XaPXyH

I. Нийгмийн үзүүлэлт
Улсын хэмжээгээр 2009 оны эхний 8 сарын байдлаар 46155 эх амаржиж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 4634 эхээр, 46300 хүүхэд амьд төрж 4662 хүүхдээр буюу 11.2 хувиар тус тус нэмэгдсэн байна.
Нэг хүртэлх насандаа 892 хүүхэд эндэж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 59 хүүхдээр; эхийн эндэгдэл 27 болж, 10 эхээр тус тус нэмэгдсэн бол 1-5 хүртэлх насандаа эндсэн хүүхдийн тоо 145 болж, 23 хүүхдээр буурсан байна.
Аймаг, нийслэлийн хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний хэлтэс (ХХҮХ)-т бүртгүүлсэн, ажил идэвхитэй хайж байгаа ажилгүй иргэдийн тоо 2009 оны 8 дугаар сарын эцэст 40.5 мянга болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 8824 хүнээр буюу 27.9 хувиар өсчээ. Үүнд Говьсүмбэр (45 хүн), Дундговь (188 хүн),Төв (327 хүн), Өмнөговь (387 хүн), Хөвсгөл (536 хүн), Булган (714 хүн), Увс (1218 хүн) аймаг болон Улаанбаатар хотод (3804 хүн) тус тус бүртгэлтэй ажилгүй иргэдийн тоо өмнөх оны мөн үеийнхээс нэмэгдсэн нь голлон нөлөөлжээ.
Халдварт өвчнөөр 26.0 мянган хүн өвчилсөн нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 2533 хүн буюу 8.9 хувиар буурчээ. Халдварт өвчний өвчлөлийн бууралтад цусан суулгаар өвчлөгчдийн тоо 43.9 хувь, тэмбүүгээр өвчлөгчдийн тоо 19.3 хувь, гонококкт халдвараар өвчлөгчдийн тоо 9.0 хувь, сүрьеэгээр өвчлөгчдийн тоо 1.4 хувиар тус тус өссөн хэдий ч вируст гепатитаар өвчлөгчдийн тоо 39.1 хувь, салхин цэцгээр өвчлөгчдийн тоо 14.7 хувиар тус тус буурсан нь нөлөөлөв. Улсын хэмжээнд 2009 оны эхний 8 сард 13800 гэмт хэрэг бүртгэгдсэн нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 81 хэргээр буюу 0.6 хувиар буурчээ...
Бүртгэгдсэн гэмт хэргийн тоо өмнөх оны мөн үеийнхээс буурахад булаах гэмт хэрэг, иргэдийн улс төрийн болон бусад эрх, эрх чөлөөний эсрэг гэмт хэрэг, хүүхэд, гэр бүл, нийгмийн ёс суртахууны эсрэг гэмт хэрэг, нийгмийн аюулгүй байдлын эсрэг гэмт хэрэг, захиргааны журмын эсрэг гэмт хэрэг, байгаль хамгаалах журмын эсрэг гэмт хэрэг, хулгайн гэмт хэрэг, залилан зэрэг гэмт хэргүүд 0.4-60.3 хувиар буурсан нь голлон нөлөөлжээ.

II.Макро эдийн засгийн үзүүлэлт
Хэрэглээний үнийн улсын индекс (ХҮУИ) 2009 оны 8 дугаар сард өмнөх сартай харьцуулахад 0.6 хувиар буурч, өмнөх оны жилийн эцсийнхээс 2.2 хувь, өмнөх оны мөн үеийнхээс 0.6 хувиар өссөн байна.
Mонголбанкны мэдээгээр мөнгөний нийлүүлэлт (M2) 2009 оны 8 дугаар сарын эцэст 2564.0 тэрбум төг болж өмнөх сарынхаас 54.2 тэрбум төг буюу 2.2 хувиар өссөн боловч өмнөх оны мөн үеийнхээс 12.8 тэрбум төг буюу 0.5 хувиар бага байна.
Мөнгөний нийлүүлэлт оны эхнийхээс 294.0 тэрбум төг буюу 13.0 хувиар нэмэгдэхэд бараг мөнгө 344.2 тэрбум төг буюу 21.2 хувиар өссөн нь голлон нөлөөлжээ.
Гүйлгээнд байгаа бэлэн мөнгө 2009 оны 8 дугаар сарын эцэст 384.1 тэрбум төг болж, өмнөх сарынхаас 33.5 тэрбум төг буюу 9.5 хувиар өсч, өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 11.5 тэрбум төг буюу 2.9 хувиар багасчээ. Аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэдэд олгосон нийт зээлийн өрийн үлдэгдэл 2009 оны 8 дугаар сарын эцэст 2588.8 тэрбум төгрөгт хүрч, өмнөх сарынхаас 8.0 тэрбум төг буюу 0.3 хувиар өсч, харин өмнөх оны мөн үеийнхээс 96.4 тэрбум төг буюу 3.6 хувиар буурчээ.
Хугацаа хэтэрсэн зээлийн өрийн үлдэгдэл 2009 оны 8 дугаар сарын эцэст 173.5 тэрбум төгрөг болж, нийт зээлийн өрийн үлдэгдлийн 6.7 хувийг эзэлж байгаа бөгөөд өмнөх сарынхаас 30.1 тэрбум төг буюу 21.0 хувиар, харин өмнөх оны мөн үеийнхээс 121.6 тэрбум төг буюу 3.3 дахин нэмэгджээ.
Банкны системийн хэмжээгээр чанаргүй зээл 355.1 тэрбум төгрөгт хүрч, нийт зээлийн өрийн үлдэгдлийн 13.7 хувийг эзэлж байгаа бөгөөд өмнөх сарынхаас 2.2 тэрбум төг буюу 0.6 хувиар, өмнөх оны мөн үеийнхээс 280.8 тэрбум төг буюу 4.8 дахин нэмэгдсэн байна Үнэт цаасны арилжаа 2009 оны 8 дугаар сард 21 удаа явагдаж, 1.1 тэрбум төгрөгийн гүйлгээ хийж, 2.6 сая ширхэг үнэт цаас арилжаалжээ.
Арилжаалсан үнэт цаасны тоо өмнөх сарынхаас 564.6 мянган ширхэг буюу 27.3 хувиар өсч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 34.7 сая ширхэг буюу 14.2 дахин буурчээ. Гүйлгээний хэмжээ өмнөх сарынхаас 292.0 тэрбум төг буюу 34.1 хувиар өсч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 3.6 тэрбум төг буюу 4.1 дахин буурав.
Улсын нэгдсэн төсвийн нийт орлого, тусламжийн дүн 2009 оны эхний 8 сард 1137.9 тэрбум төг, нийт зарлага, эргэж төлөгдөх цэвэр зээлийн дүн 1472.4 тэрбум төг болж, нийт тэнцэл 334.5 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай гарлаа. Төсвийн алдагдал өмнөх оны мөн үеийнхээс 338.2 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдэхэд төсвийн зарлагын өсөлт, орлогынхоос 24.1 пунктээр өндөр байгаа нь нөлөөлжээ
Төсвийн урсгал орлого 1123.1 тэрбум төг, урсгал зардал 1121.8 тэрбум төг болж, урсгал тэнцэл 1.3 тэрбум төгрөгийн ашигтай гарлаа.
Татварын нийт орлого өмнөх оны мөн үеийнхээс 317.5 тэрбум төг буюу 25.7 хувиар буурахад зарим бүтээгдэхүүний үнийн өсөлтийн албан татвар 226.8 тэрбум төг буюу 78.4 хувь, аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар 55.3 тэрбум төг буюу 32.0 хувь, нэмэгдсэн өртгийн албан татвар 4.1 тэрбум төг буюу 1.9 хувиар тус тус буурсан нь голлон нөлөөлжээ.
Татварын бус орлого өмнөх оны мөн үеийнхээс 39.7 тэрбум төг буюу 23.8 хувиар өсөхөд хувьцааны ногдол ашгийн орлого 63.6 тэрбум төг буюу 3.4 дахин, навигацийн орлого 12.8 тэрбум төг буюу 2.6 дахин өссөн нь голлон нөлөөлөв.
Улсын нэгдсэн төсвийн нийт зарлага, эргэж төлөгдөх цэвэр зээлийн хэмжээ 2009 оны эхний 8 сард 1472.4 тэрбум төг болж өмнөх оны мөн үеийнхээс 70.9 тэрбум төг буюу 5.1 хувиар өсчээ. Үүнд цалин, хөлсний зардал 37.4 тэрбум төг буюу 11.1 хувь, татаас, шилжүүлэг 32.7 тэрбум төг буюу 7.0 хувиар өссөн нь голлон нөлөөлжээ. Хөрөнгийн зардалд 2009 оны эхний 8 сард 215.4 тэрбум төгрөгийг зарцуулсан нь өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 18.7 тэрбум төг буюу 8.0 хувиар буурсан байна. Хөрөнгийн зардал буурахад дотоодын эх үүсвэрээс хийгдсэн хөрөнгө оруулалт 21.9 тэрбум төг буюу 9.8 хувиар багассан нь голлон шалтгаалжээ.
Манай улс 2009 оны эхний 8 сарын байдлаар дэлхийн 108 оронтой худалдаа хийж, гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 2351.8 сая ам.доллар, үүнээс экспорт 1082.7 сая ам.доллар, импорт 1269.1 сая ам.доллар боллоо. Нийт бараа эргэлтийн хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс 1428.8 сая ам.доллар буюу 37.8 хувь, үүний дотор экспортын хэмжээ 590.0 сая ам.доллар буюу 35.3 хувь, импортын хэмжээ 838.8 сая ам.доллар буюу 39.8 хувиар тус тус буурчээ.
Нийт экспортын хэмжээ буурахад зэсийн баяжмалын үнийн дүн 54.8 хувь; цайрын баяжмалын биет хэмжээ 4.3 хувь, үнийн дүн 43.6 хувь; боловсруулаагүй алтны биет хэмжээ 44.7 хувь, үнийн дүн нь 46.3 хувиар тус тус буурсан нь голлон нөлөөлөв.
Нийт импортын хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс 838.8 сая ам.доллараар буурсны 214.9 сая ам.доллар буюу 25.6 хувь нь үнийн бууралтаас, 623.9 сая ам.доллар буюу 74.4 хувь нь биет хэмжээний бууралтаас шалтгаалсан байна.
Гадаад худалдааны тэнцэл 2009 оны эхний 8 сард 186.4 сая ам.долларын алдагдалтай гарч, алдагдлын хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс 248.8 сая ам.доллар буюу 2.3 дахин багасчээ.

