар тус бүр нэг сая хүн нас барж байжээ.

-Одоогийн А хүрээний H1N1 вирусын өвчлөлийн байдал ямар байна?
-Томуугийн А хүрээний ( H1N1) шинэ вирусын халдвар энэ оны гуравдугаар сарын 18-ны өдрөөс Мексик улсад анх бүртгэгдсэн. 2009 оны тавдугаар сарын 3-ны байдлаар Томуугийн А хүрээний ( H1N1) шинэ вирусын халдварын сэжигтэй тохиолдол 22 улсад 2963 тохиолдол, үүнээс 17 улсад 787 тохиолдол батлагдсан, 2009 оны тавдугаар сарын 11-ний мэдээллээр 21 оронд 3440 хүн өвчилж, 26 хүн нас барсан бол, тавдугаар сарын 12-ны мэдээгээр 34 оронд гарч, 5269 хүн өвчилж, 61 хүн нас барж байсан бол 17-ны байдлаар 37 оронд 8603 хүн халдвар авч 7620 хүн онош нь батлагдаж 72 хүн нас барсан байна. 19-ний байдлаар 45 оронд 8400 хүн халдвар аваад байна.

Тавдугаар сарын 17-ны мэдээллээс харахад Мексикт 2895 хүн халдвар авсны 66 нь нас баржээ. Энэ нь нийт өвчлөлийн 30.3 хувийг нас баралтын 91,6 хувийг эзэлж байна. Харин АНУ-д 4714,4 хүн халдвар авсан нь нийт өвчлөлийн 54,8 хувь байгаа ч нас баралт нь харьцангуй бага буюу дөрвөн хүн байна. Ямар ямар улс халдварын голомттой байгааг сайн мэдэх нь тархвар судлал, хилийн эрүүл ахуй, халдвар судлалын хяналт, тандалтад чухал ач холбогдолтой.

45 оронд бүртгэгдсэн өвчлөлийн сэжигтэй нийт тохиолдлын 98.2 хувь нь лабораториор батлагдсан байна. Азийн хувьд БНХАУ дөрөв, Өмнөд Солонгос гурав, Тайланд хоёр, Японд 130 тохиолдол бүртгэгдээд байна. БНХАУ-д бүртгэгдсэн анхны тохиолдол тавдугаар сарын 12-нд АНУ-аас эх орондоо ирсэн иргэн байсан. Тэрбээр онгоцонд байхдаа бие нь муудаж эмнэлэгт хүргэгдсэн. Тухайн үед нь халдварын голомттой орноос ирсэн эсэхийг нь судлалгүйгээр хамтдаа онгоцоор ирсэн 250 хүнийг тараасан билээ.

H1N1 вирусын халдвараар өвдсөн гэдгийг гурван удаагийн шинжилгээгээр баталгаажуулсны дараа халдвар авсан байх магадлалтай хүмүүсийг цуглуулж тусгаарласан. Онгоцны буудал дээр халуун хэмжигч аппаратаар халууныг нь хэмжсэн боловч халуунтай буюу сэжигтэй хүн илрээгүй. Сүүлийн үед дээрх вирусын шинэ халдвар авсан хүмүүст халуурах шинж тэмдэг илрэхээ больж байна гэсэн мэдээлэл байгаа. Энэ нь цаашдаа ийм тохиолдлоор манай улсад халдвартай хүн орж ирэхийг үгүйсгэхгүй тул бэлэн байдлыг хангуулахад анхаарах хэрэгтэй. БНХАУ-ын анхны халдвар нь хоол боловсруулах эрхтэний замаар дамжсаныг тогтоожээ.

-Тахалын хэмжээнд тархаад байгаа өвчинтэй тэмцэх сэргийлэх талаар олон улсын хэмжээнд ямар бодлого баримталж байна?
-ДЭМБ-аас 2009 оны дөрөвдүгээр сарын 29-ний өдрөөс томуугийн энэ шинэ халдварын дэгдэлт түгшүүрийн V шатанд шилжсэн"-ийг албан ёсоор мэдэгдэж Олон улсын эрүүл мэндийн дүрмийн дагуу Онц байдлын хороо байгуулаад байна.