III.Эдийн засгийн салбарын үзүүлэлт
2009 оны 9 дүгээр сарын 1-ний байдлаар улсын хэмжээгээр 16.5 мянган тонн төмс, 12.5 мянган тонн хүнсний ногоо хурааж, 259.1 мянган тонн өвс, хадлан, 2.9 мянган тонн гар тэжээл бэлтгээд байгаа нь өмнөх оны мөн үеийнхээс хүнсний ногоо 965.3 тонн буюу 8.3 хувиар нэмэгдэж, харин төмс 284.6 тонн буюу 1.7 хувь, өвс, хадлан 68.4 мянган тонн буюу 20.9 хувь, гар тэжээл 3.8 мянган тонн буюу 56.5 хувиар тус тус бага байна.
Аж үйлдвэрийн нийт бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлт 2009 оны эхний 8 сарын байдлаар (2005 оны зэрэгцүүлэх үнээр) 995.5 тэрбум төг болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 110.7 тэрбум төг буюу 10.0 хувиар буурлаа. Үүнд: уул уурхай, олборлох аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэлт 13.5 тэрбум төг буюу 2.2 хувиар, боловсруулах аж үйлдвэрийн салбар 98.8 тэрбум төг буюу 26.9 хувиар тус тус буурсан нь нөлөөллөө.
Уул уурхай, олборлох аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэлт өмнөх оны мөн үеийнхээс буурахад 35 хувийн агуулгад шилжүүлснээр зэсийн баяжмал, цайрын баяжмал, гянтболдын баяжмал, хайлуур жоншны баяжмал, алт зэрэг уул уурхайн гол нэр төрлийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл 1.6-36.4 хувиар багассан нь нөлөөлжээ. Хиам, катодын зэс, тамхи, шохой, самнасан ноолуур, спирт, металл бэлдэц, хивс, бетон зуурмаг, металл цувимал, цул бетон, төмөр бетон эдлэл, молибдений исэл зэрэг бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл 5.4-89.6 хувиар буурсан нь боловсруулах аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэлийн 26.9 хувийн бууралтад голлон нөлөөлсөн байна.
Улсын хэмжээнд 2009 оны эхний 8 сард нийт 98.8 тэрбум төгрөгийн барилга угсралт, их засварын ажил гүйцэтгэснээс 91.4 тэрбум төгрөг буюу 92.5 хувийг дотоодын барилгын байгууллагууд, 7.4 тэрбум төгрөг буюу 7.5 хувийг гадаадын барилгын байгууллагууд гүйцэтгэсэн байна.
Төмөр замын тээврээр 2009 оны эхний 8 сард 8902.8 мян.т ачаа, давхардсан тоогоор 2188.0 мянган зорчигч зорчсон нь өмнөх оны мөн үеийнхээс тээсэн ачаа 617.6 мян.т буюу 6.5 хувь, зорчигчдын тоо 829.9 мян.хүн буюу 27.5 хувиар тус тус буурсан байна.
Агаарын тээврээр 2009 оны эхний 8 сард 801.0 тонн ачаа, давхардсан тоогоор 208.5 мянган зорчигч зорчсон нь өмнөх оны мөн үеийнхээс тээсэн ачаа 510.5 тонн буюу 38.9 хувь, зорчигчдын тоо 55.5 мян.хүн буюу 21.0 хувиар тус тус буурчээ. Read More......

Read More......

Мэдээллийн технологийн үндэсний паркын инкубаторт мэдээллийн технологийн салбарт бизнес эхлэн эрхлэгч компаниудыг сонгон шалгаруулж авна.

Инкубаторт элсэгчдэд зориулсан семинарыг 2009 оны 09-р сарын 23, 30-ны өдрүүдэд 15.00 цагаас МТҮП-ын 104 тоот өрөөнд зохион байгуулна.

Элсэлтийн материал хүлээн авах хугацаа

Элсэлтийн материалыг МТҮП-ын 103 тоот өрөөнд 2009 оны 10-р сарын 14-ний өдөр хүртэл хүлээж авна.

Сонгон шалгаруулалт

2009 оны 10-р сарын 19-ны 10.00 цагаас МТҮП-ын 104 тоот өрөөнд болно.

Инкубаторын сонгон шалгаруулалттай холбоотой бусад мэдээлэлтэй www.itpark.mn веб хуудаснаас танилцана уу.

Холбоо барих хаяг

Монгол Улс, Улаанбаатар- 210646
Сүхбаатар дүүрэг, Бага тойруу-49
Мэдээллийн технологийн үндэсний парк

Утас: 312961

Факс: 327123

Электрон шуудан: info@itpark.mn

Read More......

Хүүхэд багачуудын тэсэн ядан хүлээдэг хичээлийн шинэ жил өнөөдөр эхэлж байна. Энэ хичээлийн жилд улсын хэмжээнд 783 цэцэрлэгт 140 гаруй мянган хүүхэд, ерөнхий боловсролын 752 сургуульд 535 шахам мянган хүүхэд, мэргэжлийн сургалт, үйлдвэрлэлийн 64 төвд 45 орчим мянган сурагч, 150 их, дээд сургууль, коллежид 160 гаруй мянган оюутан суралцах юм. Эрдэм номын их далайд анх хөл тавьж буй 53,6 мянган бяцхан хүүхэд, багачууд хичээлийн шинэ жилтэй золгоно.Улсын хэмжээнд нийтдээ 37 мянган багш ажиллахаар бэлэн болоод байгаа гэнэ.

Өнгөрсөн хичээлийн жилийн байдлаар сургуулийн өмнөх боловсролд хамрагдах ёстой нийт хүүхдийн 72.7 хувь нь хамрагдсан бол энэ үзүүлэлт бага боловсролд 93.6 хувь, суурь боловсролд 95.5 хувь байгаа нь маш ахицтай байгаа аж. Түүнээс гадна Ерөнхий боловсролын сургууль төгсөгчдийн 90 хувь нь мэргэжлийн болон их, дээд сургууль, коллежиудад үргэлжлүүлэн суралцаж байна. Энэ хичээлийн жилд сургуулийн өмнөх, бага, суурь боловсролын хамран сургалтыг 1.7-3.4 хувиар нэмэгдүүлэх төлөвлөгөөтэй ажиллаж байгаа аж.

Жил бүрийн хичээлийн жилийн эхний хичээл онцлогтой байдаг. Энэ жил Нийслэл хот үүсгэн байгуулагдсаны 370 жилийн ой тохиож байгаа учир их хотын түүхээр анхны хичээлээ эхлэхээр болжээ. Энэ хичээлийн нэг онцлог нь долдугаар ангийнхан 11 жилийн сургалтын сүүлчийн төгсөлт буюу 12 жилийн сургалтын анхных болж байгаа аж. Ерөнхий боловсролын сургуулийн V ангиас үсэрч VII ангид элсэн орж байгаа хүүхдүүд 2015 онд анхны гэсэн тодотголтой төгсөх аж. Харин үсрээгүй 6-7 дугаар ангид орж байгаа хүүхдүүд 2014 онд 11 жилийн боловролын сүүлчийнх болон төгсөлтөө хийнэ.

Энэ жичээлийн жилд нэг авууштай зүйл нь Ерөнхий боловсорлын дунд сургуулийн бага ангийн сурах бичгийг хувийн, улсын хэмээн ялгалгүй 100 хувь төрөөс хангаж байгаа юм. Хүүхдүүд сургуулийнхаа номын сангаар дамжуулж сурах бичгээ авах аж. Харин дунд ангийн сурах бичгийг 40-80 хувь хангах ч хувийн сургуулиуд хамрагдахгүй аж. Эдийн засгийн хямралтай энэ үед ийм шийдвэр гаргасанд эцэг эхчүүд талархан хүлээж авлаа. Эх орныхоо ирээдүйн эзэд оюутан, залуус, хүүхэд багачууд та бүхэндээ хичээлийн шинэ жилийн баярын мэнд хүргэж, сурлагын өндөр амжилт хүсье.

Read More......

Интернетийн хүрээнд монгол хэлний "үхээнц" байдал хэрээс хэтэрч байгаад дотроо л бухимдуу явдаг нэг хүн. Чухамдаа интернетээс үүдэн ийм боловуу хүмүүсийн үгийн сонголт, үг ашиглалт, монгол хэлний ойлголтын цар хүрээ ийм муу болчихсон уу мэдэхгүй. Гэхдээ л хэлэхэд ч хэл халтьрам үгс бий болж үг нь өөрөө үг биш болчихсон байх нь энүүхэнд.

Аливаа улс хөгжихийн хэрээр үгийн сан нэмэгдэж мөн мөхөж байдаг нь жам. Гэхдээ монголчуудын хувьд өдөр дутамын хэрэглээндээ хамгийн ихдээ 100 үгийн ашигладаг гэсэн судалгаа гарч байсан нь нэгийг бодох ёстой болгож байна. Тиймээс бид "үг"-г хайрлах ёстой болж байгаа юм. Үг нь тэгээд хэлний хөгжил, ёс заншил улс орон гээд том юмны эх болох учир анхаарах зүйл мөн.
Иймээс дотроо нэг сайхан монгол хэлний тайлбарын толь хийчих юмсан, эсвэл хэн нэг нь хийчээсэй гэж бодож явлаа. Ашгүй нэг нь хийжээ. http://toli.query.mn/.
Монголчуудын одоо ганц барьж байгаа монгол үгийн тайлбар толь нь "Цэвэлийн ногоон" гэж нэрлэж ашиглаж ирсэн толь байдаг. Үүнийг л Online болгож байна. Сайхан мэдээ.

Мөн дээр нь кирилээр бичихэд монгол бичгээр үг нь гарч ирдэг толь бас хэрэгтэй байгаа юм. (Манай нэг монгол бичгийн багш хүмүүс кирилээр алдаатай бичих тусам би баярладаг гэж байж билээ. Яагаад гэсэн чинь: - Угаас энэ бичиг биднийх биш шүү дээ. Тиймээс алдаатай бичих нь ойлгомжтой гэж хэлж байсан санагдана.)

За юутай ч Монгол хэлнийхээ тайлбар толийг online болгоод авцгаая. Энэ ажилд та ч бас оролцох боломжтой. Read More......

Холливудын супер од, бизнесмэн, улстөрч, тамирчин Арнольд Шварценеггер 62 насыг зоог­ложээ. Олон үндэстний төлөөлөл Холливудыг бүрдүүлдэг. Антонио Бандерас испани, Дастин Хоффман еврей, Аль Пачино итали үндэстэн. Харин Арнольд Шварценеггер эрэлхэг австрийн жинхэнэ дүр төрх аж. Харин одоо тэрбээр их улс төрд хүчирхэг тэмцэгч болж, өдгөө Калифорнийн амбан захирагчаар сонгогдсон А.Шварценеггер 1947 оны долдугаар сарын 30-нд Австрийн Грац хэмээх жижиг хотод мэндэлжээ. Эцгийн чанга хүмүүжилд Арнольд хүү дасгалаа хийлгүйгээр өглөөнийхөө цайгаа ууна гэсэн ойлголтгүй өсчээ. Цаг агаарын хүйтэн, халуун ямар ч үед эцэг нь хүүхдүүдээ гүйж, дасгалаа хий хэмээн хөөн гаргадаг байж. Эцгийнхээ нацист маягийн ширүүн харьцааг тэсвэрлэхийг үл хүссэн Шварценеггер гэрээсээ явахаар хатуу шийджээ. Түүний гэр бүл ядуу байсан бөгөөд утас, хөргөгч, бие засах өрөө ч байсангүй. Шварценеггер гэрээсээ явах боломжийг хүлээсээр л байв. Эцэг нь түүнийг хөлбөмбөгчин болоосой гэж хүсдэг байсан ч тэрбээр бодибилдингээр хичээл­лэх болжээ.

Шварценеггер 22 насандаа Холливудыг зорилоо. Жүжигчин болох боломжоо хайхын сацуу спортын шоу бизнест амжилттай оролцож нэр хүндтэй хөнгөн атлетикийн тэмцээнд тогтмол амжилт гаргадаг байв. Ингээд хоёр жилийн дараа “Геркулес Нью-Йоркт” кинонд анхны дүрээ хүлээн авчээ. Гэвч урлагт гаргасан анхны амжилт нь 12 жилийн дараа “Конан-варвар” киноны гол дүрээр ирсэн юм. Харин дэлхийн хэмжээний од болгосон дүр бол 1984 онд Жеймс Кэмероны “Терминатор” кино юм.

Read More......

Read More......

Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн талаар иргэд мэдээлэл багатай байдаг. Тиймээс энэ удаа өндөр насны болон хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд тэтгэврийг ямар нөхцөлд авах талаарх мэдээллийг асуулт хариулт хэлбэрээр хүргэе.

-Тэтгэврийн даатгалын шимтгэл олон жил төлсөн бол тэтгэврийн хэмжээ нэмэгдэх үү?
-Тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг 20 жилээс ил үү төлсөн жил тутамд өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгосон сарын дундаж хөдөлмөрийн хөлс, орлогын 1.5 хувиар бодож нэмэгдэл олгодог. Тухайлбал, 60 настай тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг 30 жил төлсөн эрэгтэйн сарын орлого нь 250 мянга гэж үзье. Тэгвэл 20 жил шимтгэл төлсөн хугацаанд ногдох тэтгэвэр 112500 төгрөг (250 000 x 45 хувь) болно. Ингээд 10 жилээ сарын орлогодоо. үржүүлсний 1.5 хувь нь 37500 төгрөг болж байна. Тэгэхээр түүний өндөр насны тэтгэвэр 150000 (112500 + 37500) төгрөг юм.

-Өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох хугацаанаас хойш өргөдөл өгвөл тэтгэврийн хэмжээг нэмэгдүүлэх үү?
-Тэтгэвэр тогтоолгох наснаас хойш өргөдлөө өгвөл даатгагч хүлээн авсан өдрөөс эхлэн нас барсны дараагийн cap дуустал хугацаанд олгоно. Харин тэтгэвэр тогтоолгох насанд хүрэхээс өмнө гаргасан бол насанд хүрсэн өдрөөс эхлэн олгодог.

-Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэн тэтгэвэр авахын тулд ямар нөхцөл, болзол хангасан байх ёстой вэ?
-Тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг 20-иос доошгүй жил, эсвэл хөгжлийн бэрхшээлтэй болохын өмнөх таван жилийн гурван жилд нь төлсөн, ердийн өвчин, ахуйн ослын улмаас хөдөлмөрийн чадвараа 50-иас доошгүй хувиар алдсан бол хөгжлийн бэрхшээлтэйн бүрэн тэтгэвэр тогтоолгох эрхтэй.

-Хөдөлмөрийн чадвараа хагас алдаж хөгжлийн бэрхшээлтэй болсон даатгуулагч хэдэн төгрөг авах вэ?
-Энэ тохиолдолд түүний сарын дундаж орлогыг дээрхийн адил бодож хөдөлмөрийн чадвар алдсан хувь хэмжээгээр тогтооно.

-Хөгжлийн бэрхшээлтэйн хувь тэнцүүлсэн тэтгэврийг ямар нөхцөлд явах вэ?
-Гурваас доошгүй жил тэтгэврийн даатгалын шимтгэл төлсөн бол шимтгэл төлсөн хугацаандаа ногдох хөгжлийн бэрхшээлтэйн тэтгэврийг хувь тэнцүүлэн олгодог.