Шинэ халдвар хоёр жил орчим хугацаанд үргэлжилнэ гэдгийг урьдчилан анхааруулж байна. Өвчний халдвар гарсан орон руу аль болохоор зорчихгүй байхыг зөвлөж байна.

Ямар нэг шинж тэмдэг илэрвэл нэн даруй эмчид хандахыг зөвлөсөн. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын Аюулгүй байдлын асуудал хариуцсан туслах К.Фукуда мэдэгдэл хийхдээ "Томуугийн А хүрээний шинэ вирусын энэ халдвар дэлхийн хүн амын гуравны нэгийг хамарч болзошгүй" гэдгийг анхааруулж байна.

-H1N1 вирусын энэ удаагийн тохиолдлын ялгаа юу байна?
-1918 оны цартахал нь шувууны томуугийн A хүрээний H1N1 вирусээр үүсгэгдсэн бол одоогийн A хүрээний H1N1 өвчин үүс-гэгч шинэ хувилбарын вирус нь гахайныхтай төстэй аж. Гэхдээ өвчлөл гарсан улс орнуудын мэдээллээс үзэхэд одоогоор энэ вирусын шинэ халдвар гахайнаас хүнд халдварласан гэдгийг бүрэн нотолж чадаагүй.

Мөн гахайтай ажиллаж байсан хүн одоогоор халдвар авч, өвчлөөгүй байгаа юм байна. Байдал иймээс ч их хурдан тархацтай, томуугийн шинэ вирусын халдвараас хамгаалахад гахайн аж ахуйд ажиллаагүй юм чинь гэсэн ойлголт их байгаатай уялдуулан Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага "гахайн ханиад" гэсэн нэрийг өөрчилж 2009 оны дөрөвдүгээр сарын 30-ны өдрөөс эхлэн томуугийн А хүрээний H1N1 шинэ вирусын халдвар гэж нэрлэхээр шийдвэрлэсэн юм.

-Дэлхий дахинд шинэ вирусын халдварыг оношлоход цаг алдахгүй байх талаар хэрхэн ажиллаж байна?
-Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын зөвлөмжөөр энэ вирусыг илрүүлэх шинжилгээний хугацаа нь 1-7 хоног байхаар тогтоосон байна. Хугацаа бол улс, орнуудын вирус судлалын лабораторийн оношлогооны чадамж, техникийн түвшингээс хамаарч янз бүр байгаа байх. Иймд шинэ вирусын халдвар авсан байж болзошгүй сэжигтэй тохиолдол, халдвар авсан, тэдгээрийн хамт байсан хүмүүсийг тусгаарлаж, хөл хорио тогтоох хугацаа нь вирусыг таньж, илрүүлэх энэхүү хугацаан дээр онолын үндэслэлтэйгээр тогтоодог.

Яагаад хөл хориог долоо хоног тогтоож байна гэхээр халдвар авсан байж болзошгүй хүнд вирус судлалын шинжилгээ хийгээгүй нөхцөлд, шинжилгээний хариу гараагүй тохиолдолд хөл хорио тогтоож, тархвар судлалын хяналтанд байх нь олон хүнд халдвар тархахаас сэргийлэх илүү их ач холбогдолтой арга хэмжээ.

-Манай улсад энэ вирусын шинэ халдвар орж ирэхгүй гэх баталгаа байхгүй. Өнөөдрийн байдлаар эрүүл мэндийн байгууллагууд ийм шуурхай үед ажиллах хүчин чадал, лабораторын оношлогоог хийхэд бэлэн үү?
-Манай улсын Эрүүл мэндийн яамны ХӨСҮТ-ийн Томуугийн үндэсний төв нь томуугийн вирус байна уу, үгүй юу гэдэг шинжилгээг гурван цагийн дотор хийх боломжтой.

Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас томуугийн шинэ хувилбарын вирусыг таньж, хийж чадах улс орнуудын жагсаалтад Монгол Улс багтсан байгаа. Энэ бол том амжилт. Өөрөөр хэлбэл, манай улсын томуугийн шинжилгээний лаборатори олон улсын Томуугийн лабораторийн сүлжээнд орно гэдэг нь маш чухал. Энэ лабораторийг олон улсын түвшний лаборатори болтол хөгжүүлсэн ДЭМБ, ЭМЯ, бүх вируслогчдод бид баярлах ёстой.

-Алтан ургийнхныг халдварын голомттой Мексикээс ирэхэд хөл хорионд ганц хонуулаад гаргасныг та юу гэж үзэж байна. Гэтэл та хөл хориог долоо хоног тогтоох ёстой гэж байсан?
-Алтан ургийнхныг халдварын голомттой орноос ирэхэд нисэх онгоцоор ирсэн бүх хүмүүсийг нэгэнт вирус илрээгүй учираас нэг хоног тусгаарлаад гаргасан. Бид сүүлийн үеийн тоног төхөөрөмжөөр тоногдлогдсон лабораторидоо итгэлтэй байна. Энэ бол мэргэжлийн чадамж, итгэл, бас хэцүү хүнд хариуцлага. Халдвар гарч тархвал яана.... Хэрэв зорчигчдыг хөл хорионд долоо хонуулсан бол эдийн засгийн ихээхэн асуудал, сэтгэл санааны таагүй байдал... гээд олон асуудалд тулгарах байсан.

Эрүүл мэндийн салбарт шинэ вирус илрүүлэх сүүлийн үеийн шинэ тоног төхөөрөмж, мэргэжилтэй боловсон хүчин шинжээчид нь байна.

Гэвч лабораторийн ажилчид шинжилгээ хийж байхдаа халдвар авахгүй байх шаардлага, нөхцөлийг хангасан био аюулгүйн III зэрэглэлийн лаборатори байхгүй болохоор А хүрээний энэ шинэ вирусын шинжилгээг Мал эмнэлэг ариун цэврийн төв лабораторид хийж байгаа.

Энэ лабораторийг Sars-ийн үед байгуулж байсан. Тэгэхээр Засгийн газрын нөөц хөрөнгөнөөс томуугийн шинэ вирусын халдвартай тэмцэх, сэргийлэх арга хэмжээнд зориулж 750 гаруй сая төгрөг төсөвлөсөн. Энэ хөрөнгөнөөс дээрх шаардлагыг хангасан лабораторийг байгуулбал шинэ вирусын халдвартай тэмцэхэд маш үр дүнтэй, үлдэцтэй ажил байх болно.

-Дэлхийн улс орнууд энэ шинэ халдвартай тэмцэх ямар ямар арга хэмжээ байна. Манайд хэрэгжүүлэх боломж байна уу?
-Улс орон бүр вирусын шинэ халдвартай тэмцэхэд Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын зөвлөмжийг үндэслэн өөр өөрийн онцлог, шуурхай арга хэмжээг авч байна. Тухайлбал, БНСУ- нь АНУ, Канадаас гахайн мах импортлохыг хориглож, халдварын голомттой улс орнуудаас ирж буй зорчигчдыг нарийн шалгаж, тамифлю эмийн нөөцөө таван сая хүний хэрэгцээг хангахаар бэлтгэсэн байгаа нь хүн амынхаа 10 хувийг хангахаар нөөц байна.