-Хэрэв тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг 20 хүрэхгүй жил төлсөн бол яах вэ?
-Шимтгэлийг 10-20 хүртэл жил төлсөн 60 хүрсэн эрэгтэй, 55 хүрсэн эмэгтэй шимтгэл төлсөн нийт хугацаандаа ногдох өндөр насны тэтгэврийг хувь тэнцүүлэн тогтоолгон авч болно.

-Төрүүлж өсгөсөн хоёр, үрчлэн авч өсгөсөн хоёр хүүхэдтэй 20 жил ажилласан эх 50 нас хүрээд тэтгэвэр тогтоолгож болох уу?
-Гурав хүртэл настайд нь үрчлэн авч зургаан нас хүртэл нь өсгөсөн хоёр хүүхдийг тухайн эхийн өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох хүүхдийн тоонд оруулна. Тэгэхээр 50 нас хүрээд тэтгэвэр тогтоолгож болно.

-Энэ нөхцөлүүдийг хангаж байвал тэтгэврийн хэмжээ ямар байх вэ?
-Хөгжлийн бэрхшээлтэй тэтгэврийг өндөр насны тэтгэвэр бодох хувьд оногдох хэсгээс даатгуулагчийн хөдөлмөрийн чадвар алдалтын хувиар тооцдог. Тухайлбал, хөдөлмөрийн чадвараа бүрэн алдсан даатгуулагчийн хөгжлийн бэрхшээлтэйн бүрэн тэтгэврийг түүний сарын дундаж хөдөлмөрийн хөлс, орлогын 45 хувиар тогтоох юм. Шимтгэлийг20-иос илүү төлсөн жил тутамд хөгжлийн бэрхшээлтэйн тэтгэвэр тогтоолгосон орлогын 1.5 хувиар бодож нэмэгдэл өгдөг.

-Тухайлбал, 23 жил шимтгэл төлж ажилласан, сарын дундаж хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлого 180000 төгрөг, ердийн өвчний улмаас хөдөлмөрийн чадвараа 65 хувь алдсан бол хэдэн төгрөг авах вэ?
-180000 төгрөгийн 45 хувь нь 81 мянга болж байна. Энэ нь 20 жилд ногдох өндөр насны тэтгэвэр юм. Харин 20 жилээс ил үү ажилласан гурван жилд ногдох өндөр насны тэтгэвэр нь 8100 төгрөг. Үүнийг 180000-ыг гурваар үржүүлсний 1.5 хувийг тогтоосон юм. Дээрх даатгуулагчийн өндөр насны тэтгэвэр бодох хувь нь дээрх 81000, 8100 төгрөгийн нийлбэр байна. Тэгэхээр хөгжлийн бэрхшээлтэйн тэтгэвэр 89100 төгрөгийн 65 хувь нь 57915 төгрөг болж байна. Read More......

Манай улсын гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 2009 оны 7 дугаар сарын 15-ны байдлаар 1813.7 сая ам.доллар, үүнээс экспорт 856.2 сая ам.доллар, импорт 957.5 сая ам.доллар боллоо.
Гадаад худалдааны тэнцэл 2009 оны 7 дугаар сарын 15-ны байдлаар 101.3 сая ам.долларын алдагдалтай гарсан байна.
Нийт экспортод зэсийн баяжмал 24.3 хувийг, боловсруулаагүй буюу хагас боловсруулсан алт 19.7 хувийг, цайрын хүдэр, баяжмал 4.8 хувийг, төмрийн хүдэр 3.9 хувийг, боловсруулаагүй нефть 3.8 хувийг, самнасан ноолуур 3.2 хувийг, хайлуур жоншны хүдэр, баяжмал 2.4 хувийг, үлдсэн 37.9 хувийг экспортын бусад бүтээгдэхүүн эзэлж байна.
1 т зэсийн баяжмалын үнэ 2009 оны эхний хагас жилийн дунджаар 654.1 ам.доллар байсан бол 2009 оны 7 дугаар сарын 15-ны байдлаар дунджаар 668.1 ам.доллар болж, эхний хагас жилийн дунджаас 14.0 ам.доллар буюу 2.1 хувиар, 1 т цайрын баяжмалын үнэ 2009 оны эхний хагас жилийн дунджаар 676.2 ам.доллар байсан бол 2009 оны 7 дугаар сарын 15-ны байдлаар дунджаар 677.8 ам.доллар болж, эхний хагас жилийн дунджаас 1.7 ам.доллар буюу 0.2 хувиар тус тус өслөө.
Автобензиний импорт 2009 оны эхний хагас жилээс биет хэмжээ 8.2 мянган тонн, үнийн дүн нь 4.8 сая ам.доллараар; гурилын импортын биет хэмжээ 2.4 мянган тонн, үнийн дүн 0.7 сая ам.доллараар; суудлын автомашины импортын биет хэмжээ 393 ширхэг, үнийн дүн 2.8 сая ам.доллараар; цахилгаан эрчим хүчний импортын биет хэмжээ 3.7 сая квт.цаг, үнийн дүн 155.3 мянган ам.доллараар тус тус өссөн байна... Read More......

2009 оны 7 дугаар сарын 10-ны байдлаар Улаанбаатар хотын хүнсний зах, дэлгүүрт худалдаалагдаж байгаа хүнсний гол нэрийн барааны үнийг дүнгээр нь өмнөх 6 дугаар сарын дундаж үнэтэй харьцуулахад 1.4 хувиар буурч, өмнөх 7 хоногийн дундаж үнэтэй харьцуулахад 1.7 хувиар өссөн байна.
Махны дундаж үнэ: 2009 оны 7 дугаар сарын 10-ны байдлаар хонины махны үнэ 6 дугаар сарын дундаж үнэтэй харьцуулахад 4.2-5.3 хувь, үхрийн махны үнэ 4.9-7.9 хувиар, ямааны мах 3.6 хувь, адууны махны үнэ 0.8 хувиар тус тус буурчээ.
Өмнөх 7 хоногийн дундаж үнэтэй харьцуулахад хонины махны үнэ 1.8-2.6 хувь, үхрийн махны үнэ 2.9-3.2 хувь, адууны махны үнэ 1.3 хувиар тус тус өссөн бол ямааны махны үнэ 0.9 хувиар буурсан байна.
2009 оны 7 дугаар сарын 10-ны байдлаар 1 кг хонины /ястай/ махны үнэ дунджаар 3322 төгрөг, үхрийн мах/ястай/ – 3738 төгрөг, ямааны мах - 2260 төгрөг, адууны мах – 2583 төгрөг, хонины цул мах – 3314 төгрөг, үхрийн цул мах – 4129 төгрөгийн үнэтэй байна...

Read More......

Британийн сэтгэл зvйчид бvсгvйчvvдийн хамгийн романтик мєрєєдлийг нэрлэсэн байна. Энэ удаад янз бvрийн орны 6500 эмэгтэйг санал асуулгад оролцуулжээ.

Ингээд бvсгvйчvvд эрчvvдийг ийм байгаасай гэж хvсдэг байна.
• Нvдийг нь боогоод сюрприз байгаа газарт хєтлєж аваачих
• Уик-эндээрээ ямар нэгэн романтик газрыг зорих
• Єєрт нь зориулж хайртай залуу нь шvлэг юм уу дуу зохиох
• Ємнє хаана ч хэзээ ч учирч байгаагvй хамгийн сайхан эмэгтэй гэж хэлvvлэх
• Халуун устай, анхилам vнэртэй ванн бэлдэх
• Шуудангийн хайрцганд эсвэл мэйл хаяганд нь хайрын халуун дулаан vгтэй захидал vлдээх
• Єглєє сэрээгээд оронд нь цайг нь авчирч єгєх
• Даарсан vед нь тvvнд гадуур хувцасаа тайлж єгєх
• Ажил дээрээ байхад нь цэцгийн баглаа эсвэл шоколадны цуглуулга илгээх
• Хєгжмийн сонирхолыг нь дагуулан сюрприз барих Read More......

Мэдээлэл, Шуудан, Харилцаа Холбоо, Технологийн газрын Дарга Ж.Сансар

Монгол Улсад мэдээлэл, шуудан, харилцаа холбоо, технологийн салбар үүсч хөгжсөний 88 жилийн ойн баярыг тохиолдуулан салбарын нийт ажилтан, албан хаагчид, инженер, техникч, ахмадууддаа Мэдээлэл, Шуудан, Харилцаа Холбоо, Технологийн газрын нэрийн өмнөөс болон хувиасаа чин сэтгэлийн халуун мэндийг дэвшүүлье.