Индонез улс халдварын голомттой орнуудаас ирсэн зорчигчдын халууныг шалган нэвтрүүлж байна. Филлипиний Эрүүл мэндийн газраас иргэдээ олон нийтийн газар үнсэлцэхгүй байхыг уриалжээ. Аргентин гэхэд л Мексикээс таван өдрийн турш онгоц хүлээн авахгүй болж, боомтуудад ирсэн усан онгоцуудыг буцаах арга хэмжээг авсан байна. Тэгвэл сүүлийн өдрүүдэд өвчлөл өндөртэй байгаа Япон улсын хувьд олон нийтийн арга хэмжээг хориглоогүй ч сургууль төмөр замын буудалд байрлах ТҮЦ, банкны салбарууд голлон өвчин тараагч хэмээн мэргэжилтнүүд үзжээ.

Хиого, Осака, Киото хотуудад өвчлөл хамгийн олон бүртгэгдэж байгаа тул Осакагийн дунд сургууль, цэцэрлэгийг нэг долоо хоногийн хугацаанд хааж Хиогийн сургууль цэцэрлэгийг таван өдрийн турш хаажээ.

Харин Кобэ "Токуо-Mitsibushi UFJ" банкны ихэнх ажилчид интернэтээр гэрээсээ ажлаа хийж байна. Мөн төмөр зам болон дэлгүүрийн ажилчдыг амны хаалттай байхыг үүрэг болгосон байна.

Ийм учраас бид Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын зөвлөмж, өвчлөл гарсан орнуудын хэрэгжүүлж байгаа туршлагыг анхааралтай судалж шаардлагатай тохиолдолд хэрэгжүүлэх бэлэн байдлыг хангуулахад анхаарч ажиллах ёстой. Энэ халдвар агаар дуслаар халддаг учраас хэн ч халдвар авах, өвдөх эрсдэлтэй.

Одоогоор манай улсад Улсын онцгой комиссын албан даалгавар, Эрүүл мэндийн сайдын болон УМХЕГ-ын даргын тушаал, Улаанбаатар хотын захирагч бөгөөд нийслэлийн Засаг даргын шийдвэрүүд гараад бэлэн байдлыг хангуулах ажил хийгдэж байна. Хэдийгээр бодлого шийдвэрүүд нь гарсан ч гэлээ амьдрал дээр онцгой нөхцөл байдал гарсан үед халдвар хамгааллын дэглэм зөрчсөн алдаа зөрчил их гардаг.

-Шинэ томуугийн цар тахал гарах түгшүүртэй байгаа онцгой нөхцөлд эрүүл мэндийн байгууллага л ажиллах, үүрэг хүлээх ёстой мэт ойлголт байдаг. Ийм үед бусад байгууллагууд ямар үүрэгтэй хэрхэн хамтран ажиллах вэ?
-Зайлшгүй эхний ээлжинд ажиллах байгууллагууд нь ОБЕГ,ЭМЯ, УМХЕГ, ХХААХҮЯ, ХӨСҮТ, БГХӨЭСТ, ГХЯ, ЗТБХБЯ, ХХЕГ, ГЕГ, ЦЕГ, Аймаг, нийслэлийн Засаг дарга, хэвлэл, мэдээллийн байгууллага, зочид буудлууд, сургууль, цэцэрлэг, худалдаа, үйлчилгээний байгууллага гээд хамрагдахгүй байгууллага аж ахуйн нэгж, иргэн гэж байхгүй. Гэхдээ бидний уг өвчний шинэ халдвараас сэргийлэх, тэмцэхэд явуулах үйл ажиллагааны бодлого, зохицуулалт нь халдварт өвчинтэй тэмцэх, сэргийлэх хууль эрх зүй, олон улсын бодлого, чиглэл, Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын зөвлөмж, Олон улсын эрүүл мэндийн дүрэмтэй нийцсэн байх ёстой. Иргэн хүн ч үүргээ сайн биелүүлэх хэрэгтэй.