Тус ойн өдрүүдэд манай улсын үүрэн телефон хэрэглэгчдийн тоо хэдийн 1 сая 700 мянга давж сум бүрт гар утсаар ярьдаг, нийт өрхийн 60 гаруй хувь нь интернет чөлөөтэй хэрэглэх боломжтой болоод байна. Энэ нь бидний өмнөө тавьсан зорилтуудаа амжилттай хэрэгжүүлж мэдээлэл, шуудан, харилцаа холбооны үйлчилгээгээр бүх нийтийг хангах үүргээ нэр төртэй биелүүлж байгааг илтгэх хамгийн бодитой үзүүлэлт гэдгийг баярын энэ өдөр тэмдэглэн хэлэхэд таатай байна.

Нөгөө талаас салбарын шинэ зохицуулалтын орчин бүрдсэнээр улс, хот хооронд болон орон нутагт мэдээлэл, шуудан, харилцаа холбооны үйл ажиллагааны зохион байгуулалт, үр ашиг сайжирч, түүний үр дүнд үйлчлүүлэгчдийн эрэлт хэрэгцээ, сэтгэл ханамж байнга өсөн нэмэгдэж байна.

Цаашид ч тус салбарын техник, технологийн өөрчлөлт, шинэчлэлтийг тууштай үргэлжлүүлж, манай улсын нийт сум, сууринг шилэн кабелийн сүлжээнд холбох, 21 аймгийг хамруулсан өндөр хурдын DWDM систем, нийт сумдыг интернетийн үйлчилгээнд чөлөөтэй холбогдох төслийг эхлүүлээд байна.

Мэдээлэл, шуудан, харилцаа холбоо, технологийн хөгжлийн бодлого, Монгол Улсын Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөр, дэд бүтцийг хөгжүүлэх, бүртгэлийн нэгдсэн тогтолцоог бий болгох зэрэг үндсэн чиглэлд тусгагдсан зорилтуудыг Монгол Улсын Засгийн газар, мэргэжил нэгт анд нөхөд та бүхэнтэйгээ хамтран амжилттай хэрэгжүүлнэ гэдэгт итгэл дүүрэн байна.

Та бүхнийнхээ амьдралд тань аз жаргал, ажилд тань өндөр амжилт, сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе.

САЙХАН БАЯРЛААРАЙ

Read More......

Тамхи нь хортой, эрүүл мэндэд аюултай зуршил гэдгийг бүгд мэднэ. Тэгсэн ч татгалзаж чадалгүй, өдөрт хэд хэдээр нь татдаг бөгөөд стрессээ тайлж байна хэмээн өөрсдийгөө тайвшруулдаг.

Тэгвэл тамхи татах нь эмэгтэй хүний бие организмд эрчүүдийнхээс илүү их хор хөнөөлтэй байдаг аж. Тамхичин эмэгтэйн бие организмд хөгшрөлтийн үйл явц илүү хурдтай явагддаг бөгөөд төрөлтийн хувьд ч ямар нэг байдлаар хүндрэл дагуулах эрсдэл дагалдаж байдаг юм.

Эмч нарын үзэж буйгаар эмэгтэй хүнд тамхи татах зуршлаа хаях нь илүү хэцүү байдаг юм байна. Учир нь дааврын хэлбэлзлээс үүдэн стресс, сэтгэлийн хямралд илүү гүн ордог. Хэдий ийм ч тамхийг өөрийн эрүүл мэндийн төлөө, мөн эргэн тойрны хүмүүсийн тав тухын тусын тулд тамхи татах зуршлаа хаях л хэрэгтэй болно.

Эмч нарын зөвлөж буйгаар бол эмэгтэй хүн тамхи татах зуршлаа хаях хугацааг сарын тэмдэг үзэгдээд дуусах өдрөөс эхлэх хэрэгтэй. Энэ үед дааврын үйл явц тасалдах магадлал хурц өдрүүдийг бодвол харьцангуй бага байдаг юм байна.

Ингэхдээ юуны түрүүнд, тамхинаас татгалзахаас үүдэлтэй сэтгэл санааны дарамтыг давах хэрэгтэй болно. Эрүүл мэндэд хортой гэдгээс эхлээд эргэн тойрны хүмүүст таагүй, тав тухгүй байдал үүсгэдэг гээд бүгдийг нэг нэгэнгүй бичиж тэмдэглэ.

Дараа нь сэтгэл зүйч эмч нарын зөвлөсний дагуу шилэн сав авч татаж дууссан тамхины акуркийг түүндээ хий. Тамхи татах эсвэл тамхи татмаар санагдсан үедээ тэрхүү шилэн доторхи хар тортгоор бохирдсон шингэнийг харж бай.

Тамхиа хаях өдрийг тодорхой товлох нь чухал. Ингэхгүй бол “маргааш” гэсэн амлалт эх захгүй үргэлжлэх болно.

Тамхи татах хүсэл нь ямар нэг өдөөгчтэй холбоотой байдаг. Тухайлбал: “кофе уух, стресст орох гээд олон шалтгааныг дурьдаж болох бөгөөд энэ өдөөгчтэй бүх хүчээрээ тэмцэх хэрэгтэй. Өглөө кофе уудаг зуршилтай бол түүний оронд жимсний шүүс эсвэл ногоон цай уу. Тэгвэл тамхины хор гадагшлахад илүүтэй тустай байх болно.

Стресстэй тэмцэх хэрэгтэй ч ямар ч тохиолдолд никотины тусламжтай аргыг сонгох хэрэггүй. Тамхи татах хүсэл багцаалбал 10-15 минут үргэлжилдэг. Энэ үед нь анхаарлаа сарниулах ямар нэг зүйл хийх хэрэгтэй. Тухайлбал, спортоор хичээллэх, ном унших, бүжиглэх, халуун ванн, шүршүүрт орох зэргээр тамхи татах хүсэл хурц төрөх агшинд "гал унтраавал” сайн. Мөн эмч нар энэ үед амаа угаах, бохь зажилах, чихэр хүлхэх, самар чөмөхийг зөвлөдөг.

Тамхинаас татгалзах хэд хэдэн оролдлого хийсний дараа тамхи татах хүсэл аажим аажмаар багасах болно. Энэ бүх хугацаанд тамхи татдаг орчноос аль болох зайлсхийж, шарсан хуурсан хоол хүнс хэрэглэхгүй байвал зүгээр. Биеийг хоргүйжүүлэхэд туслах зорилгоор багагүй хэмжээгээр цэвэр ус уух хэрэгтэй. Тамхи худалдаж авах мөнгөөрөө өөрт хэрэгтэй ямар нэг зүйл худалдаж аван өөрийгөө урамшуул.

Ихэнх эмэгтэйчүүд илүүдэл жинтэй болохоос эмээж тамхиа хаяхаас татгалздаг. Үнэхээр ч тамхи татдаг зуршилтэй эмэгтэйчүүдийн гучин хувь нь бие организмд никотин байхгүй болсноос бодисын солилцоо удааширч илүүдэл жин хуримтлуулж эхэлдэг. Үүнийг биеийн хүчний ачааллаа нэмэх замаар зохицуулж болно.

Тамхинаас гарахад тус болох нэмэлт зүйл нь никотинтой пластырь, никотин агуулсан бохь зэргийг хэрэглэх. Үүнээс гадна эмч нар никотин агуулаагүй, тамхи татах хүслийг намжаах тусгай эм бэлдмэлийг ч бас санал болгодог.

Эхний оролдлого бүтэлгүй байж болох ч энэ нь тамхинаас гарах найдваргүй гэсэн хэрэг огт биш юм. Шантралгүй дахин оролдож үзэх хэрэгтэй. Танд амжилт хүсье.

Эх сурвалж: news.mn
Read More......

Зvvсэн бєгж тань танд юу тохиосон болон мєн юу тохиолдож болохыг єгvvлдэг гэвэл гайхах хэрэггvй.

Та бєгжєє аль хуруундаа зvvснээс шалтгаалж энэ нь таны амьдрал ахуйд нєлєєлдєг. Єнєє vед та бид гоёл чимэглэлийн зvйлсийг ямар нэг дvрэм журамд захирагдалгvй єєрийнхєєрєє зvvж хэрэглэх нь элбэг болжээ. Гэхдээ энэ сонирхол нь нэг талаараа тийм ч таатай зvйл биш юм. Тодруулбал, дурлалт хосууд гэр бvлийн хvмvvс хагацаж салсан эсвэл бэлэвсэрсэн бол зvvн гарын долоовор буюу хоёр дахь хуруундаа бєгжєє зvvж гашууддаг аж. Хэрвээ та энэ хуруундаа зvгээр л бєгж зvvх дуртай бол энэ нь тийм ч сайхан санаа биш болов уу гэж танд зєвлємєєр байна. Дээрхтэй адил зvйл тохиолдоогvй ч энэ нь тухайн таагvй зvйлийг зєгнєн биелэх дохио болдог аж.