-Иргэний үүрэг гэхээр хүмүүс гайхах байх. Та энэ талаараа тодруулахгүй юу?
-Халдварт өвчний онцгой нөхцөл байдалд иргэн хүн хуулиар хүлээсэн үүрэгтэй. Эрүүл мэндийн тухай хуулийн 5.47.48-р зүйлд зааснаар иргэн хүн Халдварт өвчин тархахаас сэргийлэх, хөл хорионы журмыг сахиж биелүүлэх, эрүүл мэндийн байгууллагын шаардлагыг биелүүлэх үүрэгтэй. Гэтэл холерийн үед хөл хорио тогтоосон, цагдаагийн харуултай байсан эмнэлгийн цонхоор оргоод гарч байсан хариуцлагагүй иргэн таарч л байсан. Хэрэв ингэж байгаад олон хүнд халдвар тараавал хуулиар бусдад халдвар санаатайгаар тараасан гэсэн хариуцлага хүлээх учиртай.

Read More......

Зиак өнгөрсөн хагас сайн өдөр буюу 5-р сарын 16-нд eurovision song contest 2009 болж өнгөрлөө. Энэ удаад ОХУ-ын Москво хотод зохион байгуулагдсаныг үзнэ гэж 1 жил хүлээгээд чадалгүй өнгөрөөчлөө.

1- байр: Norway улсын иргэн Беларусь гаралтай 1986 онд төрсөн Александр Рыбак гэдэг залуу 327 оноогоор хол тасархай түрүүлж eurovision дууны уралдааны дээд амжилтыг шинэчиллээ. Энэ залуу түүх болж үлдэх тодорхой боллоо.

Дараа жил Норвегийн Осло хотод уулзацгаая... Read More......

Єдрєєс єдєрт даяарчлагдаж буй єнєє vед хvйтэн дайны улбаа болон мэдээллийн дайн єрнєж эхлээд байна.
Ялгаатай нь бууны гох биш маусны товч дарж байна. Улс орнууд хоёр системд хуваагдан бие биенийхээ эсрэг зэвсэг барин тэмцдэг байсан vе єнгєрч, ашиг сонирхол нь зєрчилдсєн улс орнууд бие биенийхээ эсрэг хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр худал мэдээлэл тараах, мэдээлэл тvгээгч радио телевиз, сервер компьютер руу нь халдаж ажилгvй болгох, чухал мэдээллийг хулгайлах зэрэг vйл ажиллагаа явуулах боллоо.

Энэхvv мэдээллийн дайн эхлээд олон жил болж байгаа бєгєєд кибер орон зайд єрнєж буй хэсгийг кибер дайн гэж нэрлэдэг болжээ. Бидэнд мэдэгдэж байгаагаар кибер дайнд АНУ, Хятад зэрэг улсууд тэргvvлж бусад улсууд ч хошуучлан орж байна.
Тухайлбал Швейцарийн шифрийн тєхєєрємж vйлдвэрлэдэг Крипто АГ /Crypto AG/ -ийн тохиолдол юм. 1952 оноос хойш vйл ажиллагаа явуулж, дэлхийн таван улсад салбараа нээсэн энэ компани дэлхийн олон оронд мэдээллийн аюулгvй байдлыг хангах техник, технологи нийлvvлдэг. Олон орны фирм, банк, бvр цаашлаад цэргийхэн болон засгийн газрууд энэ компаниас бvтээгдэхvvн авдаг байжээ. 1996 онд тус фирмийн бvтээгдэхvvнд АНУ болон Германы тусгай алба "back door" буюу арын хаалга суулгаж олон жилийн турш 120 гаруй улсын засгийн газар, элчин сайдуудын яриаг уншиж байсан нь илэрчээ.