Зvvн гарын долоовор хуруунд бєгж зvvх нь уй гашуу хагацал, таагvй зvйл болсныг илэрхийлдэг. Мєн хvний сэтгэлийг тогтворгvй хєнгєн болгодог гэж vздэг байна.

♦ Баруун гарын долоовор хуруунд зvvсэн бєгж нь ойр дотны хамаатан садан, найз нєхдєєсєє хагацаж салсны болон тэднийг дурсаж хvндэтгэхийн илэрхийлэл болдог байна.

♦ Зvvн гарын эрхий хуруунд бєгж зvvх нь оюун ухаан эрх мэдлийн билгэдэл хэмээн vздэг. Мєн єєртєє итгэх итгэлийг болон дотоод хvчийг илvv харуулдаг байна.

♦ Дунд хуруунд ерєнхийдєє бэлэг дурсгалын, бат нєхєрлєлийн гэх мэт бєгж зvvдэг байна. Ингэснээр тухайн хvнийг хvндэтгэж буйн шинж ажээ. Зарим газарт зvvн гарын дунд хуруунд сvйн бєгжийг зvvдэг ёс их дэлгэрсэн байдаг.

♦ Ядам хуруунд бєгж зvvх нь хайр дурлалд одтой байх, хvний сэтгэлийг єєрт татах чанарыг сэргээдэг гэх бєгєєд тvvнчлэн сэтгэл vл хувирахыг билэгддэг ажээ. Тиймээс ч зvvн гарын ядам хуруунд олон орны хvмvvс бєгж солилцон хайр дурлалын илэрхийлэл болгож хуримын бєгж зvvдэг аж.

♦ Баруун гарын ядам хуруунд эрдэнийн шигтгээтэй болон чамин хийцтэй бєгж зvvх нь хайр дурлалд азтай байх мєн тухайн хvний аз хийморь, цог жавхааг сэргээдэг байна.

♦ Чигчий хуруунд бєгж зvvх нь эд баялаг, олз омог ашиг орлогыг билэгддэг.

♦ Баруун гарын чигчий хуруунд алт болон монетон элдэв шигтгээтэй /кольцо/ хэлбэртэй бєгж зvvдэг бєгєєд энэ нь дотор тал буюу алган тал нь ангархайтай хавчдаг байж болно. Учир нь тэр ангархайгаар vргэлж ашиг орлого, олз омог хуран цуглахыг билэгддэг байна.

♦ Зvvн гарын чигчий хуруунд алт болон монетон чамин хийцтэй эрдэнийн шигтгээтэй ангархайгvй битvv бєгж зvvдэг. Энэ нь эд баялаг, ашиг орлогыг даллаж арвижуулж тогтоохыг билэгддэг байна. Read More......

Read More......

“Та халагдлаа!”. Энэ богинохон атлаа ихийг єгvvлсэн vг єєр ямар ч vгнээс илvvтэйгээр албан хаагчдын vнхэлцгийг хагалах шахдаг байна.

Яагаад мэргэжилдээ муугvй, эрхэлсэн ажилдаа эзэн болсон зарим албан хаагч морь, нохой мэт зvтгэсэн ч энэ vгийг хаана ч очсон байнга сонсож байдаг вэ? Уг нь багахан сэргэлэн зан байхад л чадварлаг, нэр алдар хvссэн олон мэргэжилтэн зєєлєн суудалдаа тухлан vлдэж, тvvгээр ч vл барам ажилдаа амжилт гаргаж, албан тушаал ахих байсан. Гэтэл муйхар зангаасаа болж тэд єєрсдийгєє илэрхийлж чадалгvй, авьяас чадвараа булшилж байна. Нєгєєтэйгvvр чадварлаг боловсон хvчнээ алдах нь ажил олгогчид ч халгаатай. Хvн бvр ажлаасаа халагдаад байдаггvй. Ажлаасаа халагдмаар байвал арван шилмэл аргыг санаж явахад илvvдэхгvй.

1.Ямар ч тєлєвлєгєєгvй бай. Ажил дээрээ, уран бvтээлдээ амжилт гаргасан хvн бvр тодорхой тєлєвлєгєє боловсруулсан байдаг. Цаасан дээр биш юм аа гэхэд ядаж толгойндоо боловсруулсан байх хэрэгтэй. Ямар ч тєлєвлєгєєгvй байвал хэзээ нэг цагт ажилгvй болж л таараа.

2.Цаг vеийнхээ уур амьсгалыг мэдрэхгvй бай. Бизнес орчин байнга єєрчлєгдєж байдаг. Тийм болохоор ажлын “мест” хэзээ ч хоосон байдаггvй бєгєєд нийлvvлэлт нь эрэлтээсээ хол давдаг. Хамт ажиллагсад болон таны албан тушаалд санаархагчидтай эн зэрэщэж, єєрийгєє байнга хурцалж байхгvй бол vхдэл боллоо гэсэн vг.

3.Ямар ч vр дvн гаргахгvй бай. Бизнест амжилт гаргасан хvмvvс бvгдийг тооцоолох хэрэгтэйг ухамсарласан байдаг. Тиймээс єчvvхэн ч гэсэн амжилт гаргаад тvvнийгээ ярьж явдаг хvнээс том амжилт гаргачихаад дуугvй явдаг нь илvv хурдан “жийгддэг”. Учир нь тvvнийг амжилт гаргасныг ажил олгогч мэдэхгvй.

4.Шуурхай чанарыг хєдєлмєрийн бvтээмжтэй андуур. Хамт ажиллагсадтайгаа харилцахын оронд цахим шуудангаар захиа илгээхийг эрхэмлэдэг хvмvvс орчин vеийн бараг тэр аяараа автоматчилагдаж, технологижсон орон зайнд улаан нvvрээрээ тулж ярилцах нь ямар чухал болохын утга учрыг ойлгодоггvй. Боломж л гарвал нvvр тулан ярилцаж байх нь ямар ч ажилтны хувьд амжилтын vндэс болдог.

5.Єєрийгєє цорын ганц гэж бод. Албан газар “тэнгэрийн амьтад”-ад зай байхгvй. Энэ ажлыг яаж хийхийг, яавал vр дvнд хvрэхийг ганцхан би л мэднэ гэж бодож эхэлсэн тэр мєчєєс таныг од чинь хаяна.

6.Асуулт болгоны хариултыг мэддэг бай. Мэдлэг бол хvч хэмээх эртний сайхан vг бий. Гэхдээ хэрэв хэн нэгэн энэ ертєнц дээрх бvхнийг мэддэг царайлах юм бол тvvний карьер зогсонги vедээ орно.

7.Єєрийгєє аялдан дагалдагчдаар хvрээлvvл. Хэрэв хэн нэгнийг гайхамшигтай мэргэжилтэн гэжхvмvvс шагшин магтаж байгаа бол хоёр зvйл vнэн. Нэгдvгээрт, тэд бол ая тал засагч, бялдууч нар, хоёрдугаарт, тэр этгээд албан тушаалдаа урагшлахаасаа єнгєрчээ. Тэгвэл амжилттай менежер, мэргэжилтнvvд бусдын оюун ухаан, бvтээлч сэтгэлгээг олж харж чаддаг, хєхиvлэн дэмжихээс биш хоосон магтаалдуярч суудаггvй байна.

8.Бусдыг vнэлэхгvй бай. Ялан дийлэгчид єєрт нь тус болсон хvмvvсийг vргэлж санаж, vнэлж явдаг. Тэгвэл уруудах тавилантнууд бусдын хичээл зvтгэлийн vр дvнг єєрийнх нь мэтээр ярьж, тэдний оруулсан хувь нэмрийг ойлгодог ч vгvй, олж хардаг ч vгvй.

9.Єєрийгєє хоосон магт. Биеэ хоосон магтах нэг хэрэг. Тэгвэл тодорхой жишээ баримтаар єєрийн амжилтыг зєв сурталчлах нь єєр хэрэг. Уруудагчид эсвэл єєрийнхєє амжилтыг бусдад зєв ойлгуулж чаддаггvй, эсвэл ам бардам, гуя шалдан явдаг.

10. Дутагдлаа олж харахаа бай. Мэдрэмж сайтай ажил хэрэгч хvмvvс эрвийх дэрвийхээрээ зvтгэсэн ч vр дvнд нэг л хvрэхгvй байгаагаа олж хардаг. Ингэсэн тохиолдолд тэд ойр дотны нєхєд, хамт ажилладаг хvн, эсвэл дээд албан тушаалтнаасаа зєвлєгєє хvсдэг. Улмаар тэд дутагдлаа арилгаж, алдаагаа засаж чаддаг. Харин ийм чадваргvй хvмvvс дараагийн ажлын эрэлд гардаг. Read More......

АТА КАРНЕЙ

БАРАА БVТЭЭГДЭХVVНИЙ ПАСПОРТ

Олон Улсын Худалдааг дэмжих хэрэгсэл – АТА Карнейн Тогтолцоо

Сvvлийн жилvvдэд тєрєл бvрийн бараа бvтээгдэхvvний тvр хугацааны экспорт болон импорт дэлхийн худалдааг єргєжvvлэхэд маш чухал vvрэг гvйцэтгэж байна. Vйлдвэр, аж ахуйн нэгж эрхлэгчид зах зээлээ єргєжvvлэхийн тулд хєрш орнууд болон бусад улс оронд єєрсдийн vйлдвэрлэсэн бараа бvтээгдэхvvнийг vзэсгэлэн яармаг болон ижил тєстэй арга хэмжээнд сурталчлах шаардлагатай байдаг. Vvний адил бизнес эрхлэгчид єєрсдийн боломжит худалдан авагч, импортлогчдод бараа бvтээгдэхvvнийхээ загварыг сурталчлах замаар гадаадын зах зээлд єєрсдийн эзлэх хувиа нэмэгдvvлэх арга замыг хайдаг. Дэлхийн эдийн засгийн даяарчлал єсч байгаатай холбоотойгоор инженер, дуучид, тамирчид, техникийн ажилтнууд, архитекторууд, мэс заслын эмч нар, жvжигчид, кино болон телевизийн багийнхан, сэтгvvлчид гэх мэт ажил мэргэжлийн хvмvvс тухайн мэргэжлийн тоног тєхєєрємжийг хялбар замаар олон улсад авч явах шаардлага гарч байгааа билээ. Энэ мэт тєрєл бvрийн бараа бvтээгдэхvvний тvр хугацааны экспорт болон импорт аж vйлдвэрийн мэргэшил болон техникийн хєгжил дэвшлийг олон улсад тvгээхэд чухал ач холбогдолтой юм. Бараа бvтээгдэхvvний тvр хугацааны импорт болон экспортод хамааралтай гаалийн бvрдvvлэлтийн vйл ажиллагаа Гаалийн Хамтын Ажиллагааны Зєвлєл одоогийн Дэлхийн гаалийн Байгууллага болон Олон Улсын Худалдааны Танхимын дэргэдэх Дэлхийн Танхимуудын Холбооны хамтын vйл ажиллагааны vр дvнд их хэмжээгээр хєнгєвчлєгдєж, тэдгээрийн vйл ажиллагааны уялдаа холбоо 1950-д оны сvvлээс сайжирч эхэлсэн билээ. Уг хамтын ажиллагааны vр дvнд 1961 оны 12-р сарын 6-нд “Бараа бvтээгдэхvvнийг тvр хугацаагаар оруулах АТА карнейн Гаалийн Конвенци” –ийг боловсруулсан байна. Уг Конвенци нь олон улсын зах зээлд голлох бараа бvтээгдэхvvнийг АТА карнейн хvрээнд нэг жилийн хугацаатай татвараас чєлєєлєх эргэлтэнд оруулах vйл ажиллагааг хангаж єгсєн байна. Дэлхийн Гаалийн Байгууллага 1990 оны 6-р сарын 26-нд бараа бvтээгдэхvvнийг тvр хугацаагаар оруулах тухай Станбулын Конвенцийг шинээр баталсан бєгєєд тус Конвенци нь тvр хугацаагаар бараа бvтээгдэхvvнийг оруулах тухай ємнє нь байсан бvх Конвенцуудыг нэгтгэсэн байна. Монгол Улс тус Конвенцид 2002 оны 12 дугаар сарын 5-ны єдєр нэгдэн орсон.

АТА карней гэдэг vг нь “Admission Temporaire” гэсэн франц vгийн товчлол юм. АТА Конвенци нь 1963 оны 7-р сарын 30-ны єдєр хvчин тєгєлдєр болсоноос хойш АТА карней бараа бvтээгдэхvvнийг тvр хугацаагаар татваргvй оруулах хамгийн чухал олон улсын Гаалийн баримт болсон юм. АТА Тогтолцооны гол зорилго нь бараа бvтээгдэхvvнийг тvр хугацаагаар оруулахад гарах бэрхшээлийг хязгаарлахад оршино. АТА карнейн тогтолцоо нь гаалийн байгууллага, худалдааны салбар, хувь хvн, аж ахуйн нэгж, худалдааны байгууллагууд гэх мэт тvр хугацааны импортын vйл ажиллагаа явуулах шаардлагатай бvх хvмvvст давуу талтай байдаг.

АТА карней нь тухайн улсын хилээр бараа бvтээгдэхvvнийг тvр хугацаагаар оруулахад шаардагддаг vндэсний гаалийн мэдvvлгийг орлох бєгєєд энэ нь гаалийн ажлыг хєнгєвчилж єгч байгаа юм. АТА карнейн хvрээнд хамрагдаж байгаа тvр хугацаагаар оруулах бараа бvтээгдэхvvнийг нэг жилийн хугацаанд хэд хэдэн улс оронд зорчих боломжийг бизнес эрхлэгчдэд олгож байгаа юм.

АТА карнейн системд ойролцоогоор 60 гаруй улс нэгдэн орсон байна. Эдгээр улсад АТА карнейг олгох болон тvvнд баталгаа гаргах vйл ажиллагааг Олон Улсын Худалдааны Танхимын дэргэдэх Дэлхийн Танхимуудын Холбооны баталгааны сvлжээний гишvvд болох баталгаа гаргагч байгууллагууд хяналт тавин ажилладаг. Улс бvрт ганц баталгаа гаргагч байгууллага байна. Тэдгээр нь тухайн улсын Худалдаа Аж Vйлдвэрийн Танхимууд байдаг. Монгол Улсад 2003 оны 6 дугаар сарын 12-ны єдрийн Засгийн Газрын 145-р тогтоолоор Монголын Vндэсний Худалдаа Аж Vйлдвэрийн Танхимыг АТА карнейг олгогч, баталгаа гаргагч байгууллагаар томилсон.

Баталгаа гаргагч байгууллага бvр тvр хугацаагаар оруулсан бараа бvтээгдэхvvнийг тухайн улсын гаалийн байгууллагын тогтоосон хугацаанд гаргаагvй тохиолдолд гаалийн байгууллагад импортын гаалийн татвар болон бусад албан татварыг тєлж барагдуулах vvрэгтэй. Тус тєлбєрийн хэмжээ бараа бvтээгдэхvvнд ноогдох импортын гаалийн болон бусад албан татвар дээр тvvний 10% нэмсэн хэмжээтэй байна. Баталгаа гаргагч байгууллага уг тєлбєрийг бараа бvтээгдэхvvнийг тvр хугацаагаар гаргасан этгээдээр нєхєн тєлvvлнэ. є.х. АТА карнейг эзэмшигч тvр хугацаагаар оруулах бараа бvтээгдэхvvнд ногдох импортын татварын баталгааг гаалийн байгууллагад гаргаж єгдєг байсан бол МVХАVТанхимд гаргана гэсэн vг юм.

Read More......

Монгол Улсад vйл ажиллагаа явуулж байгаа vvрэн телефоны оператор болох "Мобиком" ХХК, "Скайтел" ХХК, "Юнител" ХХК-иас УИХ болон Засгийн газрын гишvvдэд хандаж ил захидал илгээжээ. Энэхvv ил захидалд:

2009 оны зургаадугаар сарын 12-ны єдрийн Улсын Их хурлын чуулганы хаалттай хуралдаанаар "Харилцаа холбооны тухай хуульд нэмэлт єєрчлєлт оруулах тухай" хуулийн тєслийг хэлэлцсэн билээ. Уг хуулийн тєслєєр хэрэглэгчдийн утасны яриаг чагнах нэмэлт тоног тєхєєрємжийг vvрэн телефоны оператор компаниудад суурилуулах, тухайн тоног тєхєєрємжийн хєрєнгє оруулалтыг дээрх компаниуд хариуцах талаар хэлэлцсэн бєгєєд энэхvv хуулийн тєсєл нь олон улсын эрх зvйн хэм хэмжээ, Монгол Улсын Vндсэн хуулийг зєрчсєн, хvний эрх, эрх чєлєєнд халдсан, олон нийтэд буруу ташаа ойлголт тєрvvлэхvйц агуулга бvхий байгаа тул vvрэн телефоны оператор компаниудын зvгээс уг хуулийн тєслийг хvлээн зєвшєєрєх боломжгvйгээ vvгээр илэрхийлж байна.