2000 онд АНУ єєрийн холбооны тагнуулын Эшелон сvлжээг ашиглан европын онгоц vйлдвэрлэгч Айрбус компани Саудын Арабд онгоц нийлvvлэхдээ хахууль єгснийг мэджээ. Энэ мэдэгдлээс болж дээрх миллиардаар яригдаж байсан гэрээ цуцлагдсан байна. Анх энэ сvлжээ хуучнаар ЗХУ болон тvvний холбоотны цэргийн болон дипломатын холбоог чагнах зорилгоор байгуулагджээ. Єнєєдєр энэ сvлжээ нь алан хядагчдын сvлжээ, хар тамхины худалдааг илрvvлэх болон улс тєр, дипломатын тагнуулын зорилгоор ашиглаж байна. Хvйтэн дайнаас хойш мєн vйлдвэрлэлийн тагнуулд ашиглаж байгаа ажээ. Энэхvv сvлжээ нь АНУ-ын vндэсний аюулгvй байдлыг хамгаалах албанд (NSA) харъяалагддаг бєгєєд 28 000 ажилтантай билээ. Энэхvv сvлжээ нь олон оронд байрлах чагнах станц болон єєрийн хиймэл дагуулын тусламжтайгаар сансрын, богино долгионы болон хєдєлгєєнт холбооны бvх сувгийг чагнаж тэдгээрээс тодорхой vг, хэллэг, яриа, дуу хоолой, хаягийг Шvvн авч судалгаа хийдэг байна.

Хамгийн сvvлийн жишээ бол Хятадын тагнуулын кибер сvлжээг илрvvлсэн Канадын судалгааны Мунк (http://webapp.mcis. uto-ronto.ca/) тєвийн мэдэгдэл юм. GhostNet нэртэй энэхvv сvлжээг Энэтхэг дахь Далай ламын тvр Засгийн газрын компьютерийн системийг шалгах явцад илэрсэн ба одоогоор 103 орны 1295 компьютерээс мэдээлэл татсан нь тодорхой болжээ. Ихэвчлэн Азийн улсуудын гадаад явдлын яам, элчин сайдын яамд, олон улсын байгууллагууд, хэвлэл мэдээллийн тєв рvv халджээ. Олон орны эрх баригчид єєрийн орны мэдээллийн аюулгvй байдлаа єндєржvvлэхээ мэдэгдээд байна. Мунк тєвийн судлаач Рон Дейбэрт энэ халдлагыг "Олон улсын гэмт хэрэг" гэж vзэж байгаа ба цаашид кибер ертєнцийн халдлагыг хянах замыг эрэлхийлэхийг уриалжээ.

Хятад улс нь хамгийн их буюу 300 сая интернэт хэрэглэгчдээ сервэр дээрх шvvлтvvр программын тусламжтайгаар байнга хянаж байдаг билээ. Мэдээллийн технологийн салбар цаашлаад кибер дайнд Хятад улс бусад улсын адил бэлтгэж, хєрєнгє хаяж байгаа ба энэ салбарыг vндэстний аюулгvй байдлын тvвшинд авч vзэж байна.

Зарим тохиолдолд кибер дайн ердийн дайнтай зэрэг явагдаж байгаа нь 2008 оны наймдугаар сарын Орос Гvржийн дайн болон Израйлийн 2009 оны нэгдvгээр сарын Газын зурваст хийсэн цэргийн ажиллагааны vед болсон vйл явдлууд юм. Тухайн vед сєргєлдєгч талууд бие биенийхээ засгийн газар болон банкны систем рvv дайралт хийсэн ба зарим тохиолдолд эдгээрийг олон хоногоор зогсоож байжээ.

Энэ vйлдvvдийн цаана нэг болон хэсэг бvлэг хvмvvс байж болох ч халдах бай, зорилго зэргээс харахад Засгийн газар болон тусгай албад байхыг vгvйсгэх аргагvй юм.
Дээрх тохиолдлууд нь энэ дайны нэгээхэн хэсэг тулаан бєгєєд цаашид ч далдаар vргэлжилсээр байх бизээ. Манай орны иргэд, компани болон байгууллагууд энэ талаар анхаарч єєрийн холбогдох мэдээллийг тодорхой тvвшинд хамгаалах хэрэгтэйг ойлгох ёстой. Read More......