Хvлээн зєвшєєрєх боломжгvй vндэслэл нь

Нэг. Энэхvv хуулийн тєсєл нь хэрэглэгчдийн хуулиар хамгаалагдсан эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зєрчиж байна. Тухайлбал, Хvний эрхийн тvгээмэл тунхаглалын 12-р зvйлд зааснаар "... Хэний ч хувийн болон гэр бvлийн амьдралд хєндлєнгєєс оролцохгvй байх, захидал, харилцааны нууцад нь халдах ёсгvй", Монгол Улсын Vндсэн хуулийн 16-р зvйлийн 16.13-т заасан "... Монгол Улсын иргэн халдашгvй, чєлєєтэй байх эрхтэй..., Иргэний хувийн болон гэр бvл, захидал харилцааны нууц...-ыг хуулиар хамгаална, Хувь хvний нууцын тухай хуулийн 4 дvгээр зvйлийн 4.1.1-д "хувь хvний захидал, харилцааны нууцыг хуулиар хамгаална... гэсэн заалтууд тус тус зєрчигдєж байна. Монгол Улсын Vндсэн хуулийн 19 дvгээр зvйлийн 2-д "Зєвхєн онц болон дайны байдал зарласан тохиолдолд л Vндсэн хууль, бусад хуульд заасан хvний эрх, эрх чєлєєг хуулиар хязгаарлаж болно... " гэж заасан Vндсэн хуулийн зvйл заалттай энэхvv хуулийн єєрчлєлт зєрчилдєж байна.

Хоёр. Тєсєл санаачлагчид олон нийтэд буруу ташаа мэдээлэл єгч байна. Дээрх хуулийн тєслийг хэлэлцэх явцад хуулийн тєслийг санаачлагчдын зvгээс хэвлэл мэдээллиин хэрэгслээр ... энэхvv хууль батлагдсанаар утасны яриаг хууль бусаар чагнасан, чагнах оролдлого хийсэн тохиолдлыг илрvvлэх боломжтой..." хэмээн олон нийтийг илт тєєрєгдvvлсэн мэдээлэл цацагдаж байгаа нь vvрэн телефоны оператор компаниуд хэрэглэгчдийнхээ утасны яриаг чагнаж, хянадаг мэт ойлголтыг шууд тєрvvлэхээр байна. Бид бизнесийн ёс зvйн хэм хэмжээний хvрээнд хэрэглэгчдийнхээ эрх ашгийг хvндэтгэн vйл ажиллагаагаа явуулдаг ба єєр бусад санаа, зорилго агуулдаггvй бєгєєд тийм техникийн боломж ч байхгvй. Хууль санаачлагчид уг тєхєєрємжийг суурилуулснаар гуравдагч этгээд бусдын утасны яриаг хууль бусаар дундаас нь чагнаж, тагнаж байгааг илрvvлж, иргэдийн аюулгvй байдлыг хангана гэсэн тайлбар хийж байгаа нь vндэслэлгvй бєгєєд техник, технологийн хувьд боломжгvй зvйл гэдгийг албан ёсоор мэдэгдэж байна.

Гурав. Vндэсний аюулгvй байдлыг хангах, гэмт хэрэг илрvvлэх чиг vvрэг бvхий байгууллага нь Засгийн газрын харьяанд байдгаараа улс тєрєєс хараат vйл ажиллагаа явуулах магадлалтай тул уг чагнах тєхєєрємжийг суурилуулснаар хэн нэг эрх мэдэлтний захиалгаар буюу єєр зорилгоор хууль бус vйл ажиллагаа явуулах боломж бvрдэнэ. Нийгмийн бvхий л тvвшинд хууль хяналтын байгууллагын vйл ажиллагаа хуулийн хvрээнд байж, иргэдийн хууль ёсны эрх, ашиг сонирхлыг хангалттай хангаж ажилладаг эсэх нь нийгмийн бvхий л тvвшинд эргэлзээ тєрvvлэхvйц байгаа, авлигын судалгаанд дээгvvр байр эзэлдэг зэргээс шалтгаалж энэ хуулийн єєрчлєлтийн vр дvнд гэмт хэргийн гаралт буурч, тvvнийг таслан зогсооход нєлєє vзvvлнэ гэдэг нь итгэл тєрvvлэхvйц vндэслэл болохгvй гэж vзэж байна.

Дєрєв. Иргэд харилцаа холбооныхоо хэрэгцээг зєвхєн vvрэн холбоогоор бус єєр бусад мэдээлэл холбооны маш олон сувгаар дамжуулан хангадаг. Гэмт хэргийн субьектvvд хоорондоо харилцахдаа, тагнах чагнах тєхєєрємж суурилуулсан vvрэн холбоогоор бус харин харилцаа холбооны хяналт тавих боломжгvй єєр сувгуудийг, тодруулбал интернэт, интернетэд суурилсан яриа, нам орбитын сансарын холбоо зэргийг ашиглах боломж нь нээлттэй. Єєрєєр хэлбэл мэдээлэл холбооны бусад сувгийг хянаж, хааж чадахгvй тул хяналтын бvрэн гvйцэд шийдэл болохгvй.

Тав. Монгол Улсын vндэсний аюулгvй байдал мэдээлэл, харилцааны нууцлалын тvвшинд алдагдах эрсдэлтэй. Гар утас хэрэглэгчдийн яриаг чагнах нэмэлт тоног тєхєєрємжийн техник, технологийн шийдлийг гадны аль нэг орны гvйцэтгэгч компанид захиалан гvйцэтгvvлэх бєгєєд энэ нь ямар нэгэн ашиг сонирхол бvхий гадны орнуудын шууд оролцоог бий болгож, тухайн орны болон гvйцэтгэгч компанийн шууд хяналтанд орохыг vгvйсгэх аргагvй.

Зургаа. Тєрєєс, гэмт хэргийг таслан зогсоох, vндэсний аюулгvй байдлыг хангах зорилгоор vvрэн холбооны сvлжээг ашиглан иргэдийн захидал харилцааны нууцад халдаж эхэлбэл Монгол улсын нийгэм эдийн засагт хамгийн том хувь нэмэр оруулж буй энэ салбарт иргэдийн итгэх итгэл, салбарын эдийн засгийн чадавхи буурч, энгийн хэрэглэгч хохирох тєдийгvй улсын тєсвийн бvрдvvлэлтэд сєргєєр нєлєєлнє гэдгийг хатуу анхаарах хэрэгтэй.

Долоо. Хувийн ємчийг хуулиар хамгаалдаг. Хувийн хэвшлийн оператор компаниудад уг чагнах тєхєєрємжийг єєрийн хєрєнгєєр худалдан авч суурилуулах vvрэг хvлээлгэх, vгvй тохиолдолд тусгай зєвшєєрлийг цуцлах vндэслэл болохоор заасан нь Монгол улсын Vндсэн хуулийн 5 дугаар зvйлийн 5.2 дахь хэсэг "... ємчлєгчийн эрхийг хуулиар хамгаална", 16 дугаар зvйлийн 16.3 дахь хэсэг "Хувийн ємчийг хууль бусаар хураах, дайчлан авахыг хориглоно. Тєр, тvvний эрх бvхий байгууллага нь нийгмийн зайлшгvй хэрэгцээг vндэслэн хувийн ємчийн эд хєрєнгийг дайчлан авбал нєхєх олговор, vнийг тєлнє", Гадаадын хєрєнгє оруулалтын тухай хуулийн 8 дугаар зvйлийн 8.3, 8.4 дэх хэсэг "Гадаадын хєрєнгє оруулагчийн хєрєнгийг гагцхvv нийтийн ашиг сонирхлын vvднээс, зєвхєн хуульд заасан журмын дагуу, ялгаварлан гадуурхахгvй байх зарчмын vндсэн дээр, бvрэн хэмжээгээр нєхєн тєлєх нєхцєлєєр дайчлан гаргуулж болно", "Монгол Улсын олон улсын гэрээнд єєрєєр заагаагvй бол дайчлан гаргуулсан эд хєрєнгийн нєхєн тєлбєрийн хэмжээг тvvнийг дайчлан гаргуулсан буюу дайчлан гаргуулах тухай нийтэд мэдэгдэх vеийн vнэлгээгээр тодорхойлно. Нєхєн тєлбєрийг саадгvй гvйцэтгэнэ" гэж заасан зохицуулалтуудыг тус тус ноцтой зєрчиж байна.

Иймд та бvхнийг иргэдээ, бизнес эрхлэгчдээ хvндэтгэж, тус хуулийн тєсєлд нухацтай хандан бидний саналыг хvлээн авна гэдэгт итгэж байна. Та бvхнийг хvндэтгэсэн "Мобиком" ХХК, "Скайтел" ХХК, "Юнител" ХХК гэжээ. Read More......

Read More......

Read More......